نمایش فقر و عزّت

چرا که در سریال پایتخت علاوه بر آدم‌های طبقه پایین شخصیت‌های به ظاهر مرفه هم با مسائل مالی دست و پنجه نرم می‌کردند.

سیروس مقدم اجازه نداد جمله‌ام به پایان برسد و گفت: من واژه بی‌پولی را درست‌تر می‌دانم. این خانواده‌ها عزت و شرفشان را نگاه می‌دارند، اما با سیلی صورت خودشان را سرخ نگه می‌دارند. این یک‌جور فقر باعزت است.

حالا پس از چند ماه سیروس مقدم شخصیت جدیدی به نام ثریا ‌را رو می‌کند که وجهی دیگر از تنگناهای اقتصادی یک شهروند پایتخت‌نشین را نشان می‌دهد.

ثریا سرپرست یک خانواده آسیب‌پذیر است و مجبور است برای گذران زندگی چند شغله شود. بیماری‌ای که جسم ثریا را آزرده است ناشی از تلاش شبانه‌روزی او برای کسب روزی حلال است.

ثریا برای این که بتواند آب باریکه‌اش را حفظ کند، خودش را از نعمت استراحت محروم کرده است. بسیاری از مصائب و مشکلات دشوار ثریا با پول و اسکناس قابل حل است.

اگر او زن پولداری بود فرزندش به‌خاطر شهریه دانشگاه آزاد زانوی غم به بغل نمی‌گرفت و دخترش هم زودتر جهیزیه‌اش را می‌خرید و روانه خانه بخت می‌شد.

وجه مشترک ثریا با شخصیت‌های چند سریال اخیر همان نکته‌ای است که سیروس مقدم به آن اشاره کرد. او هم می‌خواهد صورتش را با سیلی سرخ نگه دارد.

این تصویر را باید در کنار سایر سریال‌هایی که نگاهی ترحم‌آمیز به آدم‌های فقیر دارند، بگذاریم تا دریابیم این زاویه نگاه چقدر ارزشمند است. اگر به عقب برگردیم به نمونه‌های جالب‌تری برمی‌خوریم.

در سریال چاردیواری نادر با آن که جوانی تحصیلکرده است مجبور می‌شود در یک آشپزخانه به عنوان شاگرد آشپز فعالیت کند.

او با هدف رفع فقر و نداری‌اش دروغ می‌گوید و پولی را دریافت می‌کند. اما وقتی می‌خواهد پول را خرج کند دست و دلش می‌لرزد.

زیر هشت هم روایت سرقت ناموفق عطاست؛ سرقتی که عطای فقیر را از چاله در می‌آورد و در چاه می‌اندازد.

به این ترتیب سیروس مقدم چه در کارهای اجتماعی و چه در کارهای کمدی‌اش دست به نقدی آسیب‌شناسانه می‌زند و نقش تنگناهای اقتصادی را در ناهنجاری‌های اجتماعی بیان می‌کند.

نمایش توامان فقر و عزت ماموریت دشواری است که این کارگردان از عهده اجرایش برآمده است.

احسان رحیم‌زاده - گروه رادیو و تلویزیون