سرما افسردگی می‌آورد

افسردگی فصلی چیست و در چه افرادی بروز می‌کند؟

افسردگی فصلی در واقع به اختلالات خلقی گفته می‌شود که به دلیل تغییرات طول مدت روز در فصل‌های مختلف بروز می‌کند.

برخلاف تصور عموم، میزان وضعیت‌ افسردگی شدید حتی اقدام به خودکشی در فصل بهار بیشتر از هر فصل دیگری در بین افراد رخ می‌دهد. به دنبال آن دوران اوج دیگری از میزان افسردگی و خودکشی وجود دارد که مربوط به فصل سرد پاییز و زمستان است. همچنین برخی از بیماری‌های دیگر روانی نیز مانند حالت شیدایی معمولا در فصل گرم سال شیوع بیشتری دارند.

نوع خاصی از افسردگی که البته درصد کمی از این نوع بیماری را تشکیل می‌دهد، در فصل زمستان شایع است که به آن افسردگی فصلی گفته می‌شود. در واقع زمانی که نور خورشید کمتر و روزها کوتاه‌تر هستند، امکان بروز و تظاهر نوعی افسردگی ناشی از کمبود نور خورشید در افراد مختلف وجود دارد.

بله، محل زندگی افراد هم می‌تواند نقش مهمی در ایجاد این نوع افسردگی داشته باشد به‌طوری که این بیماری در مناطق معتدل و سردسیر و به‌طور کلی نیمکره شمالی رواج بیشتری دارد. بنابراین میزان شیوع این نوع افسردگی در ایران نسبت به کشورهای اروپایی (که روزهای بدون آفتاب و خیلی سرد زیادی دارد) پایین‌تر است.

اصولا آسیب‌پذیرترین افراد در برابر اختلال افسردگی، زنان هستند. به‌طوری که انواع افسردگی در بین خانم‌ها 2 برابر بیشتر از مردان دیده می‌شود. این نوع اختلال و افسردگی نیز در بین خانم‌ها 2 برابر شایع‌تر از مردان است.

سن نیز در بروز افسردگی فصلی موثر است به طوری که افراد جوان بیشتر در معرض خطر ابتلا به این افسردگی در فصل زمستان قرار دارند. لازم به ذکر است که این نوع افسردگی تفاوتی با سایر افسردگی‌ها ندارد و معمولا از دهه سوم زندگی تظاهر پیدا می‌کند.

معمولا در این افراد تمام نشانه‌های اولیه افسردگی وجود دارد و می‌توان در این افراد نشانه‌هایی همچون خلق افسرده یا لذت نبردن از زندگی، احساس ناراحتی و انزجار، کاهش علاقه به هرگونه فعالیت فیزیک، اختلال خواب، اختلال اشتها، افکار منفی و ناخوشایند در مورد توانایی‌های فردی، احساس بی‌ارزش بودن، دورنمایی تاریک در مورد زندگی، فکر کردن به مرگ و حتی فکر و اقدام به خودکشی را مشاهده کرد. در عین حال بهتر است بدانیم برای پی بردن فصلی بودن این افسردگی و وجود رابطه میان فصل و اختلالات خلقی گاهی 2 تا 3 سال زمان نیاز است.

در این نوع افسردگی ضمن آن‌که درمان‌های متداول نظیر استفاده از داروهای ضدافسردگی موثر است، درمان به وسیله نور تاثیر چشمگیری دارد، یعنی فرد زیر نور لامپ‌های مصنوعی نظیر لامپ‌ها قرار می‌گیرد تا این‌که با رسیدن نور کافی، افسردگی نیز درمان شود. اغلب مبتلایان به افسردگی فصلی به این شیوه درمانی پاسخ مثبت می‌دهند.

این اختلال یک مشکل واقعی است و نیاز به تشخیص و اغلب نیاز به درمان دارد. چنانچه افراد مبتلا به این عارضه به‌موقع درمان نشوند، فرد، دچار اختلال کارکرد خواهد شد.به این ترتیب که فرد در چنین شرایطی قادر نیست وظایف تحصیلی، شغلی و اجتماعی خود را انجام دهد. در نتیجه کیفیت زندگی‌اش پایین می‌آید و در کل قادر به لذت بردن از زندگی نیست. همچنین در همه انواع افسردگی خطر خودکشی وجود دارد. هم‌اکنون طبق آمار خطر مرگ در 15درصد مواردی که فرد افسرده دست به خودکشی می‌زنند، وجود دارد. در این نوع از افسردگی نیز امکان دارد به علت مداوا نشدن فرد، خطر اقدام به خودکشی وجود داشته باشد.

خیر. تغذیه نقشی در کاهش این افسردگی ندارد و تنها روش درمانی این افراد، درمان با نور است.

دانستن نشانه‌های اولیه افسردگی لازم و ضروری است. بنابراین من به خوانندگان توصیه می‌کنم، چنانچه در خود متوجه احساس ناامیدی، استیصال یا سایر علائم افسردگی شدند، هرچه سریع‌تر برای مداوا به روانپزشک مراجعه کنند. در بررسی‌های دقیق اگر مشخص شد این افسردگی فقط در فصل زمستان اتفاق می‌افتد مفهومش این است که شاید ما با افسردگی فصلی روبه‌رو هستیم که در آن صورت می‌توان با درمان خاص از بروز این نوع افسردگی پیشگیری به عمل آورد.