گردشگران خاص

امروزه همه می‌دانند و براین باورند که گردشگری معلولان تاثیر بسیار شگرفی در روحیات آنها دارد، اما این گروه حتی برای کوچک‌ترین سفرهای درون‌شهری نیز با مشکلات عدیده‌ای مواجهند.

معلولان اعم از ناشنوایان، نابینایان یا معلولان جسمی ـ حرکتی به اندازه افراد سالم حق سفر و رفتن به موزه‌ها یا مراکزگردشگری تاریخی و فرهنگی را دارند و از این حیث میان افراد سالم و آنان که محدودیت جسمی دارند تفاوتی وجود ندارد، اما بازدید این دسته از هموطنان که تعدادشان نیز کم نیست از چنین مراکزی، بسته به نوع محدودیت، احتیاج به امکاناتی دارد. به عنوان نمونه فردی که با صندلی چرخدار حرکت می‌کند نیازمند مسیر بدون پله است یا فرد نابینا این حق را دارد که کتابچه راهنمای خاص خود را داشته باشد تا علاوه بر اطلاعات معمول، امکان تجسم نیز برایش فراهم شود.

طبعا لازم است نگاهی تخصصی به موضوع شود و بدانیم چه تجهیزاتی و چه خدماتی در این زمینه مورد نیاز معلولان است.

چگونگی سفرهای معلولان و بهره‌مندی آنها از مراکز گردشگری در قوانین دیده شده است، ولی این موضوع مستلزم رفت و آمد بسیار است که در شأن آنها نیست؛ این گروه از آحاد جامعه باید رفت و آمد زیادی بکنند تا بتوانند تخفیفی برای بلیت یک موزه یا هواپیما بگیرند.

متاسفانه در حال حاضر این حق طبیعی گویا تنها در هزینه بلیت قطار و هواپیما و برخی سایت‌ها در نظر گرفته شده که البته برخوردار شدن از آن، خود مستلزم طی مراحل بسیار مانند مراجعه و گرفتن معرفی‌نامه جداگانه برای اخذ هر تخفیف است!

همه می‌دانیم معلولان نیز مانند دیگران حق دارند به سفر بروند؛ حال چه به منظور تفریح و بازدید از مراکز تاریخی و فرهنگی و چه به منظور درمان که البته سفر درمانی برای آنها از اهمیت خاصی برخوردار است. در هر صورت ضرورت دارد تسهیلات لازم برای آنها فراهم شود و علاوه بر آن بر اجرای قوانین در مراکز مختلف نظارت شده تا این گروه از هموطنان مشکل کمتری داشته باشند.‌ ازجمله اقدامات مفید و لازم در این راستا تاسیس آژانس‌های مسافرتی مختص معلولان است. ‌در نقاط مختلف دنیا انجمن‌هایی تشکیل شده که گسترش فرصت های مناسب برای سفر معلولان را ماموریت اصلی خود می‌دانند. به عنوان مثال انجمن دستیابی به سفر و مهمان‌پذیری برای معلولان، بنیادی غیرانتفاعی و آموزشی در آمریکاست که با هدف ایجاد آگاهی از مشکلات، ضرورت سفر معلولان و نیازهای اساسی آنان در سفر و همچنین تلاش برای ایجاد امکانات و تسهیلات بهتر برای مسافران دچار ناتوانی های جسمی شکل گرفته است.

نتایج مطالعات نشان‌دهنده آن است که ارائه خدمات گردشگری با شرایط مناسب معلولان نه‌تنها یک اقدام خیریه نیست بلکه یک تجارت مقرون به‌صرفه است. حتی با یک نگاه گذرا می‌توان دریافت که سفر افراد معلول به رغم محدودیت های بسیار آنها به امکانات مناسب مسافرتی، درسطح جهانی رو به افزایش است. آمارها به ما می‌گویند تعداد سفرهای معلولان از سال 2005 تا کنون بالغ بر 50 درصد افزایش یافته است. با توجه به نتایج تحقیقات در واقع گردشگری ناتوانان جسمی نه تنها یک ضرورت برای این گروه تلقی می‌شود که در بخش گردشگری به یک تجارت بزرگ تبدیل شده و مدیران صنایع وابسته به سفر مانند خطوط هواپیمایی و هتل‌ها و حتی سازمان‌های دولتی و غیردولتی وابسته به افراد معلول در تلاشند با این گرایش جهانی همگام شوند.

در حال حاضر بیشتر کشورهایی که گردشگری پررونقی دارند، تلاش می‌کنند فرصت‌هایی را برای این گروه در نظر بگیرند و به همین دلیل طیف وسیعی از خدمات گردشگری برای سالمندان تعریف شده و به تدریج اجرایی می‌شود. ‌لازم است ما هم به این جریان مهم اجتماعی بپیوندیم .