مترو روی ریل سیاست

درحالی که مسوولان شورای‌عالی ترافیک و وزیرکشور با استناد به آمار و ارقام بودجه‌های پرداختی یا در دست پرداخت به حمایت همه جانبه دولت از متروی تهران تاکید می‌کنند اما در آن سوی ماجرا مسوولان مترو و حتی شهردار تهران با انتقاد از تاخیر 8 ماهه در پرداخت بموقع یارانه بلیت مترو، دولت را متهم به کوتاهی در قبال حمل و نقل عمومی تهران می‌کنند.

ادامه اختلاف نظرها بر سر بلاتکلیفی پرداخت یارانه‌های بلیت مترو این شائبه را به‌وجود آورده که این روزها متروی تهران بشدت دچار سیاست زدگی شده است و شاید همین موضوع دلیلی باشد براین‌که هر ساله در موعد پرداخت سهمیه 50 درصدی دولت از حمل و نقل عمومی شهر تهران باز هم آتش زیر خاکستر اختلاف‌ها و کشمکش‌ها میان مسوولان شهرداری و دولت بالا می گیرد.

بازار اظهارنظرهای ضد و نقیض هر روز داغ تر می‌شود و در این میان، شهروندان تهرانی هستند که هر روز سردرگم‌تر می‌شوند.

این اولین باری نیست که اختلاف دولت و شهرداری بر سر یارانه حمل و نقل عمومی بالا گرفته است، نگاهی به اخبار 2 سال اخیر در حوزه حمل و نقل عمومی تهران بیانگر این واقعیت است که در این مدت یکی از داغ‌ترین سوژه‌های خبری رسانه‌ها در حوزه شهری، داستان دنباله‌دار اختلاف نظر مسوولان دولتی و شهرداری بر سر پرداخت سهم دولت از بودجه حمل و نقل عمومی در بخش‌های اتوبوس و مترو بوده است.

اختلافات ریشه‌ای و چالش‌های تکراری که حتی با تغییر مدیریت‌ها نیز پایان نیافته و هر از گاه با طرح موضوع پرداخت سهم دولت از بودجه حمل و نقل عمومی به شهرداری‌ها این اختلاف‌ها همچون آتش زیرخاکستری دوباره شعله ور شده است.

این بار هم همه چیز با اظهارنظر معاون عمرانی استانداری تهران آغاز شد، هنگامی که محمدرضا محمودی حدود 2 ماه پیش در جمع خبرنگاران از پرداخت یارانه 95 میلیاردتومانی بلیت اتوبوس و مترو به شهرداری تهران خبرداد که 35 میلیارد آن سهم اتوبوس‌ها و 60میلیارد تومان هم یارانه متروی تهران بود.

اما تنها یک روز از اعلام این خبر نگذشته بود که مدیرعامل شرکت بهره‌برداری متروی تهران پرداخت یارانه 60 میلیارد تومانی به متروی تهران را رد کرد و گفت: حتی یک ریال هم از این مبلغ به حساب متروی تهران واریز نشده است و کسانی که ادعای پرداخت یارانه 60میلیارد تومانی به متروی تهران را دارند، اعلام کنند که این مبلغ را به کدام حساب واریز کرده‌اند تا ما هم برویم و آن را برداشت کنیم.

در این 8 ماهی که از سال جاری می‌گذرد، آنقدر اظهارنظرهای متعدد درباره تاخیر دولت در پرداخت یارانه 60 میلیاردی مترو از زبان مسوولان مترو از یک‌سو و واریز این اعتبارات به حساب متروی تهران از زبان مسوولان استانداری و شورای‌عالی ترافیک از سوی دیگر مطرح‌شده که حالا مدت‌هاست هم رسانه‌ها از نوشتن و هم شهروندان تهرانی از شنیدن آن خسته شده اند و شاید همین تکرار‌ها موجب شده تا طرح این موضوع دیگر آنچنان که باید، حساسیت‌ها را برنیانگیزد.

این همه گلایه و انتقاد، این همه بحث وکشمکش و این‌همه تکرار بدون رسیدن به نتیجه منطقی، صدای شهردار تهران را هم درآورد، به‌طوری که محمدباقر قالیباف چندی پیش در مراسم افتتاح ایستگاه متروی استاد معین با انتقاد از تاخیر 8 ماهه در پرداخت یارانه بلیت مترو و اتوبوس از سوی دولت به شهرداری تهران گفت: در این چند ماه، آنقدر از پرداخت نشدن پول مترو از سوی دولت گفته شده که دیگر شنیدنش جالب نیست.

مدیرعامل شرکت متروی تهران نیز در ادامه سخنان شهردار تهران با بیان این‌که مترو این روزها در بخش عملیات عمرانی روزگار سختی را می‌گذراند، گفت: از 244 میلیارد تومان اعتبار بخش عمرانی که دولت باید پرداخت می‌کرد 127 میلیارد تومان پرداخت شده اما در بخش یارانه‌ها دولت تاکنون یک ریال نپرداخته است‌ و این درحالی است که طبق قانون، دولت باید در بخش نگهداری، تعمیر، برق و دستمزد نیز اعتباری حدود 100 میلیارد تومان به بخش بهره‌برداری مترو بپردازد.

در چنین شرایطی سرانجام پس از 8 ماه انتظار دبیرشورای عالی ترافیک چندی پیش از پرداخت قسط اول یارانه بلیت اتوبوس و مترو خبرداده و می‌گوید: در مرحله اول 75 میلیارد تومـان پرداخت می‌شود که از این میزان 18 میلیارد تومان به متروی تهران، یک میلیارد و 800 هزار تومان به متروی مشهد و باقی اعتبارات براساس اولویت به حساب شهرداری‌های سراسر کشور واریز خواهد شد.

مجتبی شفیعی در گفت‌وگو با مهر ضمن بیان این‌که این 18 میلیارد تومان به حساب شرکت بهره‌برداری مترو واریز خواهد شد، می‌افزاید: نامه پرداخت این مبلغ به سازمان هدفمندی یارانه‌ها ارسال شده است و امیدواریم بزودی پول به حساب متروی تهران واریز شود.

شفیعی در پاسخ به این پرسش که با پرداخت این 18میلیارد تومان تکلیف 65 میلیارد تومان یارانه بلیت مترو واتوبوس که قبلا اعلام شده بود، چه خواهد شد، توضیح می‌دهد: این مبلغ کل یارانه بلیت متروی تهران است و معمولا یارانه‌های بلیت مترو و اتوبوس در 4 قسط به فاصله 2 تا 3 ماه پرداخت و قسط آخر نیز در ابتدای سال آینده به حساب شهرداری‌ها ریخته می‌شود.

دبیرشورای‌عالی ترافیک اما موضوع تاخیر در پرداخت یارانه‌های امسال بلیت اتوبوس و مترو را نپذیرفته و معتقد است: با توجه به تاخیر در ابلاغ بودجه کشور، تاخیر چندانی در پرداخت یارانه‌ها نداشته‌ایم.

اما درحالی‌که دبیرشورای‌عالی ترافیک کشور به نمایندگی از وزارت کشور و دولت از پرداخت قسط اول یارانه بلیت مترو خبر می‌دهد، مدیرعامل شرکت بهره‌برداری متروی تهران در واکنش به این اظهارنظر تاکید می‌کند که پرداخت این 18 میلیارد تومان آن هم پس از 8 ماه گرهی از مشکلات متروی تهران باز نمی‌کند.

علی‌محمد قلی‌ها می‌گوید: دولت در حالی وعده پرداخت 18 میلیارد تومان یارانه بلیت مترو به‌عنوان قسط اول را می‌دهد که پیش از این قرار بود در همان مرحله اول 60 میلیارد تومان بابت یارانه بلیت مترو پرداخت شود.

وی همچنان معتقد است: پرداخت تنها 18 میلیارد تومان به‌عنوان قسط اول یارانه‌های مترو، خدمات‌رسانی به شهروندان را دچار مشکل می‌کند.

نگاهی گذرا به اخبار چند ماهه اخیر مرتبط با موضوع متروی تهران نشان می‌دهد در میان اختلاف نظر مسوولان متروی تهران و وزارت کشور بر سر یارانه بلیت مترو، گاه در برخی نقل قول‌ها از زبان مسوولان شهری پای تهدید مسافران مترو نیز به این ماجرا کشیده شده است، مبنی براین‌که اگر دولت اعتبارات مترو را بموقع پرداخت نکند، خدمات رسانی به مسافران با اختلال مواجه شده و حتی امکان توقف فعالیت متروی تهران وجود دارد.

همین موضوع باعث شد تا افکار عمومی احساس کنند در میدان کشمکش میان مسوولان شهرداری ودولت بر سر بودجه‌های مترو به نوعی وجه المصالحه قرار گرفته‌اند.

اما چندی بعد، شهردار تهران با رد این موضوع در جمع خبرنگاران تاکید کرد با وجود تمام کمبودها و تاخیرها در پرداخت بودجه‌های مورد نیاز مترو تلاش مسوولان شهری این است که چرخه عملیات عمرانی در متروی تهران بچرخد و طرف حساب شهرداری تهران، دولت و وزارت کشور است و در این میان، مردم نباید تاوان مشکلات را پس بدهند.

قالیباف تصریح کرد: هیچکدام از کمبودهای مالی سبب نخواهد شد که از وظیفه خدمت رسانی خود به مردم غافل شویم و همچنان خود را مکلف می‌دانیم که هر ماه یک ایستگاه مترو را افتتاح کنیم.

به نظر می‌رسد داستان تکراری اختلافات دولت و شهرداری بر سر موضوعات مختلف شهری و بویژه حمل و نقل عمومی هر روز که می‌گذرد، ابعاد تازه‌تری به خود می‌گیرد و مشخص هم نیست حمل و نقل عمومی تهران که این روزها بیش از هر زمان دیگری، درگیر سیاست‌زدگی است، چه زمانی از این معضل رهایی خواهد یافت؟

این طور که دبیرشورای‌عالی ترافیک و وزیر کشور می‌گوید قسط اول یارانه بلیت مترو بزودی پرداخت خواهد شد، اما مسوولان متروی تهران می‌گویند این پرداخت‌های قطره چکانی دردی از مشکلات مترو دوا نخواهد کرد، چراکه آنها روی مجموع 60 میلیارد تومان حساب باز کرده‌اند.

بودجه‌ای که اگر بموقع نرسد، قطعا متروی تهران را برای خدمات دهی به مسافرانش با مشکلات جدی مواجه خواهد کرد.

شهروندان تهرانی حالا مدت‌هاست به وضوح احساس می‌کنند که اختلاف نظرها میان مسوولان دولت و شهرداری دامنگیر حمل و نقل عمومی شهرشان شده است، آنها نگرانند مبادا این بار هم دود این کشمکش‌ها و اختلافات به چشم مسافران مترو برود.