بازی هدفمند آمریکا در یمن

سیاستی که براساس آن دیپلماسی در کنار نظامی گری و دستگاههای اطلاعاتی بازوی  حرکتی آمریکا و سیاست خارجی را تشکیل می‌دهند. آمریکا در صحنه‌های مختلف از جمله در قبال بیداری اسلامی و قیام‌های مردمی در کشورهای عربی شمال آفریقا و حوزه خلیج فارس این سیاست را پیاده کرده که بعضاً با موفقیت و با شکستهایی همراه بوده است. نکته قابل توجه در این سیاست، تکرار آن در تحولات یمن می‌باشد.

سرانجام پس از 9 ماه عبدالله صالح رئیس جمهور یمن در ریاض طرح شورای همکاری خلیج فارس برای واگذاری قدرت در قالب طرح کناره گیری ظرف 30 روز و ایجاد شرایط توسط معاون وی برای انتخابات در60 روز (طرح 60+30) را امضاء کرد. هرچند که شورای همکاری خلیج فارس و صالح بر آن بوده‌اند تا آن را ابتکاری انفرادی برای برقراری ثبات در یمن عنوان کنند اما بسیاری آن را طرحی سعودی و آمریکایی دانسته که برای مصادره قیام مردم صورت گرفته است.

روند تحولات یمن نشان می‌دهد که با شدت گرفتن اعتراضات، صالح و نزدیکان وی چاره‌ای جز کناره‌گیری از قدرت ندارند در حالی که این روند عملا مغایر با هدف آمریکا و کشورهای عربی است.

بر این اساس آمریکا بازی قدرت هوشمند را با دو مولفه نظامی و سیاسی اجرایی ساخته است. اولا در حوزه نظامی، تشدید کشتارها از سوی صالح صورت گرفته تا مردم و مخالفان پذیرنده طرح شورای همکاری خلیج فارس گردند طرحی که بسیاری آن را حذف آرمانهای قیام مردمی دانسته‌اند که در نهایت می‌تواند تامین کننده منافع آمریکا و عربستان باشد.

ثانیا در حوزه دیپلماسی نیز آمریکا از درون از طریق سفارتخانه خود و برخی کشورهای غربی و عربی رایزنی با سران قبایل، ارتش و حاکمیت را برای انتقال آرام قدرت اجرا کرده و بعد خارجی نیز از طریق شورای همکاری خلیج فارس طرح اصلی را بر یمنی‌ها تحمیل نموده است.

آمریکا می‌داند که دخالت مستقیم در یمن نتیجه‌ای برای آن به جز انزجار مردمی ندارد لذا خود را پشت نقاب شورای همکاری خلیج فارس پنهان ساخته تا در لوای آن بتواند به اهدافش در یمن دست یابد.

نمود این سیاست را در عملکرد آمریکا در استفاده از ناتو در لیبی و اتحادیه عرب در قبال سوریه می‌توان مشاهده کرد طرح‌هایی که آمریکا محور و بازیگردان آن بود اما در ظاهر ناتو و کشورهای عربی مجری و اساس طرح را تشکیل می‌دادند.

 با توجه به این شرایط می‌توان گفت که در یمن نیز آمریکا مولفه قدرت هوشمند را برای مصادره قیام مردمی به کار گرفته است هرچند که تاکید مردم بر عدم پذیرش طرح آمریکایی –  سعودی برای آینده کشورشان ابهامات بسیاری را در تحقق این طرح‌ها در یمن به همراه داشته است.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین