معمای واردات میوه

صادق خلیلیان، وزیر جهاد کشاورزی نیز 4 روز پیش در اظهارنظری صریح واردات هرگونه میوه به کشور را تخلف دانست و اظهار کرد که واردکنندگان میوه باید پاسخگوی قانون باشند. وی افزود: هر میزان واردات میوه را هر چند کم و محدود باشد غیرقابل قبول می‌دانیم... .

اما به استناد ضرب‌المثل «رنگ رخساره خبر می‌دهد از سر درون»، گشتی ساده در میوه‌فروشی‌های نقاط مختلف تهران بخوبی ثابت می‌کند که اظهارات مقامات رسمی درباره ممنوعیت واردات میوه با واقعیات بازار تطابق ندارد. چرا که هم‌اکنون انواع و اقسام میوه‌های وارداتی در میوه‌فروشی‌ها موجود است.

گلابی چینی، نارنگی پاکستانی، پرتقال و نارنگی ترکیه‌ای، انگور آفریقای جنوبی، شلیل، هلو، سیب و حتی لیموترش وارداتی در مغازه‌ها به‌وفور و آزادی کامل در دسترس مردم قرار دارد و به هر قیمتی فروخته می‌شود و نظارتی هم بر آن نیست. کسی هم نمی‌داند با وجود ممنوعیت رسمی‌ و قانونی این میوه‌ها که قاعدتا کالایی فاسدشدنی و زمان‌دار هستند و امکان جاسازی و نگهداری آن وجود ندارد و باید با کانتینرهای یخچال‌دار و به فوریت وارد کشور شده و مصرف شود، چگونه،‌توسط چه کسانی و با چه مجوز یا نفوذی وارد کشور می‌شود. این پرسش معماگونه است که هیچ دستگاه دولتی یا اتحادیه بخش خصوصی پاسخی برای آن ندارد.

سیدرضا نورانی، رئیس اتحادیه ملی محصولات کشاورزی ایران که امور تولید، صادرات و واردات میوه و مرکبات بخش خصوصی را برعهده دارد در پاسخ به پرسش خبرنگار ما که میوه‌های خارجی با وجود ممنوعیت موجود چگونه و توسط چه کسی وارد کشور می‌شود، می‌گوید: ما هم نمی‌دانیم! شما اگر پاسخی در این باره گرفتید به ما هم بگویید. چندین و چند بار در این زمینه نامه‌نگاری کرده‌ایم؛ اما به نتیجه نرسیده‌ایم و پاسخی نگرفته‌ایم.وی افزود: ما هم مثل شما پرسیده‌ایم مگر واردات میوه ممنوع نیست؟

پس میوه‌هایی که به‌وفور در میوه‌فروشی‌ها با قیمت‌های سرسام‌آور به چشم می‌خورد، چگونه وارد کشور شده است؛ اما اگر شما پاسخی گرفته‌اید، ما هم گرفته‌ایم.

نورانی تصریح کرد: جالب است که رئیس‌جمهور ترکیه با هیات تجاری می‌آید و درخواست ورود پرتقال به ایران را می‌کند، رئیس‌جمهور اکوادور می‌خواهد موز به ایران بفروشد. سفارت پاکستان در هتل 5 ستاره ایران همایش می‌گذارد و واردکنندگان ایرانی را دعوت می‌کند، پذیرایی می‌کند و حتی کادو هم می‌دهند تا نارنگی و انبه‌شان وارد ایران شود. اما تمام این کشورها اجازه ورود یک کیلو میوه ایرانی را هم به کشورشان نمی‌دهند. با این وضعیت رهایی که ما داریم، بعید نیست برخلاف دستورات صریح، میوه وارداتی به وفور در بازار به چشم بخورد و هیچ‌کس هم به روی خودش نیاورد.

اما اگر ماجرا به همین جا محدود می‌شد، باز جای شکرش باقی بود. یعنی اگر میوه‌های وارداتی غیرقانونی جای محصولات ایرانی را تنگ نمی‌کردند باز دل‌ها به این‌که تولیدکنندگان ایرانی دست‌کم میوه‌شان در فصل برداشت به فروش می‌رود، خوش بود.

اما قسمت بدتر ماجرا اینجاست که همزمان با فصل برداشت مرکبات کشور، واردات میوه‌های خارجی ـ شامل پرتقال و نارنگی ـ از ترکیه و پاکستان به کشور تشدید شده است. 4 روز پیش دبیر اتحادیه بارفروشان تهران از ورود 22 تریلی پرتقال و نارنگی ترکیه‌ای به کشور خبر داد و گفت: این محموله که بیش از 400 تن وزن دارد به راحتی وارد کشور شده و در پارکینگ بزرگ میدان تره‌بار مرکزی توقف کرده و کارگران همه آن را تخلیه کرده‌اند.

وی تصریح کرد: در حال حاضر هر کیلوگرم پرتقال داخلی در نهایت کیلویی یکهزار و 400 تومان است اما این پرتقال‌ها تا قیمت 2 هزار و 500 تومان نیز به بازار عرضه شده است.

این‌گونه واردات میوه به کشور در حالی انجام می‌شود که به گفته اتحادیه ملی محصولات کشاورزی ایران، امسال تولید مرکبات وضعیت بسیار خوبی دارد و پیش‌بینی می‌شود تولید نارنگی، پرتقال و سیب بیش از نیاز کشور باشد. اما باز هم تناقض‌گویی معنی‌دار و معماگونه در برابر این اخبار صریح به چشم می‌خورد که به نظر می‌رسد باز هم برخی به روش سابقه‌دار کی بود، کی بود، من نبودم متوسل شده‌اند.

دیروز تناقض‌گویی درباره مسوول ورود میوه به کشور به اوج خود رسید به طوری که وزارت جهاد کشاورزی و گمرک هریک دیگری را متهم به نقش داشتن در این فرآیند کردند. جالب اینجاست که گمرک ایران می‌گوید همان وزارتخانه‌هایی که می‌گویند واردات میوه ممنوع است، خود مجوز ورود آن به کشور را صادر کرده‌اند و میوه‌های وارداتی به کشور نه از طریق قاچاق، بلکه به طور کاملا قانونی و شفاف وارد کشور شده و اتفاقا مراحل قانونی مانند قرنطینه را نیز طی کرده است.

عباس معمارنژاد، رئیس‌کل گمرک ایران دیروز بخشی از اظهارات خود را در حاشیه کارگاه آموزشی خبرنگاران به این مساله اختصاص داد.وی گفت: تمامی میوه‌های وارداتی با ثبت سفارش از وزارت صنعت، معدن و تجارت و مجوز قرنطینه وزارت جهاد کشاورزی وارد شده است.

وی با بیان این‌که امکان واردات هیچ کالایی در کشور بدون ثبت سفارش از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت وجود ندارد، افزود: میوه نیز از این قاعده مستثنا نیست.معمارنژاد ادامه داد: سازمان توسعه تجارت، متولی ثبت سفارش است و واردات میوه نیز پس از ثبت سفارش، وارد کشور شده است.وی تصریح کرد: البته در پایان مدت زمان ثبت سفارش امکان برای آن وجود دارد و بر همین اساس احتمال دارد که واردات میوه در این مدت انجام شده باشد.

به گفته معمارنژاد این امکان نیز وجود دارد که بخشی از میوه‌های وارداتی نیز قبل از ممنوعیت 190 قلم کالا توسط وزارت جهاد کشاورزی ثبت سفارش شده باشد؛اما این اظهارات بلافاصله با واکنش وزارت جهاد کشاورزی مواجه شد و این وزارتخانه با اعلام شماره و تاریخ نامه‌هایی که به وزارت صنعت، معدن و تجارت برای ممنوعیت کامل ثبت سفارش برای واردات میوه ارسال کرده بود، از خود سلب مسوولیت کرد. در این توضیحات که خبرگزاری فارس آن را منتشر کرده، آمده است: وزارت جهاد کشاورزی در جهت اجرای مفاد ماده 16 قانون افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی در سال 89 طی نامه‌ای به شماره 23828/020 مورخ 15/6/89 عدم ثبت سفارش واردات اقلامی از میوه‌ها را اعلام کرده است.

همچنین در سال جاری متعاقب ابلاغ قانون برنامه پنجم توسعه کشور و به استناد ماده 145 طی نامه شماره 737/020/م عدم ثبت سفارش تمامی میوه‌ها را جز محصول موز به طور رسمی برای اجرا به وزارت صنعت، معدن و تجارت ابلاغ کرده است.لذا براساس این مستندات مسوولیت هر گونه واردات بی‌رویه میوه متوجه این وزارتخانه نیست.

این در حالی است که وزارت صنعت و تجارت هم خود را مبرا از این اتهامات می داند. مهدی غضنفری در این رابطه به خبرنگاران گفت: واردات میوه از مرداد امسال ممنوع بوده و نارنگی و پرتقال هم مشمول همین ممنوعیت می شود. وی در واکنش به اخبار موجود درباره انبوه میوه های خارجی موجود در بازار تاکید کرد تمام میوه های وارداتی قاچاق است.مقایسه میوه‌های رنگارنگ وارداتی که به وفور در میوه‌فروشی‌ها به چشم می‌خورد با تناقض‌گویی و سلب مسوولیت دستگاه‌های دست‌اندرکار از خود این احتمال را به ذهن متبادر می‌سازد که به عمد یا غیرعمد بازی معروف « کی بود کی بود من نبودم» در جریان است و روشن است آخر این بازی ضرر کشاورزان و باغداران ایرانی، خروج ارز از کشور به سوی کشورهای همسایه و ایجاد اشتغال در آنها و خالی شدن جیب مصرف‌کننده از همه جا بی‌خبر ایرانی است که گول آب و رنگ میوه‌های وارداتی را می‌خورد.

نورانی در این باره می‌گوید: واردات میوه به کشور معمای پیچیده‌ای شده که سرو ته آن معلوم نیست، اما آنچه روشن است این‌که عده‌ای با دور زدن قانون یا پیدا کردن راه‌های فرار اقدام به واردات میوه می‌کنند.وی افزود: مثلا می‌گویند مجوزهای واردات میوه و ثبت سفارش آن مربوط به قبل بوده، اما سوال اینجاست که مگر ثبت سفارش 6 ماه بیشتر مهلت دارد؟ وزارت جهاد کشاورزی از خرداد امسال هر گونه صدور ثبت سفارش برای واردات میوه را ممنوع کرده و هر مجوزی که در خرداد صادر شده باشد، باید اوایل آبان غیرمعتبر و باطل می‌شد. پس این میوه‌های تازه‌ای که روزانه وارد کشور می‌شود از کجا مجوز ثبت سفارش می‌گیرند؟ چه کسی آنها را قرنطینه می‌کند؟ این میوه‌ها چون فاسدشدنی‌اند باید بلافاصله وارد کشور شده، توزیع و مصرف شوند و پنهان کردن آن امکان‌پذیر نیست. پس باید راهی آسان و راحت برای واردات داشته باشند. این که چه کسی این راه راحت و آسان را در اختیار آن واردکنندگان قرار می‌دهد، هیچ کی نمی‌داند. ما هم نمی‌دانیم...

صفحه 15 را هم بخوانید.