حریم‌ها را حفظ کنیم

از دهه 60 و برنامه اخلاق در خانواده سال‌ها می‌گذرد اما هنوز هم اختلافات خانوادگی و دعوای زن و شوهرها و حل و فصل آنها برای رسانه‌ای مانند تلویزیون اهمیت دارد به همین دلیل هم برنامه «جمع ما» که از شبکه 2 سیما در حال پخش است، شنبه‌شب زن و شوهری را به استودیوی خود آورده بود که با هم اختلاف داشتند و مرد در بخشی از صحبت‌های خود گفت اگر لازم باشد گاهی همسرش را کتک هم می‌زند...! حالا مجری جوان و کارشناس برنامه باید این اختلاف را کالبد شکافی می‌کردند و تلاش می‌کردند که این زن و شوهر را که به گفته‌ای دچار طلاق عاطفی هم شده بودند با هم آشتی می‌دادند و به بیننده‌ها هم می‌گفتند که این زن و شوهر را ببینند و درس عبرت بگیرند و قدر زندگی خود را بدانند...

با نگاهی به این دو برنامه که در 2 دهه مختلف ساخته شده‌اند، می‌توان به این نتیجه رسید که تلویزیون چون رسانه‌ای آموزشی است، آموزش حل اختلافات خانوادگی را هم در برنامه‌های خود می‌گنجاند اما در این میان حلقه گمشده‌ای هم وجود دارد و آن این است که تلویزیون می‌تواند با حضور کارشناسان مشکل و اختلافی فراگیر را آسیب‌شناسی کند اما استودیوی تلویزیون، دادگاه خانواده نیست که زن و شوهری واقعی و حقیقی را روبه‌روی هم قرار دهد و آنها بدون هیچ تشویشی اختلافات و اخلاقیات منفی خود را برای مخاطبان توضیح دهند. در این روش اولین اتفاقی که رخ می‌دهد، فروریختن قبح کار خطاست! از طرفی وقتی زن و شوهری جوان رو در روی میلیون‌ها مخاطب اعلام می‌کنند که چه اختلافاتی با هم دارند، مسلما دیگر نخواهند توانست با هم زیر یک سقف زندگی کنند. آنها آبروی یکدیگر را در حضور دیگران زیرسوال برده‌اند.

یک ضرب‌المثل قدیمی ایرانی‌ می‌گوید: دعوای زن و شوهری را وسط کوچه نمی‌آورند و روان‌شناسان و کارشناسان مباحث خانواده امروزه بشدت روی این موضوع تاکید دارند که زن‌ و شوهرها اختلافات و خصوصیات اخلاقی یکدیگر را در قالب درد دل به هیچ‌کس نگویند مگر به مشاوری آگاه که بتواند آنها را راهنمایی کند. روان‌شناسان بر این باورند که بین زنان و مردان از لحاظ رفتاری و اخلاقی ممکن است اختلافاتی وجود داشته باشد و همین روان‌شناسان معتقدند که اگر مردی متوجه شود که خصوصیات اخلاقی او از خانه به بیرون راه یافته، دیگر دشوار است که بتواند با همسر خود زیر یک سقف با آرامش زندگی کند!

همه اینها شواهدی است که نشان می‌دهد خطاهای رسانه‌ای گاهی به جای این‌که باعث رشد و ارتقای آگاهی مخاطبان شود، می‌تواند ناخواسته باعث نابودی یک خانواده شود. برنامه‌های تلویزیون برای جذب مخاطب می‌تواند روش‌های مختلفی را امتحان کند اما باید دید، هزینه جذب مخاطب بیشتر چه عواقب سوئی برای افراد مورد مطالعه به همراه خواهد داشت. اختلافات یک زن و شوهر جوان و کم‌تجربه هزینه می‌شود تا در برابر، چه چیزی عاید مخاطب آن شود؟ بی‌اعتمادی به یکدیگر یا ترویج افشای حرف‌های مگوی دو نفر که با هم پیوند همسری بسته‌اند؟

طاهره آشیانی / گروه رادیو و تلویزیون