در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
در شرایطی که دستاندرکاران تلویزیونی ایتالیایی در مجموعههای خود، گوشه چشمی به فعالیتهای مافیا دارند و هنرمندان تلویزیونی فرانسه سعی میکنند رنگ و بویی نیمه کمدی به مجموعههای پلیسی خود بدهند، برنامهسازان تلویزیونی در آلمان سعی دارند اکشن و ماجراجویی این مجموعههای پلیسی خود را افزایش دهند. به همین دلیل وجه مشخصه کارهای پلیسی شبکههای مختلف تلویزیونی آلمان در حادثهپردازی و ماجراجوییهای متنوع آن است. «هلیکوپتر پلیس» مجموعهای با کارگردانان مختلف و تعدادی بازیگر مطرح تلویزیونی، از همین سیاست پیروی میکند تا بتواند تعداد بیشتری تماشاچی را جذب قصههای پرتنش کند. مجموعه هلیکوپتر پلیس اولین بار سال 1998 روی آنتن رفت و استقبال بالای تماشاگران باعث شد تا 2 فصل دیگر هم در سالهای بعد تولیدو پخش شود. تا سال 2001 تعداد 36 اپیزود این مجموعه از تلویزیون آلمان پخش شد و با وجود استقبال نسبی تماشاگران از قسمتهای آخر آن، تولید مجموعه وارد فصل چهارم نشد.
جنگ هلیکوپتر با جرایم سازمان یافته
خط اصلی قصه هلیکوپتر پلیس درباره یک گروه کماندویی به نام «آکی یک» است که 6 عضو ماهر دارد و از آنها به عنوان یک گروه ویژه پلیس اسم میبرند. اعضای این گروه هر یک دارای تخصص ویژهای هستند: فرمانده هاگن، بازرس جنی، خلبان شومان، ناوبر استفان، مهندس مکانیک دوروالد و بالاخره دکتر جو کاسترا کسانی هستند که کارهای محوله را در این گروه انجام میدهند. این نیروی ویژه شهری ماموریت دارد که به کمک هلیکوپتر مجهز خود (که با وجود بیجان بودنش یکی از شخصیتهای اصلی مجموعه است و به نوعی هفتمین عضو گروه به حساب میآید) به مبارزه با جرایم سازمان یافتهای برود که در سطح شهر برلین به وقوع میپیوندد. در هر قسمت مجموعه، این گروه با یک ماجراجویی و ماموریت تازه روبهرو میشود و پیگیر موضوعاتی مثل موادمخدر، آدمربایی، سرقت مسلحانه، قتلهای سریالی و... است. طبیعی است که این ماموریتها به دنبال یک سری سختی و تلاش، به نحو احسن به انجام میرسند و افراد خاطی در پایان ماجرا به چنگ قانون و عدالت میافتند.
کریستف ام اوهرت، ماتیاس ماتس، تیلو پروکنر، دورین جاکوبی، آیریس جونیک و پیتر سیمونیچک، 6 بازیگر نقشهای اصلی مجموعه هستند که هریک پس از سالها بازی در تعدادی از مجموعههای موفق تلویزیونی، در این مجموعه در کنار هم قرار گرفتند. «هلیکوپتر پلیس»، 6 کارگردان دارد که هریک سازنده بین 2 تا 5 اپیزود آن هستند. 6 فیلمنامهنویس هم در کار نگارش فیلمنامههای 36 اپیزود مجموعه همکاری کردند. لورنر لائو اوهله بین این فیلمنامهنویسان همکاری بیشتری با عوامل تولید داشت و بجز کار نگارش 5 قسمت مجموعه، به عنوان مشاور هم حضور فعالی در زمینه تولید مجموعه داشت.
جلوههای ویژه خلاقانه
پیتر کلاریچ که برای این مجموعه نامزد دریافت جایزه بهترین کارگردان تلویزیونی شد، درباره آن میگوید: «در کنار قصهپردازی خوب، قصد داشتیم حال و هوایی هیجانانگیز به ماجراها و صحنههای مجموعه بدهیم، اما این هیجانها نباید کاذب میبود یا بیدلیل خلق میشد. این نکته کار فیلمنامهنویسان ما را سخت میکرد.
نکته: خط اصلی قصه هلیکوپتر پلیس درباره یک گروه کماندویی به نام «آکی یک» است که 6 عضو ماهر دارد و از آنها به عنوان یک گروه ویژه پلیس اسم میبرند
آنها باید صحنهها و ماجراهایی را خلق میکردند که در عین هیجانانگیز بودن دارای منطق هم باشند و بیمعنی به نظر نرسند. بعد از کار سخت فیلمنامهنویسان، نوبت به کار خلاقه عوامل جلوههای ویژه میرسید که باید به آنچه نویسندگانمان نوشته بودند، رنگ واقعیت میزدند. بعضی وقتها آنها به ما گله و شکایت میکردند که چیز سختی از آنها میخواهیم. یک بار مسوول جلوههای ویژه به من گفت: به فیلمنامهنویسهایت بگو فیلمنامههایشان را با مشاوره با ما بنویسند تا به آنها بگوییم چه چیزهایی را بنویسند و چه چیزهایی را ننویسند!» یکی از جنبههای مهم هلیکوپتر پلیس و تفاوت آن با بقیه مجموعههای پلیسی مشابه، حضور هلیکوپتر و صحنههای هوایی آن است. یکی از دلایل موفقیت مجموعه بین عموم تماشاگران هم همین مساله است. کار فیلمبرداری این صحنهها برای سازندگان آن، کار چندان راحتی نبود و یک گروه متخصص مسائل هوایی سازندگان مجموعه را در این راه یاری میکردند. برخی منتقدان سینمایی عقیده داشتند سازندگان مجموعه میتوانستند صحنههای بیشتری را به ماجراجوییهای هوایی آن اختصاص دهند و نقش مهمتری را برای هلیکوپتر قائل شوند. به گفته آنها، برای تماشاگران مجموعههای تکراری تلویزیونی، دیدار با صحنهآراییهای هوایی و تعقیب و گریز از آسمان جذابیت ویژهای داشته و دارد.
رویایی جذاب برای بازیگران
کریستف ام اوهرت، بازیگر اصلی مجموعه 50 سال دارد و در زمان تولید هلیکوپتر پلیس حدودا 40 ساله بود. وی از هنرمندان پرکار صنعت تلویزیونی آلمان است. کار بازیگری را از سال 1980 شروع کرد و تا به حال در بیش از 60 مجموعه تلویزیونی بازی کرده است. او زمانی برای بازی در هلیکوپتر پلیس دعوت به همکاری شد که منتقدان تلویزیونی از وی به عنوان یکی از بهترین بازیگران تلویزیون اسم میبردند و در اوج موفقیت کاری بود. اوهرت میگوید: «این مجموعه در زمان تولید و نمایش خود، یک حرکت مترقی و رو به جلو بود و استانداردهای مربوط به تولید مجموعههای پلیسی را چند قدم به جلو برد. نمیخواهم بگویم ساخت هلیکوپتر پلیس اتفاقی نادر یا انقلاب و تحولی تازه و بزرگ در کارهای تلویزیونی بود، ولی تولید آن جرات و جسارت خاصی را میطلبید که با نوآوریهای زیادی همراه بود. تا آن زمان، مجموعههای پلیسی شامل یکسری تیراندازی و تعقیب و گریز معمولی میشد و برای بینندگان جذابیت زیادی را به همراه نداشت. در آن شرایط و در دل آن همه کارهای کلیشهای، ناگهان سروکله هلیکوپتری در آسمان برلین پیدا شد که یک سلاح خودکار و مجهز داشت و آدمهای زبدهای در داخل آن بودند که میتوانستند کارهایی انجام دهند که افراد و پلیسهای دیگر، توانایی انجام آن را ندارند. همکاری با چنین مجموعهای برای تمام بازیگران آن، حکم یک رویای هیجانانگیز را داشت و همه ما شیفته همکاری با آن بودیم.»
فصل سوم مجموعه در زمانی روی آنتن رفت که بسیاری از برنامهسازان تلویزیونی در آلمان و دیگر کشورهای اروپایی به تبعیت از هلیکوپتر پلیس، مجموعههایی در همان حال و هوا تهیه کردند و روی آنتن فرستادند. مجموعهای که زمانی پیشگام و بدیع بود، حالا تبدیل به یک کار معمولی شده بود. در چنین اوضاع و احوالی، سازندگان مجموعه با پرسش تازهای روبهرو شدند. آنها متوجه این نکته شده بودند که ادامه کار تولید به شیوه سابق جذابیتی ندارد و نمیتواند تماشاگران سابق خود را داشته و حفظ کند. در عین حال، آنها طرح تازهای برای قصه و ماجراجوییهای آن نداشتند که به کمک آن، وضعیت و حال و هوای تازهای برای هلیکوپتر پلیس خلق کنند. به گفته پیتر کلاریچ: «برگ برنده ما هلیکوپتر مجهز و امکانات ویژه آن بود، اما حالا این هلیکوپتر به صورت یک شیء کاملا معمولی درآمده بود. چیزی که یک روز باعث هیجان تماشاگران میشد، حالا خاصیت و کارایی خود را از دست داده بود و ما نمیتوانستیم آن را با چیز دیگری جایگزین کنیم. یقینا خیلی مسخره میشد اگر ما مثلا یک سفینه فضایی را جایگزین آن میکردیم. در قصه و شخصیتها هم نمیتوانستیم دخل و تصرف کنیم یا دست ببریم.
تیوی گاید / مترجم: کیکاووس زیاری
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: