حکمی برای اخلاق پزشکی

این سلول‌ها که تا قبل از هشت هفتگی از جنین انسان استخراج می‌شوند به تمامی 220 نوع سلول بدن انسان تبدیل می‌شوند. این ویژگی استثنایی باعث شده تا این سلول‌ها به عنوان گزینه‌ای مناسب برای مرمت بافت‌های آسیب دیده بدن پس از بروز بیماری یا بروز جراحات به کار گرفته شوند، با این حال استفاده از این شیوه با مخالفت‌های مختلفی همراه است. برخی به استفاده محققان از جنین برای استخراج سلول پایه به عنوان شیوه‌ای غیراخلاقی اعتراض دارند و معتقدند این شیوه با وجودی که می‌تواندیک بیمار را نجات دهد اما به نابودی جنین منجر می‌شود. در آخرین اعتراض‌ها به این شیوه درمانی، دادگاه عالی اروپا با صدور حکمی که می‌تواند پیامدهایی جدی برای علم پزشکی داشته باشد، اعلام کرده سلول‌های پایه بدست آمده از جنین انسان را نمی‌توان برای دریافت امتیاز انحصاری ثبت کرد.

اگر چه مخالفت با استفاده از سلول‌های بنیادی موضوع جدیدی نیست اما محققان این عرصه می‌گویند رای اخیر دادگاه عالی اروپا ممکن است در مسیر تحقیقات دانشمندان اروپایی در زمینه استفاده درمانی از سلول پایه مانع ایجاد کند یا چنین تحقیقاتی را به خارج از اروپا هدایت کند.

این حکم به دنبال شکایت سازمان غیردولتی green pease (صلح سبز) و در ارتباط با روش ابداع شده توسط یک دانشمند آلمانی به نام اولیور بروستل برای تبدیل سلول‌های پایه به دست آمده از جنین انسان به سلول‌های عصبی صادر شده و در آن تاکیده شده که یک روش جدید برای استفاده از سلول‌های بنیادین جنین انسان به منظور درمان یا تشخیص بیماری را در صورتی می‌توان به صورت انحصاری ثبت کرد که این روش روی خود جنین اعمال شود و برای آن مفید باشد. در واقع روشی که شامل برداشت سلول پایه از بلاستوسیست (جنین چند روزه) باشد و منجر به از بین رفتن جنین شود، قابل ثبت انحصاری نیست.

به اعتقاد مخالفان استفاده از سلول‌های پایه جنینی، با صدور این حکم، اخلاق پزشکی حفظ خواهد شد. به اعتقاد گروهی دیگر این تصمیم می‌تواند باعث توقف پیشرفت تحقیقات در مورد استفاده از سلول‌های پایه برای درمان بیماری‌هایی شود که در حال حاضر بدون درمان هستند.

بهاره صفوی / گروه دانش