سقوط یک ماهواره

این ماهواره که در اصل یک تلسکوپ فضایی در طیف اشعه ایکس بوده است، ماموریت خود را از سال 1369 خورشیدی آغاز کرد و حدود 8 سال به دور زمین چرخید و اطلاعات ارزشمندی به زمین مخابره کرد. از آنجایی که این ماهواره در سال 1377 کاملا خاموش شده و از آن زمان هیچ کنترلی روی آن وجود ندارد، بازگشت به جو و سقوط آن کاملا مشابه ماهواره ناسا که ماه پیش سقوط کرد، غیرقابل پیش‌بینی بوده و نمی‌توان زمان و مکان دقیقی برای برخورد آن با زمین ارائه نمود. با این حال محاسبات نشان می‌دهد که ماهواره ROSAT به احتمال خیلی زیاد بین روزهای جمعه تا دوشنبه سقوط خواهد کرد .

همچنین محاسبه شده است که حدود 1700 کیلوگرم از اجزای سازنده ROSAT از جهنمی که جو زمین برایشان مهیا کرده است خلاص خواهد شد و با سرعت سرسام‌آوری به زمین برخورد خواهد کرد. دانشمندان احتمال برخورد باقیمانده‌های این رصدخانه مداری با انسان را یک به 2000 محاسبه کرده‌اند. این به آن مفهوم است که اگر قرار بود در شرایط مشابه این ماهواره 2000 بار سقوط کند، فقط یک بار احتمال داشت به یک انسان برخورد کند و موجب جراحت گردد. اگرچه احتمال برخورد بسیار اندک است و این اولین و احتمالا آخرین باری هم نیست که یک پسماند فضایی به زمین برخورد خواهد کرد، اما احتیاط شرط عقل است، بخصوص این که سراسر کشور ایران به دلیل موقعیت‌مداری این ماهواره در معرض خطر برخورد قرار دارد. کارشناسان می‌گویند که روند بازگشت پسماندهای فضایی به جو زمین و سقوط آنها در حال حاضر به دلیل افزایش فعالیت‌های خورشیدی بسیار زیاد شده است. افزایش فعالیت‌های خورشیدی که دوره‌ای 11 ساله دارد و ما اکنون در زمان بیشترین میزان فعالیت آن قرار داریم باعث گرم و منبسط شدن جو زمین می‌شود. این موضوع باعث افزایش غلظت هوا در مدارهای کم‌ارتفاع زمینی خواهد شد که خود دلیل اصلی تسریع سقوط پسماندهایی است که بخشی از مدار آنها در نزدیکی جو زمین قرار دارد. خب در پایان اگر واقعا نگران شده‌اید یا از سر تفریح مایلید اطلاعات دقیق‌تری از زمان و مکان برخورد این ماهواره به دست آورید، می‌توانید با مراجعه به وب‌سایت rosatapp.com نرم‌افزار خاص طراحی شده برای این منظور را روی گوشی آیفون خود دانلود کنید و لحظه به لحظه در جریان آخرین محاسبات و تخمین‌های مربوط به زمان و مکان برخورد قرار گیرید.

شهرام یزدان‌پناه / دبیر گروه دانش