ریتم‌های متنوع

در این اثر که تلاشی در حوزه پژوهش موسیقی است، معصومی سعی کرده شباهت‌های موسیقی امروز با موسیقی قدیم را بررسی و بخش‌های فراموش شده علم موسیقی در سالیان دور را یادآوری کند.

بهنام معصومی نوازنده تنبک که تاکنون در آثاری چون موسیقی فیلم مستند چناران و کلوت و آلبوم‌های قطره، در لحظه، اعجاز، چوپی، میان تاریکی و... به هنرنمایی پرداخته، معتقد است که علم موسیقی از روزگاران باستان یکی از اصول حکمت ریاضی بوده است. او تاکید می‌کند در طول تاریخ، مباحث مختلفی از قبیل کیفیت ادراک صوت، تالیف و ترکیب نغمه‌ها و تاثیر آن بر انسان، قوانین مربوط به لحن، ایقاع، ارتباط کلام با موسیقی، ابعاد و فواصل بین نغمه‌ها و مطالبی از این قبیل را دانشمندان و موسیقیدانان در شاخه‌های علمی ریاضی و فیزیک دنبال می‌کرده‌اند. او می‌گوید که امروز باید به این پیشینه علمی مراجعه کنیم و داشته‌های گذشته را باز تعریف کنیم.

در همین راستا، به گفته این آهنگساز، با توجه به سوابق و مستندات تاریخی، ضرباهنگ موسیقی ایران در گذشته با الگو و معیارهای کنونی متفاوت بوده و براساس نظام ایقاعی تنظیم می‌شده که در واقع الگوی زمانبندی موسیقی در دوران قدیم به شمار می‌آمده است. کوچک‌ترین واحد اندازه‌گیری زمان در نظام ایقاعی نقره است که با کنار هم قرار دادن چند نقره، جمله کوتاهی ساخته می‌شود که رکن یا پایه واژه قرار می‌گیرد. همچنین با کنار هم قرار گرفتن ارکان ایقاعی، تشکیلاتی به نام ادوار ایجاد می‌شود.با بررسی متون و قطعات به جا مانده موسیقایی از زمان قدیم، مشاهده می‌شود که شدت ضربات سازهای کوبه‌ای و پوستی در گسترش ساختار صوتی ایقاعات نقش بسزایی داشته‌اند. تا مدت‌ها خواننده و نوازنده از یک ساختار ایقاعی تبعیت می‌کرده‌اند تا شخصی به نام ابراهیم ابن‌المهدی در طرحی پیشنهاد داده تا این دو از ساختار زمانی متفاوت استفاده کنند.

معصومی معتقد است تا قبل از پیشنهاد این طرح، موسیقی ایرانی تک ریتم بوده و بعد از آن تبدیل به چند ریتمی شده است؛ درهم تنیدگی و اختلاطی که ارکان موسیقی را بسیار زیباتر کرده است.

این نوازنده تنبک جوان با در نظر گرفتن این طرح، در اثر خود سعی کرده قطعاتی را بر اصول چند ریتمی با تعریف دقیق آن اجرا کند.

معصومی در شکل‌گیری آلبوم تنیده از کتاب شرح ادوار صفی‌الدین ارموی، موسیقی و شعر شفیعی کدکنی، وزن خوانی و واژگانی ارشد طهماسبی و تئوری ریتم حسن زندباف بهره برده است.

آلبوم تنیده کاری پژوهشی و تحقیقاتی است که به همت بهنام معصومی و توسط موسسه فرهنگی هنری نغمه حصار در بازار موسیقی منتشر شده است.