رهایی از بوی بد پا

یکی از مهم‌ترین مکانیسم‌ها که باعث حفظ سلامت و رطوبت پوست می‌شود، تعریق است. پوست ما به طور طبیعی منافذ بسیاری دارد که از آنها برای تعدیل دما و دفع سموم خود استفاده می‌کند. این تعریق مادامی که باعث ایجاد بوی بد یا آزردگی نشود، مفید محسوب می‌شود. پوست ما معمولا حامل یک سری باکتری است که اغلب بیماری ایجاد نمی‌کند و به آنها فلور نرمال گفته می‌شود و بوی خاص نواحی وی‍ژه بدن ناشی از باکتری‌ها و معمولا عرقی است که روی پوست جمع می‌شود. حال اگر قسمتی از بدن مثلا پاها در محیط گرم، تاریک و مرطوب به مدت طولانی قرار گیرند، امکان رشد عوامل فرصت‌طلب فراهم شده و گاهی قارچ‌ها نیز فرصت پیدا می‌کنند با تجمع خود مشکل‌آفرین شوند. در این میان باکتری‌های بی‌هوازی معمولا بوی بیشتری ایجاد می‌کنند.

بعلاوه سلول‌های پوستی تقریبا هر 28 روز یکبار به طور کامل ریزش می‌کند و با سلول‌های جدید جایگزین می‌شوند. این سلول‌های مرده اگر به طور مناسب حذف نشوند، می‌توانند باعث ایجاد بوی بد شوند.

برای پیشگیری از ایجاد بوی بد پا باید علل ایجادکننده آن را از سر راه برداریم. اولین نکته در حفظ سلامت پاها و عدم ایجاد بوی بد در آنها رعایت پوشش مناسب است. کفش مناسب کفشی است که دارای منافذی باشد یا بتواند هوا را بخوبی جریان دهد. جریان هوا می‌تواند مانع تجمع باکتری‌ها شود. بعلاوه از آنجا که بیشتر باکتری‌هایی که باعث ایجاد بوی بد در پاها و نواحی دیگر می‌شوند باکتری‌های بی‌هوازی هستند. جریان هوا می‌تواند برای این باکتری‌ها سمی باشد و مانع رشد آنها شود.

هرگز فکر نکنید جوراب نپوشیدن می‌تواند مانع ایجاد بوی بد پا شود. شاید نپوشیدن جوراب در مواقعی باعث افزایش جریان هوا در پاها شود، ولی جوراب خود می‌تواند با برداشتن سلول‌های مرده خطر بوی بد پا را کاهش دهد. هر بار که جوراب خود را تعویض می‌کنید، محیط بهتری برای پای خود فراهم می‌سازید. جوراب تمیز می‌تواند مانع ایجاد خراش و نفوذ عوامل بیماری‌زا به پاها شود و از این طریق نیز به رفع بوی بد کمک کند.

هر روز تمام قسمت‌های پوست پاهای خود را با آب گرم و صابون بشویید. شستن با آب تنها کافی نیست، چرا که آب نمی‌تواند به تنهایی تمام عوامل میکروبی را از بین ببرد و به یک عامل پاک‌کننده همراه نیاز دارد. پس از شستشوی کامل پاها آنها را خوب خشک کنید حتی می‌توانید برای این کار از سشوار استفاده کنید.

اگر با رعایت نکات گفته شده بوی بد پای شما رفع نشد دیگر مشکل بوی پا ساده تلقی نمی‌شود، هرچند همچنان می‌توانید با انجام کارهای ساده آن را حل کنید ولی باید مدت بیشتری این کارها را انجام دهید و پاهای شما به توجه و اقدامات بیشتری نیاز دارد.

تا آنجا که می‌توانید از پوشیدن مداوم کفش خودداری کنید. اگر در محلی کار می‌کنید که باید مدت طولانی کفش بپوشید، سعی کنید کفش خود را با دمپایی یا صندل عوض کنید تا با جریان یافتن هوا کمتر بوی بد ایجاد شود، بعلاوه پاهایتان به مدت طولانی در محیط تاریک و مرطوب نباشد و از ایجاد محیط مطلوب برای رشد عوامل فرصت‌طلب پیشگیری کنید. اگر امکان پوشیدن دمپایی را ندارید، می‌توانید از کفش‌های چرمی استفاده کنید، چرا که معمولا چرم منافذ کافی دارد. از پوشیدن کفش‌هایی که خود بو دارند یا کفش‌های کتانی که باعث افزایش تعریق پا می‌شوند، خودداری کنید. کفش‌های خود را پس از استفاده در هوای آزاد قرار دهید. گذاشتن کفش‌ها در جاکفشی‌های دربسته کار درستی نیست.

از جوراب مناسب استفاده کنید و به طور مداوم آنها را شسته و در معرض نور مستقیم آفتاب قرار دهید. جوراب‌هایی که از جنس پلاستیک هستند به این دلیل که معمولا باعث افزایش تعریق پا می‌شوند، مناسب نیست. جوراب‌های نخی و سفید رنگ که بتوانند رطوبت را جذب کنند، گزینه مناسبی برای ایجاد تهویه مناسب و دمای متعادل در پاها هستند.

به بهداشت و شستشوی مناسب پاهای خود توجه خاص داشته باشید. خشک و تمیز نگه داشتن پاها جزو ارکان درمان بوی بد پاست. اگر بوی بد پا با آب و صابون برطرف نشد، می‌توانید با غوطه‌ور ساختن روزانه آنها در چای سیاه این مشکل را حل کنید. به این صورت که 2 بسته چای را در ظرف آب جوش به مدت یک ربع نگه داشته و سپس مقداری آب سرد به آن اضافه کنید و پاهای خود را حداقل 20 دقیقه در این محلول قرار دهید. این کار در بسیاری از موارد پس از یک هفته بهبود خوبی ایجاد کرده است.

بعلاوه می‌توانید از برخی مواد ضد عرق که رطوبت پا را کاهش می‌دهند، استفاده کنید. استعمال ژل بنزوئیل پر اکسید 5 یا 10 درصد نیز تا حد زیادی کمک‌کننده است.

اگر پس از چند هفته با وجود رعایت تمام نکات گفته شده بوی پای شما تغییری نکرد و همچنان آزاردهنده بود، ممکن است با مشکل دیگری روبه‌رو باشید و به داروهای قوی‌تری نیاز داشته باشید بنابراین بهتر است به پزشک مراجعه کرده و مشکل خود را با وی در میان بگذارید. برخی بیماری‌های پا باعث ایجاد بوی بد در پاها شده و برای رفع این بو باید بیماری اصلی درمان شود.

انواعی از محلول‌ها برای رفع مشکل بوی بد پا وجود دارد که یکی از این محلول‌ها، کلرید آلومینیوم است. این محلول هر شب روی پاها استعمال می‌شود و برای این‌که اثر دارو به حداکثر برسد، می‌توانید یک پاکت پلاستیکی روی پای خود قرار دهید. البته اگر پوست پای شما آسیب‌دیده یا زخم و ترک دارد، بهتر است از این محلول استفاده نکنید.

روش دیگر برای کاهش تعریق استفاده از جریان الکتریسیته است. این جریان با فرکانس کم از پوست پا عبور داده می‌شود و می‌تواند تا حد بالایی مشکل تعریق زیاد پا را حل کند. اثر این جریان تا هفته‌ها می‌ماند.

در مواردی که درمان با شکست مواجه شود، تجویز آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند با کاستن از تجمع باکتری‌های مولد بوی بد پا این مشکل را رفع کند. اسپری‌های خوشبوکننده نیز به رفع موقت بوی بد پا کمک می‌کند.

در این میان یک نوع ابزار جدید به بازار معرفی شده است که با استفاده از نور فرابنفش می‌تواند باکتری‌های مولد بو را در کفش از بین ببرد. این وسیله مشابه قالب کفش بوده و با قرار گرفتن در داخل کفش بسرعت اثرات خود را اعمال می‌کند. این ابزار باید داخل کفش و در محیط بسته و تاریک به کار گرفته شود. به همین علت به منظور شناسایی محیط مناسب برای شروع فعالیت دستگاه 2 حسگر در آن قرار داده شده که اولی محیط داخل کفش و دیگری بسته و تاریک بودن محیط را شناسایی می‌کند.

فاطمه خداکرمی