اردوغان در قاهره

در باب اهداف و دلایل سفر اردوغان به مصر دیدگاه‌های متعددی مطرح است. برخی ناظران سیاسی حضور اردوغان در مصر را ادامه سیاست ترکیه برای نقش آفرینی در تحولات منطقه و تامین منافع سیاسی و اقتصادی این کشور می‌دانند. ترکیه تلاش دارد تا در تمام تحولات منطقه ایفای نقش داشته باشد چنانکه اردوغان پس از مصر راهی تونس و لیبی می شود. آنکارا حضور فعال در کشورهایی که با دگرگونی سیاسی همراه شده‌اند را در اولویت قرار داده است.

برخی ناظران سیاسی نیز با اشاره به چالش‌های ایجاد شده میان مصر و ترکیه با رژیم صهیونیستی تحولات فلسطین را نقطه مشترک دو کشور دانسته که اردوغان به دنبال بهره‌گیری از آن برای تقویت موقعیت خود در برابر آمریکا و صهیونیست‌ها است. آنکارا با توسعه روابط با مصر تلاش دارد تا موقعیت برتری را نسبت به صهیونیست‌ها کسب کند تا در نهایت از این مولفه برای امتیازگیری از این رژیم و حامیان غربی آن برخوردار شود.

تقارن تشدید تحرکات ضد صهیونیستی ترکیه نظیر اخراج سفیر رژیم صهیونیستی و تعدیل مناسبات با تسخیر سفارت صهیونیست‌ها در مصر می تواند از مولفه‌هایی باشد که گرایش بیشتر مردم مصر به ترکیه را به همراه داشته است.این امر برای اهداف سیاسی ترکیه در مصر و نیز تقابل آن با صهیونیست‌ها موثر خواهد بود.

در کنار این دیدگاه‌ها برخی ناظران تاکید دارند که ترکیه در ائتلافی با غرب تلاش دارد از ظرفیت‌های خود برای سوق دادن کشورهایی مانند مصر، تونس و لیبی در مسیر دموکراسی ادعایی غرب استفاده کند. غرب همواره تاکید کرده که ترکیه الگوی مناسبی برای کشورهای اسلامی است بویژه اینکه در این کشور الگوی اسلامی در حاشیه قرار گرفته و صرفا منافع در چارچوب سیاست‌ها تعریف شده است. این احتمال وجود دارد که غرب از ظرفیت ترکیه برای انحراف قیام ملت‌های عربی و جلوگیری از شکل گیری ساختار سیاسی اسلامی استفاده کند.

به هر تقدیر می‌توان گفت که سفر اردوغان به مصر ادامه سیاست بازی همه جانبه در تحولات منطقه است،هر چند که مواضع سوال برانگیز ترکیه در قبال بحرین و سوریه و مشارکت آن در اشغال لیبی توسط ناتو بدگمانی‌های مردم منطقه از جمله مصری‌ها را به همراه داشته است که ابهاماتی را در تحقق اهداف سفر وی به مصر و سپس تونس و لیبی در پی خواهد داشت.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین