در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
این نانها طرفداران زیادی دارد و گاهی برخی تولیدکنندگان، آنها را رژیمی معرفی میکنند و خواص درمانی بیشماری به آن نسبت میدهند. اما آیا واقعا این نانها رژیمیاند؟ آیا میتوان از آنها برای برخی بیماریهای خاص استفاده کرد؟
اکثر ما وقتی با لفظ رژیمی روبهرو میشویم، تصور میکنیم که محصول کمکالری بوده و چاقکننده نیست بنابراین آن را در حجم زیاد خریداری و در یک وعده به مقدار زیاد مصرف میکنیم، اما نکته قابل توجه آن که رژیمی بودن یک محصول میتواند مفهوم دیگری نیز داشته باشد.
مثلا نانهایی که برای یک بیماری خاص مناسب باشد رژیمی محسوب میشود. بهطور مثال نانهایی که سدیم کمتری داشته باشند، نانهای کم نمک بوده و برای مبتلایان به فشار خون بالا مناسبند.
نانهایی که حاوی جو یا شوید باشد از افزایش کلسترول و چربی خون جلوگیری کرده و برای مبتلایان به چربی خون بالا مفید است. نانهایی که حاوی فیبر یا سبوس بیشتری باشد برای دیابتیها مناسب است.
نانهایی هم که حاوی مغز تخمه آفتابگردان، کنجد یا شاهدانه باشد، به دلیل ویتامینهای گروه B و اسیدهای چرب ضروری برای کودکان در حال رشد، افراد لاغر و یا مبتلایان به سوءتغذیه مفید است. نانهایی هم از آرد سیبزمینی تهیه شده که برای مبتلایان به سیلیاک مفید است.
در واقع همه این نانها به نوعی رژیمیاند، اما هر کدام برای یک بیماری خاص کاربرد دارند. بنابراین با دیدن لفظ رژیمی نباید گمان کنیم که محصول فاقد کالری یا کم کالری است. در ضمن خوب است بدانید در هیچ کجای دنیا غذایی وجود ندارد که چاقکننده نباشد. ماده غذایی همان طور که از نامش پیداست، یعنی مادهای که حاوی مواد مغذی باشد. هر ماده مغذی هم دارای کالری و انرژی است.
موضوع دیگر آن که نانهای رژیمی هر مقدار که حاوی جو، زیره، زنجبیل، شوید، سبوس و ... باشد به دلیل آن که به مقدار اندک از آنها در نان استفاده میشود نمیتواند تاثیری در بهبود بیماریها داشته باشند. در حقیقت نانهای رژیمی محصولاتی هستند که به جهت نیاز روزانه افراد به مصرف غلات در قالب نان تولید و مصرف آن برای پیشگیری از عود عوارض بیماریهای خاص توصیه میشود.
نان رژیمی هم اصل و بدل دارد
البته بد نیست بدانید که اکثر نانهای رژیمی تنها لفظ رژیمی را دارند. تهیه نان رژیمی یک کار سنتی نیست که یک نانوای معمولی بتواند آن را تهیه کند. این نانها باید زیرنظر متخصصان تغذیه و طبق یک فرمولاسیون استاندارد تهیه شود. مثلا اکثر نانهای جویی که این روزها به عنوان نان رژیمی شناخته شده از درصد زیادی آرد گندم معمولی، روغن و شیره مالت تهیه شده است. آرد جو قابلیت ور آمدن بسیار پایینی دارد و تنها در صورتی تبدیل به یک نان حجیم میشود که با آرد گندم مخلوط شود. جو به تنهایی طعم خوبی ندارد و شیرین نیست، به همین دلیل به نانهای حاوی جو، شیره مالت میزنند تا هم شیرین و طعمدار شود و هم رنگ آرد گندم مخلوط شده را تیره کند. بنابراین نانی را که شما به عنوان یک نان جوی رژیمی خوشمزه و سبوسدار آن هم به جهت رژیمی بودن به مقدار زیاد استفاده میکنید، به دلیل ترکیبات گفته شده سرشار از کالری بوده و میتواند سبب اضافه وزن یا چاقی شما گردد. در ضمن مصرف این نان به افراد دیابتی و مبتلا به چربی خون بالا توصیه نمیشود.
نان ها ی نازک و ترد رژیمی
نکته دیگر نانهای نازک و ترد رژیمی هستند. خوب است بدانید100 گرم این نانها در مقایسه با همین مقدار نان تازه کالری بیشتری دارد زیرا در حالی که درصدی از وزن نانهای تازه را آب در بر می گیرد، تمام وزن نانهای خشک را آرد و مقداری روغن تشکیل می دهد و بنابراین کالری بیشتری دارد. از طرفی این نانها چون خشک و کمحجم هستند معمولا به مقدار زیادتر از حد مصرف شده و باعث چاقی میشود. این نانها وقتی رژیمی هستند که به مقدار کم و به جای سهم نان معمولی روزانه استفاده شود.
در میان انواع نانهای نازک، نانهای ترد حاوی دانههای چرب مثل کنجد، مغز آفتابگردان و شاهدانه هم هستند. اغلب افراد از آنها به جای تنقلات استفاده میکنند، اما باید بدانید این نانها به دلیل چربی بالای دانهها چندین برابر نانهای ساده کالری دارند و بسیار چاق کننده هستند. این چربیها با وجود آن که برای بدن مفید است، از نظر کالری با روغنهای معمولی یا حیوانی هیچ تفاوتی ندارد و مصرف آنها در مدت کوتاهی میتواند وزن شما را افزایش دهد.
فاخره بهبهانی
جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: