تصمیم‌گیری‌های خانوادگی

همه خانواده‌ها با هر طرز فکر و هر فرهنگی که باشند مشکلات‌ خاص خودشان را دارند، اما تنها نوع برخورد آنها با این مسائل است که تفاوت دارد.

در خانواده‌های موفق معمولا وقتی مشکلی ایجاد می‌شود، همه اعضای خانواده با همفکری و مشارکت هم برای حل آن تلاش می‌کنند. شاید خیلی از ما این نکته مهم را نادیده بگیریم؛ این‌که همفکری و مشارکت برای حل مسائل خانواده وظیفه همه است، حتی بچه‌ها.

وقتی در خانه مساله‌ای پیش می‌آید و صحبت از تصمیم‌گیری می‌شود، همه باید نظرشان را بگویند، بدون ترس و دلهره.

در تصمیم‌گیری‌های خانوادگی و درباره مسائلی که مربوط به کل خانواده است، همه اعضای خانواده حتی کودکان هم باید دخالت داشته‌باشند؛ از تصمیماتی بسادگی انتخاب رنگ دیوارها گرفته تا موضوعاتی مانند سفر رفتن و تغییر مکان.

با این کار کمک می‌کنید حس اعتماد به نفس کودک هم تقویت شود و احساس کند نظرش برای خانواده مهم است. علاوه بر این، فرزند ما از همان دوران کودکی یاد می‌گیرد چگونه باید با مشکلات و مسائل زندگی روبه‌رو شود و با آنها مقابله کند.

نباید از تقویت حس مسوولیت‌پذیری کودکان هم غافل شد؛ در حقیقت وقتی از کودک نظری خواسته می‌شود و او می‌بیند که نظرش برای همه اعضای خانواده مهم است، خودش را در برابر خانواده مسوول می‌داند و سعی می‌کند بهترین تصمیم را بگیرد.

البته خیلی از والدین به اشتباه تصور می‌کنند همیشه خودشان باید برای کودک تصمیم بگیرند و برای همین حتی در کارهایی که مربوط به اوست نیز دخالت می‌کنند. این والدین هیچ حقی برای کودک قائل نیستند و به او اجازه نمی‌دهند برای خودش تصمیم بگیرد.

در بعضی از خانواده‌ها فقط یک نفر حق تصمیم‌گیری دارد. معمولا نظر پدر خانواده یا گاهی هم مادر خانواده، نظر نهایی است و دیگر کسی نباید درباره آن موضوع صحبت کند، اما این روش به هیچ‌وجه درست نیست و تنها می‌تواند دردسرساز شود. هیچ وقت یک نفر نمی‌تواند بخوبی چند نفر تصمیم بگیرد و در نتیجه مشکلاتی ایجاد خواهد کرد.

علاوه بر این، مشورت کردن و کمک گرفتن از دیگران برای تصمیم‌گیری، حس همدلی میان افراد خانواده را تقویت می‌کند. پس اگر شما هم عادت کرده‌اید همیشه نظر خودتان را بگویید و حتی آن را به دیگران تحمیل کنید، بد نیست نگاهتان را تغییر دهید، شاید نتیجه خوبی داشته باشد.

البته در برخی از خانواده‌ها هم شرایط برعکس است؛ یعنی چون اعضای خانواده حس مسوولیت‌پذیری کمتری دارند، تمام تصمیم‌گیری‌ها به عهده یک نفر می‌افتد. در این خانواده‌ها اصلاً کسی اهمیتی به مسائل خانوادگی نمی‌دهد و برایشان مهم نیست چه اتفاقی در خانواده می‌افتد. شرایط وقتی بدتر می‌شود که کارها بخوبی پیش نرود و همه آن فرد را محکوم کنند! یعنی کسی که همیشه مسوولیت انجام کارها را به عهده داشته، باید بدون عیب و نقص و به تنهایی تمام کارهای خانه را انجام دهد. مشخص است که چنین طرز فکری تا چه حد غیرمنطقی و آزاردهنده است.