در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
رویکرد اصلی این برنامهها بیشتر اخلاقی ـ تربیتی بوده که با استفاده از ابزارهای مختلف هنری ـ رسانهای، مفاهیم و انگارههای معنوی ـ مذهبی را به مخاطب منتقل کرده و در عین ایجاد سرگرمی، به غنای معنوی آنها نیز کمک میکنند.
از منظر رسانهای، این برنامهها بیشتر گفتوگو محور و به اصطلاح تاک شویی هستند که با انتخاب سوژههای اخلاقی ـ دینی به بازنمایی مسائلی میپردازند که هم جذابیت رسانهای داشته باشند و رضایت مخاطب را جلب کنند و هم بتوانند متناسب با حال و هوای ماه رمضان، پیامهای مرتبطی را به بیننده منتقل کنند.
فقط ایرادی که به برنامههای دم افطاری وارد میشود این است که بشدت گفتوگو محور و فاقد تنوع لازم هستند و تکراری به نظر میرسند، اما مجله تصویری «هفتوهفت دقیقه» شبکه آموزش (ویژه ماه مبارک رمضان) ویژگیهایی دارد که آن را از یک برنامه گفتوگو محور صرف خارج کرده است. مثلا بخش طنز با اجرای رضا رفیع از طنزپردازان برجسته کشور از آیتمهای جذاب این مجله تصویری است که در عین انتقال نکات آموزنده و تربیتی مرتبط با این ماه، لحظات شاد و مفرحی را برای مخاطب فراهم میآورد. این رویکرد مبتنی بر تعریفی است که سازندگان این برنامه از ماه رمضان داشتهاند و آن را یک جشن معنوی میدانند یا مثلا بخشی از برنامه به مرور سریالهای مناسبتی ماه رمضان در سالهای گذشته اختصاص دارد که با تحلیل و توضیح یکی از منتقدان تلویزیونی همراه است.
این بخش که یک خاطره بازی بصری ـ نمایشی است واجد کارکردهای نوستالژیک بالایی است که تجربه شیرین خاطرات مخاطبان از رمضانهای قبلی را ممکن میسازد. در ضمن نمایش بخشهای کوتاهی از این سریالها و پخش موسیقی تیتراژی آنها، تنوع و جذابیت بیشتری به این بخش از مجله بخشیده است.
امیر قمیشی، تهیهکننده و مجری جوان این برنامه نیز با شور و انرژی فراوانی برنامه را اجرا میکند و با ترکیبی از بحثهای مختلف، از مجری محور بودن و حرف زدنهای طولانی جلوگیری میکند.
در یکی دیگر از بخشهای این برنامه با کارشناسی سیامک سرمدی با عنوان سینما آسمان به فیلمهای معناگرا و دینی پرداخته میشود که با حال و هوای این ماه نیز تناسب منطقی دارد. برای این که برنامه از هیجان و شور بیشتری برخوردار شود بخش مسابقه تلفنی نیز به آن اضافه شده که با اجرای شورانگیز اردشیر منظم صورت میگیرد و با طرح سوالات مذهبی با فضای معنوی این ماه عجین میشود.
برنامه هفت و هفت دقیقه سعی کرده با استفاده از نماآهنگ و کلیپهای تصویری، تنوع فرمی بیشتری داشته باشد که یکی از مهمترین آنها بخش قصههای کوتاه معنوی به شکل کلیپی است که با صدای نوین محمودی اجرا میشود. در واقع ساختار کلی این مجله تصویری را میتوان به 2 بخش عمومی و تخصصی تقسیم کرد که کوتاه بودن و تنوع آیکون از ملالانگیز و تکراری بودن آن کاسته است. به این مولفهها دکوربندی و طراحی صحنه شاد و معنوی این برنامه را هم باید اضافه کرد که رنگآمیزی مطلوبی دارد.
اما یکی از بخشهای بسیار جذاب و متفاوت برنامه که طرفداران زیادی پیدا کرده و به نقطه عطفی در هویت رسانهای این برنامه تبدیل شده، بفرمایید افطار است که هر شب با حضور در خانه یکی از هنرمندان کشور مهمان سفره افطاری آنها میشود و به گپ و گفت دوستانه میپردازد. هنرمندانی که هر کدام از تجربیات و خاطرات خود از روزه گرفتن و مناسبات ماه رمضان سخن میگویند که برای مخاطبان شنیدنی و جذاب است. صمیمیت و خودمانی بودن این گفتوگو، این بخش را به یک آیتم ویژه و پرطرفدار بدل کرده، به طوری که بسیاری از مردم این برنامه را با نام بفرمایید افطار میشناسند.
واقعیت این است که ساخت برنامههای ترکیبی رمضانی در سالهای اخیر در دام تکرار و کلیشهای شدن افتاده که سازندگان مجله تصویری هفت و هفت دقیقه با ساختار متفاوت و متنوعی که ارائه دادهاند از این وضعیت مصون مانده و توانستهاند برنامهای متفاوت و دلنشین را روی آنتن ببرند؛ برنامهای که سعی کرده به ماهیت مجله بودن خود پایبند باشد و به نیاز و سلیقههای مختلفی از مخاطبان پاسخ بدهد. وقتی کارکردهای آموزشی با سویههای سرگرمی در یک برنامه رسانهای ترکیب و تلفیق میشود از قدرت تاثیرگذاری و ظرفیت مخاطبپذیری بیشتری هم برخوردار خواهد شد.
سیدرضا صائمی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: