به گزارش خبرگزاری ها، لیبی روز دوشنبه 22 اوت روزی تاریخی را پشت سر گذاشت. رژیم معمر قذافی پس از 42 سال فروپاشید. مخالفان بخش عمده طرابلس و ساختمان های دولتی را در تحت کنترل دارند.
روز دوشنبه در اطراف اقامتگاه قذافی در منطقه باب العزیزیه طرابلس نبردهای سختی در جریان بوده و تا ساعات شامگاهی، هنوز تکلیف این درگیریها روشن نشده است. گفته میشود که صدها مزدور مسلح از کشورهای آفریقایی از این اقامتگاه محافظت میکنند. یکی از این افراد که به مخالفان پیوسته است گزارش داده که قذافی و پسرش معتصم بالله نیز هنوز در این محل هستند.
تلویزیون العربیه به نقل از نیروهای مخالف در لیبی گزارش داد که انتظار میرود دوشنبه شب ناتو به اقامتگاه قذافی و نیروهای سنگر گرفته در آن دست به حمله هوایی بزند. طبق این گزارش، قرار است با فرا رسیدن شب دیوارهای پیرامون این اقامتگاه بمباران شود.
قذافی باید زنده دستگیر شود
به گزارش دویچه وله، شورای موقت ملی لیبی اعلام کرد که میخواهد قذافی را زنده دستگیر کند، زیرا جهان باید شاهد محاکمه این دیکتاتور باشد. بیشتر رهبران کشورهای جهان از قذافی خواستند که فورا تسلیم شود تا از خونریزی بیشتر جلوگیری شود.
باراک اوباما رئیسجمهوری آمریکا معتقد است که لیبی به نقطه عطفی رسیده است و قدرت از دست «یک جبار» خارج میشود. کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت که از امروز در لیبی دوران تازهای آغاز میشود.
نیکلا سارکوزی، از مصطفی عبدالجلیل، رئیس شورای موقت لیبی دعوت کرد که روز چهارشنبه از پاریس دیدن کند. آلن ژوپه، وزیر خارجه فرانسه نیز اعلام کرد که بهزودی نشست کشورهای گروه تماس لیبی برگزار میشود.
میلیاردها دلار ثروت قذافی که در بانکهای خارج مسدود شده بود ،اکنون میتواند برای بازسازی لیبی فورا در اختیار این کشور گذاشته شود. رژیم قذافی فقط در بانک های آلمان دارای بیش از 7 میلیارد دلار است.
هشدار برای پرهیز از انتقامجویی
شورای موقت ملی لیبی آماده انتقال از بنغازی به طرابلس میشود. مصطفی عبدالجلیل، رئیس این شورا اعلام کرد: ما در تلاش دستیابی به صلح، عدالت و حکومت قانون هستیم. رهبران این شورا میخواهند مانع از غارت و تخریب موسسات در طرابلس شوند.
مصطفی عبدالجلیل، در یک کنفرانس مطبوعاتی در بنغازی، به نیروهای خود هشدار داد که اگر به اقدامات انتقامجویانه علیه طرفداران قذافی دست بزنند، کنارهگیری خواهد کرد. وی گفت که نگران انتقامجوییهای فردی و اقداماتی است که خارج از چارچوب قانون و دستورات داده شده رهبران انقلاب است. انقلابیون لیبی در حال حاضر از موسسات دولتی در مرکز طرابلس محافظت میکنند.
از محل اختفای معمر قذافی خبری در دست نیست. به گفته وزارت دفاع آمریکا، معمر قذافی هنوز در لیبی است. دیوید لاپان، سخنگوی پنتاگون در واشنکتن گفت، اطلاعی در این باره در دست نیست که قذافی کشور را ترک کرده باشد.
رئیس شورای موقت ملی لیبی در گفتوگویی با فرستنده تلویزیونی العربیه گفت که: ما امیدواریم که بتوانیم قذافی را زنده به چنگ آوریم. شایعات در این باره که قذافی در آفریقای جنوبی درخواست پناهندگی کرده است، از سوی دولت این کشور تکذیب شد.
بازداشت خانگی سه پسر قذافی
مخالفان اعلام کردند که الساعدی قذافی سومین پسر معمر قذافی را نیز بازداشت کرده و در بازداشت خانگی قرار دادهاند. وی به همراه برادرش سیفالاسلام بازداشت شده است. پیشتر محمد قذافی دیگر پسر معمر قذافی هم دستگیر شده بود.
الساعدی به همراه دو برادرش معتصم و خمیس فرماندهی واحدهای نظامی را برعهده داشتهاند. علیه هر سه تن حکم بازداشت بینالمللی صادر شده است. ولی شورای موقت لیبی گفته است که میخواهد این افراد را به همراه پدرشان در لیبی محاکمه کند.
به گزارش رسانههای منتقد دولت در لیبی، مخالفان قذافی روز دوشنبه حدود 900 زندانی را از زندان آینزارا آزاد کردهاند. بیشتر آزادشدگان زندانیان سیاسی بودهاند.
ادامه نبردها در طرابلس
فرماندهان مخالفان گفته اند که کنترل 80 درصد شهر طرابلس از جمله مقر تلویزیون دولتی را در دست دارند.
درگیری در اطراف اقامتگاه سرهنگ قذافی هنوز به شدت در جریان است اما معلوم نیست که او هنوز در طرابلس است یا نه.
مصطفی عبدالجلیل، رئیس شورای ملی انتقالی لیبی، در کنفرانسی خبری در شهر بنغازی گفت: مجتمع بابالعزیزیه و مناطق اطراف آن همچنان خارج از کنترل مخالفان است و ما اطلاعی نداریم که سرهنگ قذافی در این محدوده است یا نه.
رئیس شورای ملی انتقالی لیبی گفت: حتی نمیدانیم سرهنگ قذافی در لیبی است یا این کشور را ترک کرده است.
اما سرهنگ دیو لاپان سخنگوی پنتاگون روز دوشنبه به خبرنگاران گفت که آمریکا بر این باور است که قذافی هنوز در لیبی است.
او گفت: فکر می کنم احتمالا بشود گفت که به اعتقاد ما او هنوز در کشور است و بار دیگر تاکید می کنم که این یک گمان است و ما هیچ اطلاعاتی نداریم که او از کشور خارج شده است.
پیشتریک مقام رسمی در شورای ملی انتقالی به شبکه الجزیره گفته بود : سرهنگ قذافی احتمالا در مرز لیبی و الجزایر بهسر میبرد.
سرهنگ قذافی پیشتر پیش بینی کرده بود که نیروهای قبیله ای طرفدار او وارد طرابلس شوند و چند ده هزار نظامی مستقر در شهر در برابر مخالفان مقاومت کنند، که این پیش بینی ها محقق نشده است.
با اینهمه، براساس برخی گزارش ها، گروه هایی از نیروهای وفادار به سرهنگ قذافی همچنان بخش هایی از شهر را در اختیار دارند و نبرد پراکنده بین آنان و نیروهای مخالف ادامه دارد.
عبدالجلیل گفت که نمیتوانیم بگوییم که مخالفان، کنترل کامل طرابلس را در اختیار دارند.
برنامههای تلویزیون دولتی لیبی از ساعاتی پیش قطع شد و براساس گزارش ها مخالفان کنترل این رسانه را به دست گرفتهاند.
یک سخنگوی مخالفان معمر قذافی روز دوشنبه پس از قطع برنامههای تلویزیون دولتی اعلام کرد :انقلابیون به ساختمان تلویزیون حمله کردند. پس از درهم شکستن مقاومت سربازان و نیروهای محافظ مجموعه تلویزیون را در تحت کنترل گرفته اند.
در همین حال، تلویزیون العربیه گزارش داده است: نبرد شدیدی بین مخالفان و نیروهای وفادار به معر قذافی در بوخمش در 17 کیلومتری مرز لیبی و تونس در جریان است.
طبق این گزارش نیروهای وفادار به معمر قذافی مواضع نیروهای مخالفان را گلوله باران کرده تا از این طریق مانع دستیابی انقلابیون به گلوگاه مرزی راس الجدیر شوند.
به گزارش رویترز، مخالفان معمر قذافی روز دوشنبه گفتهاند که کنترل بخش اعظم طرابلس را در دست دارند و تنها نبرد برای تصرف منطقه کوچکی یعنی باب العزیزیه که مقر معمر قذافی در قرار دارد، در جریان است.
پرچم مخالفان معمر قذافی هم اکنون در بسیاری از سفارتخانه های لیبی در کشورهای خارجی برافراشته شده است.
تصاویر ارسالی از طرابلس مخالفان مسلح حکومت را نشان می دهد که بدون مواجهه با مقاومت، در برخی خیابان های پایتخت حرکت می کنند و به نشانه پیروزی، به تیراندازی هوایی مبادرت می ورزند.
میدان سبز( الخضراء) که طی سال های گذشته همواره نماد پایگاه مردمی حکومت قذافی محسوب می شده و تا همین اواخر، محل اصلی تجمع های دولتی و تظاهرات حمایت از رهبر لیبی بوده، در دست نیروهای مخالف است.
مخالفان و گروه هایی از مردم با پایین کشیدن پرچم سبز که توسط معمر قذافی در سال 1977 به عنوان پرچم ملی انتخاب شد، پرچم سه رنگ مخالفان را در نقاط مختلف نصب کرده اند.
این پرچم از زمان استقلال لیبی در سال 1951 تا قبل از سقوط نظام سلطنتی در کودتای معمر قذافی در سال 1969 پرچم ملی لیبی بود و مخالفان قذافی نیز آن را به عنوان پرچم ملی مورد نظر خود برگزیده اند.
بر اساس گزارش ها، صدای انفجارهای متعددی از نزدیکی مجتمع محل سکونت معمر قذافی در مرکز طرابلس به گوش می رسد اما مشخص نیست که آیا رهبر لیبی همچنان در این محل باشد هر چند برخی منابع گفته اند که تعدادی تانک دولتی دفاع از این محل را برعهده گرفته اند.
حرکت اعتراضی در لیبی در ماه فوریه و با درخواست اصلاحات سیاسی، مبارزه با فساد و کناره گیری معمر قذافی و پسرانش از قدرت آغاز شد اما نیروهای امنیتی به سرکوب شدید معترضان دست زدند که در هفته های بعد، به درگیری بین دو طرف منجر شد.
در حالیکه برخی از نقاط لیبی در دست نیروهای مخالف بود، در ماه مارس شورای امنیت سازمان ملل متحد به منظور جلوگیری از آنچه که کشتار مردم توسط ارتش طرفدار معمر قذافی می خواند، قطعنامه ایجاد منطقه پرواز ممنوع بر فراز این کشور و عملیات حفاظت از غیرنظامیان را صادر کرد.
در اجرای این قطعنامه، هواپیماهای چند کشور عضو ناتو به اجرای عملیاتی در انهدام ساختارهای نظامی حکومت دست زدند و از جمله، چندین بار مجتمع محل اقامت سرهنگ قذافی را بمباران کردند.
واکنش های بین المللی
با انتشار گزارش ورود نیروهای مخالف به طرابلس، باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، گفت که لحظه ای تاریخی برای مردم لیبی فرا رسیده و حکومت معمر قذافی در آستانه سقوط قرار گرفته و از او خواست تا از سمت خود کناره گیری کند.
دیوید کامرون، نخست وزیر بریتانیا برای زیر نظر داشتن اوضاع لیبی، تعطیلات خود را نیمه تمام گذاشته و به لندن بازگشته و مقامات بریتانیایی گفته اند که پایان حکومت چهل و دو ساله معمر قذافی نزدیک است.
کامرون بر لزوم رساندن کمکها به ویژه کمکهای پزشکی به لیبی تاکید کرد و گفت که بریتانیا هیات دیپلماتیک قدرتمندی در بنغازی مستقر کرده و به زودی و با آرام شدن وضعیت در طرابلس نیز نمایندگی فعالی در این شهر برقرار خواهد کرد و طی رایزنیهایی داراییهای مسدود شده مردم لیبی را برای کمک به این کشور آزاد خواهد کرد.
کامرون تاکید کرد: من امروز بیش از پیش اعتقاد دارم که دخالت نظامی ناتو در لیبی تحت قطعنامه سازمان ملل لازم، درست و مشروع بود زیرا مردم لیبی نیز باید مانند همسایگانشان در کشورهای تونس و مصر آینده خود را تعیین کنند.
نخست وزیر بریتانیا تاکید کرد که روزهای سختی در لیبی پیش رو خواهد بود و هیچ دوره گذاری آسان نیست.
اتحادیه عرب در قاهره اعلام کرد که از شورای موقت لیبی کاملا پشتیبانی میکند. نبیل العربی، رئیس این اتحادیه گفت، برای رهبران سیاسی نیروهای مخالف در گذار به دورانی تازه آرزوی موفقیت میکند.
مصر نیز شورای موقت ملی لیبی را به عنوان نماینده رسمی مردم لیبی به رسمیت شناخت. این موضوع را محمد عمرو، وزیر خارجه مصر، در یک کنفرانس مطبوعاتی در قاهره اعلام کرد.
در استانبول اعلام شد که احمد داوداوغلو، وزیر خارجه ترکیه، روز سهشنبه رهسپار بنغازی میشود تا با نمایندگان شورای موقت دیدار و گفتوگو کند. داوداوغلو که در حال حاضر در اتیوپی بهسر میبرد گفت، امروز برای لیبی روزی تاریخی است و لیبی آینده، کشوری دمکراتیک و یکپارچه خواهد بود.
استیون هارپر نخست وزیر کانادا روز دوشنبه سقوط رژیم خونخوار معمر قذافی را به مردم لیبی تبریک گفت و از آنها خواست تا آنجا که ممکن است در انتقال مسالمت آمیز قدرت بکوشند. هارپر گفت : مردم لیبی از مدتها قبل در انتظار آزاد شدن از وحشیگری و ماشین سرکوب قذافی بوده اند، این مردم باید خود، مسیر صحیح را به سوی دمکراسی انتخاب کنند البته چالش ها و خطرات همچنان وجود دارند ولی امروز، مردم لیبی حق دارند به آینده امیدوار و خوشبین باشند، ما به آنها این پیروزی را تبریک می گوییم.
فرانکو فراتینی، وزیر امور خارجه ایتالیا اعلام کرد که نیروهای قذافی هنوز 10 تا 15 درصد از پایتخت لیبی را در دست دارند و از قذافی خواست تا به منظور جلوگیری از به راه افتادن حمام خون از قدرت کنارهگیری کند.
جولیا گیلارد، نخستوزیر استرالیا با درخواست از قذافی برای کنارهگیری از قدرت، خواستار محاکمه وی در دادگاه بینالمللی به جرم نقض حقوق بشر در طول حکومت 42 ساله خود شد.
وزیر امور خارجه آفریقای جنوبی اعلام کرد که هیچ کمکی به قذافی جهت خروج از لیبی نخواهد کرد و گزارشها مبنی بر فرستادن هواپیما برای خارج کردن قذافی از لیبی را رد کرد.
وزیر امور خارجه چین اعلام کرد که چین به خواست ملت لیبی احترام میگذارد و امیدوار است که هرچه زودتر امنیت و ثبات به لیبی بازگردد.
مایکل مون، سخنگوی کاترین اشتون، رئیس سیاست خارجه اتحادیه اروپا نیز اعلام کرد که هماکنون برنامه و طرحهایی برای لیبی بعد از قذافی در دستور کار قرار دارد.
کمیسیون اتحادیه اروپا نیز تاکید کرده تحریمها علیه لیبی همچنان ادامه خواهد داشت.
آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان از اینکه معمر قذافی در لیبی قدرت خود را از دست داده است، ابراز خوشحالی کرد. وی گفت: اکنون روند بازسازی لیبی و تشکیل ساختارهای دولتی دمکراتیک در این کشور آغاز میشود و آلمان آماده است در این راه به لیبی کمک کند.
وزارت امور خارجه روسیه در بیانیهای اعلام کرد که پیروزی مخالفان قذافی قریبالوقوع است. در این بیانیه آمده است که تحولات دراماتیک در لیبی ظاهرا از قدرتیابی مخالفان در لیبی حکایت دارد. در این بیانیه ابراز امیدواری شده که این تحول به خونریزی در لیبی پایان دهد.
در همین حال، هوگو چاوز، رئیس جمهوری ونزوئلا، دولت های غربی را به خاطر اقدامات آنها در لیبی محکوم کرده و در مورد وضعیت طرابلس، گفته است که این کشورها عملا طرابلس را به ویرانی کشانده اند و بمب های خود را به سوی بیمارستان ها، مدارس، خانه ها، محل های کسب، کارخانه ها و مزرعه ها در طرابلس پرتاب می کنند، و این چیزی است که در حال وقوع است.
قذافی جرات خودکشی ندارد
عبدالسلام جلود ، عضو فرماندهی انقلاب سپتامبر لیبی که نظام پادشاهی را در این کشور سرنگون و معمر قذافی، دیکتاتور لیبی را سر قدرت آورد، در گفتگو با شبکه تلویزیونی العربیه اعلام کرد: اگر قذافی خارج از طرابلس نباشد، دیگر نمیتواند از این شهر فرار کند، چرا که از طرابلس از همه اطراف مورد محاصره قرار گرفته است.
وی که سالهای زیادی به عنوان فرد دوم نظام قذافی محسوب میشد، تاکید کرد: قذافی هرگز جرات خودکشی نخواهد داشت اما این احتمال وجود دارد که به یکی از نزدیکان خود دستور دهد تا وی را بکشد.
نخست وزیر اسبق لیبی تحولات 24 ساعت اخیر این کشور و سقوط طرابلس را امری عادی جلوه داد و گفت: نقشه قذافی این بود که با تمام قدرت، انقلاب را در نطفه خاموش کند، به همین خاطر بیشتر نیروها و گردانهایش را با بهترین سلاحها به بنغازی، مصراته، البریقه و الجبل الغربی فرستاد و هنگامی که این نیروها شکست خوردند، دیگر در منطقه غربی طرابلس، مقاومتی وجود نداشت که بتواند مانع ورود انقلابیون شود.
جلود که سالها در بازداشت خانگی به سر میبرد و تنها چند روز پیش توانست که از طرابلس فرار کرده و به انقلابیون بپیوندد، افزود: زمانی که شهرهای الزاویه، سبراطه وسایر شهرها به دست انقلابیون افتادند، عملا نظام لیبی سقوط کرد و دیگر حتی روند خروج قذافی از کشور براساس یک طرح بینالمللی نیز بیمعنی بود و وی دیگر راهی برای خروج از بحران در دست نداشت.
وی با اشاره به اینکه قذافی طی دورانی که قدرت را در لیبی در دست داشت ملت، اقتصاد و ارزشهای این کشور را نابود کرد، گفت: واژه دیکتاتور و فرعون برای قذافی کم است، چراکه وی جنگی را جهت کشتار جمعی ملت لیبی آغاز کرد.