مسابقه قرآنی 1445

آیه‌های‌ 70 و 71: در شان نزول آیه آمده است: عباس، عقیل و نوفل در جنگ بدر اسیر شدند، پیامبر(ص) با گرفتن فدیه آنان را آزاد کرد، آنان هم مسلمان شدند. پول فدیه‏هایشان هم بعداً به آنان برگردانده شد. (تفسیر نورالثقلین)‌

در تفاسیر آمده است که پس از جنگ بدر برخى گفتند: به احترام پیامبر، از عباس، عموى آن حضرت فدیه گرفته نشود. پیامبر(ص) فرمودند: به خدا سوگند از یک درهمش هم نگذرید! سپس آن حضرت به عموى خود فرمود: تو ثروتمندى، براى خودت و برادرزاده‏ات عقیل، فدیه بده. عباس گفت: اگر فدیه دهم بى‏پول مى‏شوم! حضرت فرمودند: از پول‏هایى که نزد همسرت ام‌الفضل در مکه گذاشته‏اى خرج کن. عباس گفت: احدى از این ماجرا خبر نداشت، فهمیدم که براستى تو پیامبر خدا هستى و همان‌جا مسلمان شد. ‏

رهبر حکومت اسلامی مأمور است تا با اسیران گفت‌وگو کرده و آنان را ارشاد کند. تبلیغ و ارشاد اسیران جنگی لازم است و از هر فرصتی باید استفاده کرد. هدف از جنگ، ارشاد مردم و شکستن طاغوت است، نه قتل، غارت، اسیر و فدیه گرفتن. باید توجه داشت که حتی شرکت در جنگ بر ضد پیامبر اسلام (ص)، مانع توبه و برگشت و دریافت مغفرت الهی نیست. پذیرش اسلام، موجب گذشت از خطاها وسبب دریافت لطف ورحمت الهى است. باید نسبت به اسیران دشمن، نه سوءظن صددرصد داشته باشیم، نه حسن ظن کامل. نه خشونت محض و نه رأفت تنها. بلکه با تیزهوشی و توکل و قاطعیت و مهربانی و عطوفت برخورد کنیم.

از مجموع این آیات استفاده مى‏شود که اصل اصلاح و ارشاد و هدایت را نباید با احتمالات منفى نادیده گرفت. با آن که مشرکان مکه سال‌ها نسبت به پیامبر(ص) و مسلمانان صدر اسلام انواع خیانت‏ها را روا داشتند، اما اگر مصلحت بر آزادسازى اسرا باشد، احتمال خیانت آنان، مانع عمل به وظیفه نشود.