کودکان 2 تا 4 سال معمولا دلشان برای فرد از دست رفته تنگ میشود و از این که دیگر در کنار او نیستند احساس ناراحتی میکنند، اما آنها به مرگ به چشم یک سفر طولانی مینگرند، بنابراین اگر کودک 3 ساله شما در مورد زمان برگشت فرد متوفی پرسید به این دلیل است که او هنوز نمیداند مرگ یعنی پایان زندگی جسمانی. در این گونه مواقع از توضیحهای ساده استفاده کنید مثلا بگویید «یادت باشد که مادربزرگ فوت کرده، این یعنی ما دیگر او را نخواهیم دید.» البته ممکن است با این وجود نیز معنی مرگ را متوجه نشود.
یادتان باشد سلامت کودک اهمیت بیشتری نسبت به شرکت در مراسم عزاداری دارد. بهتر است کودک هر چه زودتر به روند طبیعی زندگی بازگردانده شود. البته دقت داشته باشید نباید از کودک انتظار داشته باشید همانند بزرگسالان عزاداری کند. ممکن است او حتی بلافاصله پس از فوت یکی از نزدیکان مشغول بازی کردن شود چراکه هنوز معنای مرگ را به درستی درک نمیکند. برخی از کودکان پس از مرگ نزدیکان، ادای بچههای کوچکتر را درمیآورند مثلا مثل آنها صحبت میکنند یا از تاریکی میترسند، این مرحله پس از مدت کوتاهی خود به خود برطرف میشود.
کودکان 9 تا 12 ساله ممکن است پس از مرگ یکی از نزدیکان، نگران مرگ شما به عنوان والدین شوند. علائم آن ممکن است به صورت عدم تمایل به ترک شما و رفتن به مدرسه، سردرد و دلدرد یا مشکلات رفتاری بروز کند. از او بخواهید در مورد احساساتش با شما صحبت کند و به او اطمینان دهید همیشه کسی هست که مراقبش باشد. کودکان سنین مدرسه در چنین مواقعی نسبت به سلامت خود نیز نگران میشوند. اگر کودک ابراز درد و ناراحتی میکند، ابتدا به او اطمینان دهید که اتفاقی نمیافتد ولی اگر کار بالا گرفت میتوانید او را نزد پزشک ببرید و شرایط را برای پزشک توضیح دهید. اگر کودک مشکل خاصی نداشته باشد توضیحات پزشک به کودک میتواند خیال او را راحت کند و اطمینان بیشتری به وی بدهد.
دکتر آزاده شیروانی