چقدر‌خودت را باور‌ داری؟

چند وقت پیش برای پیدا کردن کار به یک موسسه رفتم. شرایط حقوق و ساعت کاری آنها خیلی خوب بود اما یک نرم افزار بود که من با آن آشنایی نداشتم. به آنها نگفتم که آن را بلد نیستم. یک هفته تا جواب نهایی شرکت، مصاحبه و آزمایش عملی زمان داشتم.

در این یک هفته نزد دوستی رفتم و کاملا کار با آن نرم‌افزار اداری را یاد گرفتم، اما هرچه روز مصاحبه نزدیک می‌شد اضطراب من بیشتر می‌شد. تا جایی که روز مصاحبه احساس بیماری کردم و تصمیم گرفتم برای آزمون نروم!

این اولین باری نبود که این کار را با خودم می‌کردم. انگار من آخرین کسی هستم که خودم را دوست دارد!!!

گویی کسی درون من است که با یک قدرت خارق‌العاده سعی می‌کند به من سرکوفت بزند و جلوی موفقیت‌های مرا بگیرد.

هر وقت قصد بروز توانایی‌هایم را دارم این اتفاق می‌افتد.

صحبت‌های این دوست عزیز نشانه یک واکنش روانی است: خود مغلوب‌سازی!

روانشناسان معتقدند افراد می‌توانند از طریق روش‌هایی چون خودتخریبی اولیه، معامله کردن، راهبردهای ناکارآمد و تحقیر خویشتن خود را مغلوب یا ناکام سازند.

آگاهی از این تمایلات خود ویرانگرانه به شما کمک می‌کند تا از آنها اجتناب کنید.

متداول‌ترین رفتارهای خودشکنانه و بی‌حاصل در زیر فهرست شده‌اند. این تست به شما کمک می‌کند آگاه شوید که آیا‌ دچار خودتخریبی هستید یا نه.

1ـ به خاطر هیجان دست به کارهای خطرناک زده‌ام

کاملا موافق موافق مخالف کاملا مخالف

2ـ گاهی اوقات در مقابل حادثه از خودم مراقبت نمی‌کنم

کاملا موافق موافق مخالف کاملا مخالف

3ـ اغلب از خودم خوب مراقبت نمی‌کنم

کاملا موافق موافق مخالف کاملا مخالف

4ـ معمولا زمانی با دکتر تماس می‌گیرم که مطمئن می‌شوم مریض شده‌ام

کاملا موافق موافق مخالف کاملا مخالف

5ـ برخی اشتباهات خودم را تکرار می‌کنم

کاملا موافق موافق مخالف کاملا مخالف

6ـ معمولا دیر سر قرار‌های مهم حاضر می‌شوم

کاملا موافق موافق مخالف کاملا مخالف

7ـ اعتقادی به شرط‌بندی و قمار ندارم

کاملا موافق موافق مخالف کاملا مخالف

8ـ هر روز بیش از یک بسته سیگار می‌کشم

کاملا موافق موافق مخالف کاملا مخالف

این عبارات خود تخریبی مزمن را می‌سنجند. کسانی که با عبارات 1، 2، 3، 5، 6 و 8 موافق و با عبارات4 و 7مخالف هستند گرایش بیشتری به خود تخریبی دارند.کسانی که خود تخریبی بالایی دارند در مقابل سلامت خود مسوولیت قبول نمی‌کنند. آنها از احساس کنترل درونی پایینی برخوردارند و اغلب دست به کارهایی می‌زنند که به ضررشان تمام می‌شود مانند تقلب کردن، رانندگی به‌طور خطرناک و بی‌توجهی به سلامت خود.

اگر شما نیز خود آزاری، اختلال‌های خوردن، سوءمصرف دارو، بی‌احتیاطی و خودکشی را تجربه کرده‌اید ممکن است در این گروه قرار بگیرید.گاهی کسانی که در این گروه قرار دارند قادر به تغییر وضعیت خود نیستند و باید از روان درمانی کمک بگیرند.

بیشتر ما از این‌که دیگران ما را جدی نمی‌گیرند نا راحت می‌شویم، اما گاهی غافل می‌شویم که خودمان هستیم که خود را جدی نمی‌گیریم و تحقیر می‌کنیم. سوالات زیر نشان می‌دهد چقدر به این کار اصرار می‌ورزیم:

1ـ دلم می‌خواست بیش از این به خودم احترام بگذارم

درست غلط

2ـ درکل از خودم راضی هستم

درست غلط

3ـ احساس می‌کنم چیزی ندارم که به آن افتخار کنم

درست غلط

4ـ مایلم خودم را به عنوان یک فرد شکست خورده تلقی کنم

درست غلط

5 ـ نگرشی مثبت به خود دارم

درست غلط

6 ـ بارها فکر می‌کنم که اصلا خوب نیستم

درست غلط

7ـ گاهی احساس می‌کنم فرد بی‌ثمری هستم

درست غلط

کسانی که میل دارند خودشان را تحقیر کنند با عبارات 1، 3، 4، 6 و7 موافق و با عبارات2 و 5مخالف هستند. آنها به سختی با مشکلات زندگی منطبق می‌شوند و فشار روانی و جسمی بیشتری را تجربه کرده و ممکن است دست به خودکشی بزنند یا اقدام به مصرف مواد مخدر یا رفتار خشونت‌آمیز کنند.

خودکم‌بینی نتیجه رشد در خانواده یا گروه اجتماعی است که در آن رفتارهای درست و مناسب هیچ ارزشی ندارد. افرادی که سابقه طردشدگی دارند اغلب مانند بازنده‌ها عمل کرده و خود را از گروه بیگانه می‌شناسند، زیرا آنان با پیروی از هنجارهای اجتماعی نتوانسته‌اند عزت نفس و ارزشمندی کسب کنند. در نتیجه گاهی ضداجتماعی می‌شوند. اگر شما در این وضعیت قرار دارید باید رفتارها و نگرش‌های خود را کنترل کنید و احساس توانایی و ارزشمندی را در خود تقویت کنید.

اگر شما هم کم و بیش جزو کسانی هستید که تیشه به ریشه خود می‌زنند بهتر است دست به کار شوید و از این شیوه‌های مقابله‌ای کمک بگیرید:

انعطاف‌پذیر باشید و راه‌حل‌های دیگری را نیز تجربه کنید.

دوراندیش باشید و اثرات طولانی‌مدت راهکارهای خود را پیش‌بینی کنید.

منطقی باشید و سعی کنید ارزیابی‌های دقیق و درستی انجام دهید. کسانی که در این راه موفق هستند با پذیرفتن مسوولیت و یافتن راه حل مشکلات خود به مسائل پاسخ می‌دهند و با احساس تسلط و کفایت و کمک گرفتن از حمایت دیگران و سعی در رشد و تعالی خود را از ورطه نابودی بیرون می‌کشند.

زهره زیارتی