در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
اما هیچیک از اینها پاسخ بچهها نیست؛ آنها سوال دارند و جواب قانعکننده میخواهند. دکتر میریام استوپارد در کتابی با نام «پرسشهای کودکان و نحوه پاسخگویی به آنها» به این موضوع پرداخته است. او در مقدمه کتابش چنین مینویسد:
عوامل بسیاری سبب برانگیختن من برای نوشتن این کتاب شدهاند؛ اولین آنها این بوده که به شخصه بر این باورم به بچهها باید حقیقت را گفت، همان مسالهای که همیشه معضل والدین بوده است.
هنگامی که با یک سوال حساس از سوی فرزند خود مواجه میشوید، در وهله نخست میخواهید پاسخ درستی به آن بدهید، اما بعد احساس میکنید کودک هنوز آماده شنیدن چنین جزئیاتی نیست.
به هر صورت حق با شماست، اما بهتر است به جای ناپسند شمردن آن سوال یا طفره رفتن از پاسخگویی، آن مقدار از حقیقت را که فرزند شما قادر است درک کند، برگزینید.
کودکان به طور ذاتی کنجکاوند و از زمانی که بتوانند سوال بسازند (حدود 2 سالگی) با پرسیدن کلمات استفهامی چرا، چه چیز، کجا و چگونه به بمباران پدر و مادر خود ادامه خواهند داد. باید دانست که پاسخگویی به پرسشهایی نظیر «ماشین چگونه کار میکند؟» در مقایسه با پرسشهایی نظیر «من از کجا آمدهام؟» بسیار متفاوت است.
در نظر داشته باشید که فرزند شما ناگزیر از دانستن است و مشتاق روشن شدن رموز و ابهامات.
تشویق به گفتوگوی سالم
پدران و مادرانی که واکنششان نسبت به این گونه پرسشهای حساس و بحثانگیز، آمیخته به طفره رفتن و پنهانکاری است، نه تنها با این کار خود باعث میشوند مفاهیمی نظیر نژاد، جنسیت، مذهب یا مواد مخدر در خانواده به سختی مطرح شوند، بلکه بدتر از آن، با این رفتار خود کودک را تشویق میکنند در مورد این مسائل همانند آنان رفتار کند و از مواجهه با آنها طفره برود، اما پدران و مادرانی که این گونه مسائل را به صراحت باز میکنند، با این کار خود عزت نفس، تعادل و انصاف را در فرزند خود تشویق میکنند و به او فرصتی برای اندیشیدن، پرورش عقاید، تصمیمگیری و رفتار مسوولانه میدهند. این مکالمه سالم میان پدر و مادر و فرزند باید بسیار زود از اولین سوال آغاز شود و در تمام مدتی که آنان با هم در یک خانه حضور دارند ادامه یابد و این، همان علتی است که توضیح میدهد چرا پاسخهای پیشنهادی من از گروه سنی پایین آغاز و شامل پرسشهایی میشود که ممکن است کودک از شما بکند. شما اولین معلم فرزند خود هستید و یادگیری کودک از محیط خانه آغاز میشود.
پاسخ مناسب با توجه به سن فرزند
هیچکس تاکنون نتوانسته ادعا کند که رک و صادق بودن در هر وضعیتی، کار آسانی است. بدون شک تا به حال با لحظاتی مواجه شدهاید که در آن، کلمات به سختی یافت میشوند و توضیحات از گستره بیان شما گریزان هستند. اینها همان دلایلی هستند که توضیح میدهند چرا من احساس کردم نوشتن چنین کتابی ارزشمند خواهد بود، البته نه از جهت تامین پند و اندرزهای طوطیوار، بلکه برای ترسیم چارچوبی که شما بتوانید در آن پاسخهای خود را بسازید و بدین طریق درک فرزند خود را گسترش دهید. پاسخهایی که در این کتاب ارائه دادهام برای 4 گروه سنی مناسب هستند که عبارتند از: 2 تا 4 سال، 4 تا 6 سال، 6 تا 8 سال و 8 تا 11 سال، اما این گروهبندی معیاری قطعی نیست، زیرا میزان یادگیری و پیشرفت کودکان متفاوت است. بنابر این به این گروهها همچون راهنما بنگرید، به عنوان مثال بسته به نوع موضوع، ممکن است یک دختر بچه با هوش 5/3 ساله پاسخهای گروه 4 تا 6 سال را به راحتی درک کند در حالی که برای یک بچه 9 ساله کمتجربه از لحاظ اجتماعی بهتر باشد پاسخهای سنی 6 تا 8 سال مورد استفاده قرار گیرد. همچنین در این کتاب پاسخهای خود را به گونهای نوشتهام که برای هر دو گروه پسران و دختران مناسب باشد.
در فصل اول این کتاب پرسشهایی درباره تولد و بلوغ، در فصل دوم پرسشهایی درباره ناشناختهها مطرح شده است، در فصل سوم به رابطهها پرداخته شده و در فصل چهارم در مورد تفاوتها سوالهایی مطرح شده است و کتاب با پرسشهایی در مورد امنیت و سلامت به پایان میرسد.
مترجــم کتاب فاطــمه رضایی است و نشر نسل نواندیش آن را با قیمت4700 تومان در اختیار علاقهمندان قرار داده است.
کورش اسعدیبیگی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: