ارکستر سمفونیک با طعم ایرانی

سال گذشته اتاق فکری در بنیاد فرهنگی ـ هنری رودکی تاسیس شد که یکی از مباحث آن، ضعف اجرایی موسیقی کشور و نیز بی‌توجهی مخاطبان به آثار ایرانی بود. بر این اساس قرار شد ارکستر سمفونیکی با هدف توجه به آثار آهنگسازان کشور شکل بگیرد که هم موسیقیدانان ایرانی به سوی آن کشیده شوند و هم گوش مردم با آثاری که برگرفته از موسیقی ایرانی است و البته شکل و ساختار سمفونیک دارد، آشنا شود. به دنبال این تصمیم، اولین جرقه‌های تشکیل ارکستری که علاوه بر برآوردن این نیاز بتواند خارج از کشور نیز اجراهایی برای معرفی و نشان دادن جایگاه موسیقی ایرانی داشته باشد، زده شد. بعد از آن ارکستر رودکی با جذب 59 نوازنده ایرانی تشکیل گردید.

به عقیده من در بنیاد رودکی کار بزرگی شکل گرفت، چرا که از بین 59 نوازنده ایرانی که طی آزمون هم‌اکنون در ارکستر ساز می‌زنند، ما تنها یک نوازنده مشترک از ارکستر سمفونیک تهران داشتیم که آن هم بنا به تقاضای خودش به ما پیوست. البته در اولین اجرای خود از حضور 3 نوازنده ارکستر سمفونیک صدا و سیما نیز بهره بردیم.

به نظر من در کشوری که 4 دانشکده موسیقی دارد و سالانه فارغ‌التحصیلان زیادی را به جامعه تحویل می‌دهد باید ارکسترهایی را نیز برای اشتغال آنها در نظر بگیرد که تاکنون چنین اتفاقی نیفتاده است. در حال حاضر متاسفانه بسیاری از نوازندگان ما یا خانه نشین هستند یا به عنوان معلم جذب آموزشگاه‌های خصوصی شده‌اند و هیچ فرصتی برای ابراز وجود پیدا نمی‌کنند.

رهبری، تخصصی‌ترین بخش هر ارکستر به شمار می‌آید که متاسفانه در ایران جایگاهی معکوس پیدا کرده است. بسیاری از دوستان و جوانان علاقه مند فکر می‌کنند رهبری یعنی این‌که یک چوب در دست بگیرند و جلوی ارکستر تکان دهند. در این میان علاقه کمتری به آموزش این مبحث به‌صورت دانشگاهی وجود دارد که به عقیده من مقصر اصلی مسوولان موسیقی کشور هستند که باید جلوی این معضل را بگیرند. ما در حال حاضر جوانانی داریم که بسیار پرشور و پر حرارت ارکستری را با بودجه خودشان روی صحنه می‌آورند. فقط برای این که جلوی ارکستر بایستند و رهبری کنند. اما اگر آن بودجه را صرف تحصیل خودشان نمایند، من مطمئن هستم به مراتب پیشرفت بیشتری خواهند داشت.در خصوص رهبر دائم نیز باید بگویم براساس اساسنامه ارکستر سمفونیک رودکی ما نمی‌توانیم رهبر ثابت داشته باشیم. رهبران ما ‌باید مهمان باشند که باعث پیشرفت ارکستر شوند. در واقع می‌خواهیم این ارکستر با سلیقه یک نفر شکل نگیرد. به همین دلیل من تصورم این است که ما از هر دو نوع رهبر ایرانی و خارجی مهمان استفاده خواهیم کرد.

ما قصد داریم از حضور خواننده تمرینی که تاکنون در ارکسترها مرسوم نبوده، بهره ببریم، چرا که بسیاری از خوانندگان جوان آرزو دارند تمریناتی را کنار یک ارکستر سمفونیک انجام دهند. بر این اساس با وجود این که ممکن است خواننده‌ای را برای اجرای اصلی در نظر داشته باشیم، در تمرینات از افراد تازه کار استفاده کنیم.

بله، ما برای اولین بار توانستیم از نوازندگان شهرستانی در ارکستر استفاده کنیم. برنامه کار آنان به شکلی است که در شهرستان محل اقامت تمرین می‌کنند و هر چند وقت یکبار به تهران می‌آیند و کنار دیگران می‌نوازند.

در زمینه آهنگسازی نیز بارها اعلام کرده‌ام ما از همه آهنگسازانی که نگاهی ویژه به موسیقی ایران داشته باشند و قطعاتی را برای این ارکستر بنویسند، استقبال خواهیم کرد.

به نظر باید به آینده این ارکستر‌ها نگاه کرد. بسیاری از ارکستر‌ها فقط یک نام هستند و از یک تعداد اعضای مشترک برای یک هدف و برنامه خاص شکل می‌گیرند که این قبیل ارکسترها مقطعی‌اند. معتقدم ارکستر قبل از این‌که در مورد نام یا نوازندگانش تصمیم بگیرد، باید ابتدا برای خودش هدف تعیین کند و به آن پایبند باشند.تعیین و پایبندی به هدف باعث تنوع در ارکسترها و نیز ارائه برنامه‌های مختلفی می‌شود و موجب خواهد شد تمام فضاهای خالی موسیقی کشور پر شود.