آرامش را در سفر بیابید

اما آن هنگام رفتنمان حلاوت بیشتری خواهد یافت که در کنار سایر اعضای خانواده یا دوستان باشیم، هر چند تنها سفر کردن و تامل در خویشتن و خلقت نیز ویژگی‌ها و جذابیت‌های خاص خود را دارد.

سفر آنقدر شیرین و پر اهمیت است که بیشتر زوج‌های جوان آغاز زندگی خود را با سفر آغاز می‌کنند، سفری که به آن ماه عسل گفته می‌شود. در سفر می‌توان بهترین جملات عاشقانه و مهرآمیز، که پایه‌های زندگی را هر چه بیشتر مستحکم می‌کند، گفت و شنید. در سفر می‌توان همدیگر را بهتر شناخت. حتی بخشی از شخصیت و خاطرات شیرین کودکان نیز در سفرها شکل می‌گیرد. پس سفر باید کرد در زمان و مکان، هیچ مانع و بهانه‌ای نباید شما را از این نعمت بازدارد.

چند روزی است که دانش آموزان امتحانات سخت و فشرده خود را پشت سر گذاشته‌اند، هنوز استرس شب‌های امتحان را می‌توان در چهره آنها دید. بدون شک درس خواندن 9 ماهه، ذهن و روان آنها را تا حدی خسته کرده است، شاید در این هنگام خبر رفتن به یک مسافرت، همچون یک بمب هیجان، در وجود آنها منفجر شود. می‌توان این هدیه را به همه اعضای خانواده تقدیم کرد. البته و صد البته سفر، خود کلاس درس پربارتری خواهد بود که در آن دانش‌آموزان درس زندگی را به شیوه‌ای متفاوت و بهتر خواهند آموخت، درسی که همراه با اشتیاق و ذوق بی‌نظیر است.

هر چند شاید برخی از خانواده‌ها ترجیح دهند که فرزندانشان در تابستان به کلاس‌های مختلفی همچون زبان بروند یا به سایر فعالیت‌های ورزشی و هنری بپردازند، اما ضرورتی ندارد که دانش آموزان تمام روزهای تعطیلی تابستان خود را در این کلاس‌ها سپری کنند، یک سفر، ذهن و روان آنها را برای فعالیت‌های دیگر آماده خواهد کرد. باید دانست و باور داشت که مسافرت از نیازهای اصلی و ضروری است که می‌بایست جایگاه واقعی خود را در میان خانواده‌ها به دست آورد. آیا در تقویم سالانه شما برنامه سفر گنجانده شده است؟

«سفر یعنی رهایی از فکر و خیال و خستگی. بهترین سفر آن است که افراد بدون استرس به راه بزنند و سفر را به پایان برسانند. اگر به هر دلیلی در سفر فراغت خانواده‌ها بر هم خورده و آنها گرفتار استرس شوند، سفر نتیجه اثر‌بخش خود را نداشته است» این باور علی‌اکبر شریفی، متخصص روان‌شناسی است.

اما می‌توان از زاویه دیگری به این موضوع پرداخت؛ چرا که اصولا خود مسافرت و رفتن به جاهای ناشناخته، راهی برای رهایی از استرس‌های روزمره در دنیای پیچیده و بی روح ماشینیزم امروزین است. سفر فرصتی دوباره را برای بروز مهربانی و ایثار و از خود گذشتگی‌ها فراهم می‌کند. فارغ شدن از دغدغه‌های روزمره، رها گشتن از محدودیت‌های آپارتمان‌نشینی، دوری از اجبار انجام کارهای روزانه که اینک تا حدودی ملال‌آور شده‌اند و... تنها بخش کوچکی از مواهب و دستاوردهای سفر رفتن است.

مهم این است که سفر خود را با آرامش شروع و آن را با لذت سپری کنید. در سفر تلاش نکنید تا خاطرات ناخوشایند گذشته را مرور کنید؛ اصلا می توان به صورت هدفمند به همدیگر انرژی مثبتی منتقل کرد و آرامش واقعی را در کنار اعضای خانواده خود در سفر تجربه کرد.

با وضعیت فعلی نیاز به مسافرت رفتن روز به روز در میان خانواده‌ها بیشتر احساس می‌شود. روشن است که افراد خانواده در حال حاضر و بویژه در کلانشهرها، بیشتر زمان خود را در بیرون از خانه و دور از هم سپری می‌کنند تا جایی که خانه‌ها بیشتر کاربرد خوابگاه را پیدا کرده‌اند؛ از این روی مسافرت‌های برنامه‌ریزی شده می‌تواند تا حدودی این خلأ را جبران کند و خاطرات شیرینی را با خود به همراه داشته باشد.

این که کجا باید رفت؟ بسته به شرایط و امکانات هر خانواده متغیر است اما اصل را باید بر رفتن گذاشت؛ دوری و نزدیکی مقصد مسافرت در اولویت بعدی قرار دارد. اصلا فلسفه زندگی همین رفتن است و هیچ چیز ثابتی در عالم هستی وجود ندارد.

شاید برخی ترجیح دهند چند روزی را در یک روستای خوش آب و هوا بگذرانند و عده‌ای دیگر بنابر این بگذارند که به دیگر شهرها رفته و به بازدید از اماکن فرهنگی و تاریخی بروند. همه اینها ممکن و حتی ضروری است و نکته مهم‌تر این‌که هیچ طبقه‌ای از اجتماع بی نیاز از مسافرت نیست.

برخی از روان‌شناسان بر این باور هستند که خواب و رویا هم نوعی از سفر است و این یکی که به هیچ‌وجه ارتباطی با پایگاه و طبقه اجتماعی افراد ندارد. به هر حال این مساله خود بیانگر گرایش ناخودآگاه انسان برای عبور از محدودیت‌های زمانی و مکانی دارد، می توان به این مهم در عالم واقعیت با رفتن به دیگر نقاط تحقق بخشید.

با یک حساب سرانگشتی بخوبی در خواهید یافت که چه اندازه زمان شما صرف دیدن تلویزیون می‌‌شود یا کودکان و جوانان چه مقدار زمان و فرصت‌های خود را صرف نشستن پای کامپیوتر می‌کنند؛ افراط در این موارد همواره مورد توجه جامعه‌شناسان بوده است و آنها به آسیب‌شناسی این موضوع زیاد پرداخته‌اند، یکی از آسیب‌های جدی این موارد، کم شدن ارتباطات خانوادگی و به نوعی دور شدن از همدیگر است به نوعی که هر کس برای خود یک دنیای ذهنی مجزا ساخته و پرداخته است، سفر می‌تواند این نقیصه مهم را تا حدودی با در کنار هم قرار گرفتن جبران کند.

روشن است که الزام زندگی در زمان کنونی، کار بی‌وقفه زن و مرد در بیرون از خانه است که خستگی‌های مفرط پیامد آن خواهد بود. همین خستگی‌ها نیز بر فاصله‌های میان اعضای خانواده خواهد افزود. به زعم کارشناسان یکی از نقش‌های خانواده ایجاد اوقات فراغت مناسب است، آنها در همین نقش «مسافرت» را به‌عنوان یکی از راهکارها جای داده‌اند، امروزه سفر یک ضرورت است که رفتن آن پیامدهای مثبت به دنبال دارد و چشم‌پوشی کردن از آن نیز آثار خود را بر جای خواهد گذاشت. باید دیده و دل از تلویزیون و رایانه برکند و به دنیای زیبای واقعی چشم دوخت.

همه می دانند که کودک درون به چه معنی است، اما این کودک در کدامین لایه ذهن و روح ناآرام آدمی سر بر بالین غفلت نهاده است؟ امروزه این کودک معصوم میان لایه‌های پیچیده شخصیت اجتماعی و شغلی ما گم شده است یا شاید هرگز مجالی برای بروز و ظهور نیافته است. اما در سفر، امکان بروز او و درک بیشترش برای همه انسان‌ها با هر سن و طبقه‌ای فراهم می‌شود. تصور کنید تصمیم دارید چند روزی را در طبیعت چادر بزنید، شما آزاد و رها از قیود اجتماعی مختار هستید که مکان کمپ خود را اختیار کنید و در صورت لزوم آن را تغییر دهید. در این حالت انسان‌ها زندگی خود را با تمام شرایط و سختی‌هایش اداره خواهند کرد و این بـدلی از زندگی اصیل یا به عبارتی طبیعی است، مسافر در این هنگام خویشتن را حاکم واقعی زندگی خود می‌یابد. آنچه در زندگی شهری مقدور نیست.

در این ایام کودک درون، دوباره به جنب‌و‌جوش خواهد افتاد؛ حتی افراد خردسال خانواده می‌توانند درک بهتری نسبت به والدین خود پیدا کنند و این قرابت، پایه‌های عاطفی میان اعضای خانواده را بیش از بیش محکم خواهد کرد. پس به خود اجازه کودکی کردن بدهید، کودک درون خود را بپرورانید و بازی‌های کودکانه را از سر گیرید، مطمئن باشید کلی خوش می‌گذرد.

اما شاید شما بر این باور هستید یا به این نیاز دارید که ایام سفر خود را بدون کوچک‌ترین مسوولیتی سپری کنید، آژانس‌های مسافرتی برای این ایده شما برنامه‌ریزی لازم را انجام داده‌اند؛ پس می‌توانید همراه با سایر اعضای خانواده و همراه با یک تور، گردش خود را آغاز کنید. آنها برای شما محل اقامت را از پیش رزرو کرده‌اند؛ رستوران‌های معینی را برای ناهار و شام هماهنگ ساخته‌اند؛ با یک برنامه مشخص و از پیش تعیین شده نیز زمان شما را برای بازدید از جاذبه‌های یک منطقه پر خواهند کرد. این هم شیوه‌ای از سفر رفتن است که برخی آن را ترجیح می‌دهند و آرامش بیشتر را در چنین سفرهایی جستجو می‌کنند. نمی‌توان هیچ نوع از سفر را بر دیگری ترجیح داد این به ذائقه افراد و به شرایط آنها بستگی دارد.

این عبارت را باز هم شنیده‌اید، برای سفر رفتن نیاز به برنامه هست؛ امری بدیهی وضروری و غیرقابل چشم‌پوشی. گرچه برخی برای هیجان بیشتر، باوری به برنامه‌ریزی برای مسافرت‌های خود ندارند، اما بدون شک سفرهای خانوادگی مستلزم چنین امر مهمی است. پیشنهاد می‌شود قبل از رفتن به مقصد مورد نظر، کتابچه یا بروشورهای آن مکان را تهیه و به دقت مطالعه کنید، تا بهترین استفاده را از زمان خود ببرید. تلاش کنید برنامه شما مکتوب و با مشورت همه اعضای خانواده انجام شود تا نیازهای همه افراد در آن لحاظ شود. این امر کمک خواهد کرد تا همه نسبت به سفر پیش روی رغبت بیشتر از خود نشان دهند. هر چند تصور نمی‌شود کسی از اعضای خانواده برای رفتن به مسافرت تردیدی به خود راه دهد اما مشورت کردن که احترام عملی به نظر دیگر اعضای خانواده نیز محسوب می شود، خود به غنای مسافرت شما خواهد افزود.

یک نکته مهم در برنامه‌ریزی این است که به نظر کودکان نیز توجه شود، اگر شما علاقه‌مند به دیدن بناهای تاریخی هستید شاید این مساله تا حدودی برای خردسالان خسته‌کننده و ملال‌آور باشد، هر چند که شما تلاش خواهید کرد تا آنها را به زبان ساده برای کودکان خود توضیح دهید. اما به هر حال این نیاز وجود دارد تا به تفریح آنها در مسافرت های خانوادگی متناسب با سن و علاقه‌شان توجه شود و بهتر است که خود کودکان درباره خواسته‌ها و علاقه‌مندی‌هایشان نظر دهند، شما نیز می‌توانید محدودیت‌های پیش ‌روی را برایشان توضیح دهید.

به غیر از بچه‌ها، پدربزرگ و مادر بزرگ‌ها نیز خواسته‌ها و نیازهای متفاوتی دارند شاید برای آنها میسر نباشد که ساعاتی طولانی همپای شما خیابان و جنگل را بپیمایند. می توان با اتخاذ تدابیری آرامش بیشتری را برای آنها در سفرهای خانوادگی پیش‌بینی کرد.

درست است که سفر شما به صورت خانوادگی انجام می شود اما بهتر است که وظایف را میان اعضای خانواده تقسیم کنید و در نهایت برای نظارت بر امور، یک رهبر نیز انتخاب کنید. در حقیقت مسافرت شما به طور مستقیم و غیرمستقیم تمرین بهتر با هم بودن و همکاری در جهت خواسته‌های گروه است، هر چند که این گروه، خانواده خود شما باشد. اما همیشه ضرورتی ندارد که این رهبر پدر فداکار خانواده یا مادر مهربان آن باشد، می‌توان این مسوولیت را به پسر یا دختر ارشد خانواده نیز واگذار کرد تا وی مجالی یابد مدیریت خود را به شیوه آزمون و خطا و با راهبری بزرگ‌ترها آزمایش کند. هرگز تلاش نکنید که خطاهای فردی را در مسافرت پررنگ جلوه دهید به گونه‌ای که خاطره‌ای ناخوشایند در ذهن افراد برای همیشه ثبت شود. می‌توان کم‌کاری‌های دیگران را با محبت و بدون منت جبران کرد این همان ایثار است که در سفر به دیگران باید آموخت و خود نیز بر انجام آن ممارست کرد.

در حقیقت می‌توان گفت تصمیم‌گیری در مسافرت‌های گروهی و خانوادگی با به اشتراک‌گذاردن عقاید و آرای دیگران عملی خواهد شد و تنها در این صورت نتیجه مطلوب‌تری را در پی خواهد داشت، این مساله می تواند به برآورده کردن خواسته‌های همه افراد نیز منجر شود. راضی بروید و خرسند باز آیید.

سفر رفتن نیازی به دلیل و توجیه فراوان ندارد شاید تصور کنید که برای سفر رفتن یک بهانه لازم است، خوب همین تابستان بهانه خوبی برای رهایی از آسمان دودی و آتشین شهرهاست. تنفس در هوای پاک، قدم زدن در ساحل و جنگل، چشم دوختن به آسمان شب در یک روستای کویری زیبا، نشستن بر لب جوی و... مهم‌تر از آن شادی بچه‌ها، بهترین دلیل است. خوشبختی یعنی داشتن همین لحظات خوب و در کنار هم بودن. اصلا شاید شما به دنبال نیمه گمشده خویش هستید، پس بهتر است همین را بهانه‌ای برای سفر رفتن قرار دهید، دم را غنیمت شمارید و چمدان خود را ببندید. پس از هر گردش می‌توانید برای همیشه خاطرات آن دوران را با هم مرور کنید و عکس خوش لحظات خویش را در آلبوم ورق بزنید.

سامان عابری