پسته کرمان دیگر نمی‌خندد

بالا رفتن هزینه‌های تولید، خشکسالی، کاهش کیفیت آب دشت‌های پسته‌خیز و عدم حمایت‌های دولت، بازار این محصول باارزش کرمان را که زمانی در دنیا حرف اول را می‌زد، بی‌رونق کرده و کشاورزان کرمانی را نسبت به آینده خود نگران ساخته است.

آنچه که بیش از همه باعث نگرانی است خشکسالی‌های گسترده و شوری آب دشت‌های کرمان است که عملا موجب کاهش کمی و کیفی تولید این محصول شده است.

وضعیت خشکسالی، افزایش سختی آب و کاهش روزافزون سطح آب دشت‌های کرمان و هجوم آب‌های شور زیرسطحی به منابع آب شیرین از دیگر خطراتی است که این صنعت را تهدید می‌کند، وضعیت برداشت آب تا حدی بحرانی است که سازمان زمین‌شناسی کرمان نسبت به فرونشست دشت‌های پسته‌خیز کرمان هشدار داده است.

از سوی دیگر کشاورزان برای حفظ میزان برداشت محصول باکیفیت اقدام به خریداری باغ‌های کم‌کیفیت و خشک و استفاده از آب این باغ‌ها در زمین‌های باکیفیت می‌کنند تا بتوانند سطح تولید محصول کیفی خود را حفظ کنند که همین مساله موجب شده است کمیت محصول پسته کاهش یابد.

به گفته بسیاری از کشاورزان، خشکسالی مهم‌ترین مشکل کشاورزان پسته‌کار کرمان است و باوجود وعده‌های داده شده در خصوص انتقال آب برای رفع مشکل کشاورزی، تاکنون اقدامی برای رفع کم‌آبی در منطقه صورت نگرفته است.

هم‌اکنون قیمت یک حلقه چاه آب کشاورزی در دشت‌های پسته‌خیز میلیاردها تومان تخمین زده می‌شود در حالی که این نرخ در سایر مناطق کشور حداکثر 200 میلیون تومان است.

عدم چاره‌اندیشی مسوولان برای حل مشکل کشاورزان پسته‌کار استان کرمان طی 2 سال گذشته موجب شد کشاورزان رفسنجان، زرند، کرمان و راور برداشت آب در فصل زمستان را به مدت یک ماه کاملا متوقف کنند و امیدوار باشند که بارش نزولات آسمانی تا حدودی در راستای افزایش کیفیت و کمیت آب تاثیرگذار باشد.

با این وجود میزان قابل توجهی از باغ‌های پسته دشت‌های کرمان در حال خشک شدن هستند و ادامه خشکسالی‌های سال‌های اخیر کرمان این پدیده را به سونامی پسته استان کرمان تبدیل کرده است .

از سوی دیگر در خلأ حمایت‌های دولتی و مدیریت مناسب برای استفاده بهینه از ارزش اقتصادی پسته، کشورهای واردکننده پسته بیکار ننشسته‌اند و ضمن تولید پسته اقدام به وضع هزینه‌های گمرکی بالایی بر این محصول کرده‌اند.

این امر بخصوص در زمینه افزایش گمرک روی محصولات فرآوری شده پسته و همچنین پسته بسته‌بندی شده بیشتر بارز است.

عدم وجود صنایع بالادستی پسته و نبود برند ویژه نیز مشکلاتی را برای کشاورزان ایجاد کرده است، هر چند برخی از شرکت‌های پسته ایران با ایجاد تاسیساتی در کشورهای اروپایی درصدد مقابله با این سیاست‌ها برآمده‌اند ولی عدم حمایت مناسب دولتی موجب از دست رفتن این بخش از صنعت پسته شده است.

محمد سلطانی، دبیر انجمن پسته ایران در گفت‌وگو با مهر گفت: هم‌اکنون در استان کرمان بیش از یک میلیون نفر به صورت مستقیم و غیر مستقیم در ارتباط با این محصول زندگی می‌کنند.وی افزود: تولید سالانه ایران به طور متوسط 240 هزار تن محصول پسته است و متاسفانه به دلیل خشکسالی این میزان در حال کاهش روز افزون است.

وی افزود : کمبود آب بسیاری از باغ‌های پسته را خشک کرده است و با کمبود آب بخصوص در دشت رفسنجان و زرند به عنوان مهم‌ترین تولیدکنندگان پسته مواجه هستیم.

فرماندار کرمان نیز چندی پیش دراظهار نظری در خصوص پسته و خشکسالی در استان گفت: روستاهای بخش مرکزی کرمان پتانسیل خوبی برای کشاورزی بخصوص پسته دارند به طوری که تولید پسته مرغوب از محصولات نامی این منطقه است، اما متاسفانه خشکسالی‌های اخیر تاثیر زیادی در کاهش تولید، این محصول داشته است.

بهنام سعیدی ادامه داد: برای انتقال آب و کف‌زنی چاه‌های کشاورزی منطقه کمیته برنامه‌ریزی شهرستان کرمان طرح مطالعاتی خود را آغاز کرده که با اجرایی شدن طرح‌های یاد شده شاهد رونق کشاورزی منطقه بویژه پسته خواهیم بود.

یکی دیگر از نگرانی‌های پسته‌کاران کرمانی دپو شدن پسته‌ در انبارها طی سال جاری و همچنین کاهش قابل توجه قیمت پسته در بازارهای داخلی و جهانی است به طوری که قیمت پسته از 12 هزار تومان در سال گذشته هم‌اکنون به 9500 تا 11 هزار تومان رسیده است.

محسن جلال‌پور رئیس انجمن پسته ایران در مورد میزان محصول موجود در انبارها گفت: در سال جاری به دلیل شرایط آب و هوایی خسارت‌هایی به محصول وارد شد که موجب کاهش پیش‌بینی‌های کارشناسان شده است.