عبور سیارکی از نزدیکی زمین

روز گذشته سیارکی به ابعاد یک اتوبوس شرکت واحد از فاصله بسیار نزدیکی از سیاره زمین گذشت. این سیارک کوچک از حدود 12 هزار کیلومتری سطح سیاره ما عبور کرد. فاصله ای که 30 برابر نزدیک تر از فاصله زمین تا ماه بود که در مقیاس های نجومی عملا یک برخورد نزدیک به شمار می رفت.

محققان مرکز بررسی اجرام نزدیک به زمین لینکولن وابسته به انستیتیو فناوری ماساچوست (MIT) این سیارک را تنها چند روز قبل یعنی، 1 تیر ماه 1390 کشف کردند. بر طبق برآوردهای این محققان که اجرام سرگردان فضایی که به محدوده زمین نزدیک می شوند را تحت نظر دارند، قطر این سیارک چیزی بین 6.3 متر تا 14 متر تخمین زده می شد. این سیارک که به نام 2011 MD ثبت شد،  دارای سرعتی در حدود 101 هزار کیلومتر بر ساعت بود.

اگرچه این سیارک در مقیاس سیارک ها ، سیارک کوچکی به شمار می رفت اما آن قدر بزرگ و آن قدر به زمین نزدیک بود که حتی منجمان آماتور بتوانند به کمک ابزارهای آماتوری متوسط خویش به رصد آن بپردازند. اگر این سیارک در مسیر برخورد با زمین قرار می گرفت ابعاد و سرعت آن به اندازه کافی بزرگ بود که بتواند پس از گذر و سوختن در جو زمین باز هم خود را به زمین برساند و برخورد بزرگی را ایجاد کند.

بن وایز یکی از دانشمندان علوم سیاره ای MIT در این زمینه می گوید چنین برخوردی می توانست گودالی با ابعاد قابل توجه و انفجاری نسبتا جدی به وجود بیاورد و در هر حال اتفاقی نبود که هیج شهرداری بخواهد شاهد وقوع آن در شهر خود باشد.

 >>نمایی متحرک از گذر شب گذشته سیارک 2011 MD / عکس از  Rafael Ferrando  / Observatory Pla d'Arguines

گذر 2011MD پدیده نادری از نظر نجومی به شمار نمی رفت. سیارک هایی در ابعاد این سیارک، تقریبا بین 5 تا 10 سال یک بار از نزدیکی زمین عبور می کنند و شاید هر 50 سال یک بار به زمین برخورد کنند. به گفته مسولان این پروژه تا کنون 5 جرم دیگر نیز رصد شده اند که در هنگام گذر از نزدیک زمین فاصله کمتری را تجربه می کنند و حتی در یک مورد عملا یک سنگ کوچک آسمانی به زمین برخورد کرد. این قطعه که اندازه اش نصف سنگی بود که شب گذشته از کنار زمین گذشت در سال 2008 / 1387 کشف شد و تنها 24 ساعت پس از کشف بود که وارد جو زمین شد و دانشمندان توانستند قطعاتی از آنرا در محل برحورد آن در صحرای سودان جمع آوری کنند.

اما نکته قابل توجه درباره این سیارک های سرگردان این است که دیر یا زود نمونه بزرگ تری از این سنگ های سرگردان فضایی به زمین برخورد خواهند کرد.

سنگی که دیشب از کنار زمین گذشت متعلق به گروهی از سیارک ها بود که در اصطلاح به سنگ های رده آپولو معروفند. سیارک های این رده، مدارهایی بسیار مشابه مدار سیاره ما دارند با این تفاوت که دوره تناوب آنها به دور خورشید طولانی تر و شکل مدار آنها بیضی تر است و بنابراین محققان انتظار دارند که این سنگ ها ی آسمانی بازهم به دیدار زمین بیایند. میهمان دیشب سیاره ما شاید در ملاقات بعدی حتی با فاصله کمتری از نزدیکی زمین گذر کند اما تعیین اینکه چه زمانی این اتفاق خواهد افتاد کار راحتی نیست و بستگی به پارمترهای بسیاری دارد که ممکن است بر مسیر این سنگ تاثیر بگذارد.

>> دنباله حاصل از سوختن سیارک در جو زمین پس از برخورد آن و تحت تاثیر جریان های بادی پراکنده شده و این منظره را برفراز صحرای سودان ایجاد کرده است / منبع NG

گذر شب گذشته اگرچه گذر نزدیکی به شمار می رفت اما نزدیک ترین گذر ثبت شده نبود. نزدیک ترین گذر  سیارکی مربوط به سیارکی به نام 2011 CQ1 بوده است که در 4 فوریه 2011 / 15 بهمن 1389 از فاصله 5 هزار و 480 کیلومتری زمین عبور کرد.

برای دیدن تصاویر و ویدیو های بیشتر از این گذر به وب سایت Spaceweather.com مراجعه کنید.

منبع:National Geographic / بازنویسی:پوریا ناظمی