آموزش از طریق نمایش

تجربه هم نشان می‌دهد کودکانی که تلویزیون نگاه می‌کنند به نسبت بقیه، آگاهی‌های بیشتری دارند و از همین‌روست که تلویزیون کشورمان نیز بخش قابل توجهی از تولیداتش را در شبکه‌های مختلف برای مخاطب کودک و خردسال تدارک می‌بیند.

پرواضح است وقتی قرار است برنامه‌ای با مخاطب کودک در شبکه آموزش طراحی شود، این رویکرد باید در آن جلوه پررنگ‌تری داشته باشد.

«گل‌آموز» عنوان برنامه‌ای است که سال‌هاست از شبکه آموزش سیما در حال پخش است. این برنامه که از سال 85 روی آنتن تلویزیون رفته برای رده سنی کودک تهیه می‌شود و در آن تلاش شده است که به مباحث کتب درسی و دیگر مباحث مرتبط با کودکان پرداخته شود. به همین بهانه به گفت‌وگو با چند نفر از عوامل برنامه گل‌آموز پرداختیم.

سارا روستاپور که بچه‌ها او را به نام خاله سارا می‌شناسند این‌بار به عنوان تهیه‌کننده و مجری انجام وظیفه می‌کند. او متولد سال 1360 و فارغ‌التحصیل رشته میراث فرهنگی است.

خیر. اولین کار تهیه‌کنندگی من برمی‌گردد به سال 85 که به من پیشنهاد شد برای شبکه استانی لرستان برنامه بسازم. دو برنامه کودک به نام فرشته‌ها و دوچرخه را ساختم که از این دو برنامه در جشن استانی تقدیر شد. همزمان با آن دوران بود که به من پیشنهاد شد با برنامه گل‌آموز همکاری کنم. در آغاز نویسندگی، اجرا و تا 2 سال کارگردانی هنری کار را بر عهده داشتم و 3 سال است تهیه‌کنندگی کار را نیز به عهده گرفتم.

الان که کار بزرگ شده، برای این که از ایده‌های مختلف در برنامه استفاده شود در سری جدید از بچه‌هایی که در تئاتر عروسکی فعالیت داشتند استفاده کردم. تجربه خوبی هم بود و باعث شده میزان مخاطبمان بالا برود. مثلا ما سال گذشته روزانه حدود 7 تا 8 هزار پیامک داشتیم که حالا به 20 هزار پیامک در روز رسیده است.

همه برنامه متفاوت شده است. بازی‌ها، آیتم‌های اصلی، استودیو و حتی نوع بیان مطالب هم تغییر کرده است. ما یک مبحث را از سه زاویه نگاه می‌کنیم. سه پلاتو داریم که در پلاتوی اول با عروسک‌‌ها و داستان‌هایی که داریم یک مبحث درسی را باز می‌کنیم. در پلاتوی خاله نبات بچه‌ها با ضرب‌المثل‌ها آشنا می‌شوند و در پلاتوی بازی آنها را با یک بازی مشارکتی و فواید آن آشنا می‌کنیم. هریک از این بخش‌ها فضای متفاوتی باهم دارند، ولی در واقع سلسله وار به هم متصل شده‌اند.

در تابستان برای این که مطالب درسی از ذهن بچه‌ها نرود، همراه با آموزش غیرمستقیم، مطالب درسی را روزانه مرور می‌کنیم. آیتم‌هایی مثل آموزش تصویرگری کتاب کودک، نوشتن کتاب برای بچه‌ها و گرفتن تست اجرا از کودکان را نیز در نظر داریم به برنامه اضافه کنیم. در بخش دانشمندان کوچک یک‌سری آزمایش‌های ساده که بچه‌ها می‌توانند در خانه انجام دهند آموزش می‌دهیم. استفاده از کودکان خلاق هم بخش دیگری است که برای پخش تابستانی در نظر گرفتیم.

خدا را شکر به نسبت روز اول که گل‌آموز را روی آنتن بردیم با حمایت مخاطبان، ما در حال اوج گرفتن هستیم و در بین برنامه‌های کودکی که در حال پخش هستند در رتبه خوبی قرار گرفتیم.

البته هنوز مانده تا به یک برنامه کامل و بی‌عیب برسیم و می‌شود ایرادهایی هم به آن وارد کرد. اما ما تمام سعی و تلاشمان را بر این گذاشتیم که با توجه به هدف شبکه آموزش که ایجاد فرصت‌های برابر برای همه اقشار جامعه است، گل‌آموز را طوری تهیه کنیم که همه بچه‌ها در هر جای ایران که برنامه را می‌بینند سطح علم و آگاهی‌شان بالا برود و امید آگاهی و نشاط که جزو اهداف سازمان است، حتما در لابه‌لای برنامه باشد.

تهیه‌کنندگی. برای این که در اجرا تمام سعی‌ام را می‌کنم تا به هدف برنامه نزدیک شوم، اما اگر تهیه‌کننده و در کنار کار باشید خیلی بهتر می‌توانید آن هدف و پیامی که دارید از طریق کاری که تولید می‌کنید و افرادی که در کنار هم می‌چینید به مخاطبان برسانید. شاید تهیه‌کننده آدمی نباشد که به عنوان چهره دیده شود، ولی اگر از ایده‌های خوب استفاده کند و افراد خوبی را در کنار هم قرار دهد، می‌تواند یک برنامه خوب که در شأن مردم و مخاطب است ارائه دهد.

سعی کردم در برنامه گل‌آموز اجرا را کنار بگذارم و بیشتر بازی کنم. یعنی به جز اول برنامه که سلام و علیک با بچه‌ها می‌کنم ، بقیه صحبت‌ها در دل داستان‌ها صورت می‌گیرد و کمتر به صورت مستقیم با بچه‌ها صحبت می‌کنم تا آموزش مستقیم نباشد و باعث زدگی آنها نشود.

محدودیت خاصی نداریم. فقط خیلی روی مسائل شادی و نشاط بچه‌ها تاکید شده و خیلی گفته می‌شود که روی گفتار و کلامتان دقیق باشید و بدانید چیزی که بچه‌ها از شما می‌شنوند سریعا می‌پذیرند یا حساسیت‌های ویژه روی مطالب برنامه‌هایمان دارند.