زندگی با بچه؛ شیرین یا تلخ؟

اینها جملاتی است که گاهی اوقات از اطرافیان خود می‌شنویم؛ چه با صدای بلند و چه آرام و به صورت زمزمه. باید اعتراف کرد که این جملات همگی بیانگر احساسی واقعی هستند.

در اینجا می‌خواهیم به دو پهلو بودن احساسی بپردازیم که هر پدر و مادری نسبت به فرزند خود دارد. برای این کار باید واکنش‌های منفی، تهاجمی و گاهی خشنی را که به شکل طبیعی در جای‌جای زندگی روزمره هر خانواده به چشم می‌خورد، مرور کنیم. چون می‌خواهیم به آن جنبه پنهانی بپردازیم که کسی شهامت پرداختن به آن را ندارد؛ یعنی آن چیزی که شنیدن، دیدن و تجربه کردنش بسیار دشوار است. برای این کار باید تک‌تک احساسات متناقض و متغیری را که در وجود خود داریم را بازبینی کنیم.

از سوی دیگر می‌دانیم که همه پدر و مادرها فرزندان خود را دوست دارند؛ اما باید بدانیم دوست‌داشتن فرزندان چه معنایی دارد.

از یک منظر، دوست‌داشتن فرزند یعنی عرضه دنیایی متشکل از چیزهای خوب یا بد به او؛ چیزهایی که هم می‌توانند سازنده باشند و هم مخرب.  در‌جدول رده‌بندی عشق والدین به فرزند، علاقه بیش از اندازه و کمبود آن، در اغلب موارد همتراز باهم آورده می‌شوند. پس نکته اساسی رعایت تعادل در مواجهه با بچه‌ها و خواسته‌های آنهاست.

همه می‌دانیم که امروزه دیگر اجازه نمی‌دهند میوه‌ها به شکل طبیعی رشد کنند و برسند؛ برای این‌که میوه‌ها زودتر به بازار عرضه شوند، می‌گذارند تا در انبار کشتی‌ها یا قسمت بار هواپیماها برسند. آیا همین کار را با بچه‌ها هم می‌توان انجام داد؟ آیا در این دوره و زمانه، پدرها و مادرها نمی‌خواهند بچه‌ها خیلی زودتر از موعد، درست و تمام‌عیار عمل کنند؟ آیا در پی این نیستند که بچه‌ها مثل میوه‌های شیرین و رسیده باشند؟ آن هم بی‌آن که رنگ آفتاب را دیده باشند؟ این در حالی است که بچه‌ برای آشنا شدن با پدر و مادرش و تطابق با آنها و زندگی، به زمان نیاز دارد، اما اکثر مردم می‌خواهند به محض بیرون آمدن از زایشگاه همه چیز بر وفق مراد باشد و بچه نه روال زندگی والدین را به هم بریزد و نه زیاد سروصدا کند!‌

در حقیقت همه می‌خواهند کودک، بزرگسالی مستقل و شکوفا و خوشبخت باشد، به آن که گام‌به‌گام در مسیر محدودیت‌ها، قانون‌ها، باید‌ها و نبایدها و حتی ناکامی‌ها قدم بردارد. همه می‌خواهند که بچه بدون آن که با دیگری درگیر شود به او احترام بگذارند؛ این دیگری می‌تواند پدر و مادر او هم باشند.

اگر از این منظر به بچه‌ها بنگریم، شاید بهتر آنها را درک کنیم. شنیدن این نکته هم خالی از لطف نیست؛ از معاون جمعیت ملی حمایت از خانواده پرسیدند: چه تحولاتی در زمینه خانواده در جامعه فرانسه تاثیرگذارتر بوده است؟

او در پاسخ گفت: کودک جایگاه جدیدی در بطن خانواده یافته و به معنای واقعی عزیزتر و عزیزتر شده است. از آنجا که میزان زاد و ولد نیز کاهش یافته است تعداد بچه‌ها کمتر شده و پدر و مادرها از همان بدو امر می‌خواهند بهترین شرایط را برای رفاه و راحتی بچه فراهم کنند؛ چون توقعات خانواده و جامعه خیلی زیاد شده است. تغییر دیگری که رخ داده این است که مسوولیت‌های پیشین پدر و مادر، امروزه به خارج از چارچوب خانواده منتقل شده است. نوزادان را به مهدکودک می‌فرستند و کودکستان‌ها از 2 سالگی آنها را می‌پذیرند. این تغییر که در زمینه مشارکت والدین در تربیت فرزندان رخ داده است، یکی از دلایل اصلی بروز مشکلاتی است که در حوزه ارتباط بین والدین و فرزندان ایجاد شده است.

نویسنده کتاب «همه زندگیم شده بچه‌م» یا «چگونه از بچه‌داری خسته نشویم؟» بر این باور است که خیلی از والدین و بویژه مادرها از دست بچه‌ها شکایت دارند. آنها می‌خواهند کارهای مربوط به بچه‌ها راحت و بی‌دردسر پیش رود، اما می‌بینند که واقعیت چیز دیگری است. پس پدر و مادرها هم به‌ستوه می‌‌آیند. خستگی والدین به رفتار غیرقابل قبول بچه دامن می‌زند و...

نویسنده کتاب که روان‌شناس و روانکاو است از والدین می‌خواهد که احساسات منفی خود را بپذیرند. به نظر او پدر و مادر شدن فقط بچه‌داری نیست. بلکه چیزهای دیگری هم هست از جمله این‌که:

ـ گاهی استراحت کنیم.

ـ گاهی اوقات خود را به جای کودک بگذاریم.

ـ بچه را محور اصلی زندگی قرار ندهیم.

ـ به بچه محبت کنیم، اما افراط نکنیم.

ـ تصور نکنیم که باید بی‌عیب و نقص بود.

و...

این کتاب کمکی است برای آنهایی که از بچه‌داری خسته شده‌اند. دکتر آذین حسین‌زاده مترجم این کتاب است که لیلیان نمت - پیرآن را نوشته و نشر قطره آن را چاپ و با قیمت 3000 تومان در اختیار علاقه‌مندان قرار داده است.