گام معلق جودوی ایران

حضور در رقابت‌های قهرمانی آسیا در ابوظبی امارات متحده عربی اگرچه برای حاج یوسف‌زاده، سرمربی تیم کشورمان یک فرصت خوب به حساب می‌آمد تا وی و همکارانش با بررسی جوانب، شرایط و میزان آمادگی ملی‌پوشان را قبل از شرکت در مسابقات بین‌المللی که کسب سهمیه المپیک به حساب می‌آید مورد محک و آزمایش قرار بدهند، اما برای گروه مخالف نیز بهترین موقعیت را مهیا کرد تا برای حمله به گروه فعلی کادر فنی تیم ملی بهترین دستاویز را در اختیار داشته باشند. البته این موضوع برای اهالی جودو و ورزش چندان تازگی ندارد، چرا که اختلافات بین جامعه جودو چندین سال است که زخم باز کرده و هر بار نیز عمیق‌تر می‌شود. در واقع این بزرگ‌ترین معضل جودو در سال‌های گذشته بوده و همین عامل است که زمینه‌ساز ناکامی‌های متوالی شده است.

شرایط به گونه‌ای است که هر تورنمنتی که پیش روی جودوی ایران قرار می‌گیرد منتقدان را آماده یک تهاجم دیگر می‌کند و البته افت شدید جودوی ایران در قیاس با چند سال پیش نیز مزید بر علت شده تا زمینه‌های انتقاد از گروه فعلی فراهم آید. شاید اگر جودوکاران نتایج بهتری در رقابت‌های بین‌المللی کسب می‌کردند، این‌گونه مورد آماج حملات قرار نمی‌گرفتند. نکته قابل ذکر در خصوص جودوی ایران این است که نتیجه نگرفتن در تورنمنت‌های مختلف طولانی شده و به نظر می‌رسد در بخش پشتوانه‌سازی فعالیت‌های خوبی صورت نگرفته است. شاید 2 مدالی که محمدرضا رودکی، نماینده سنگین وزن ایران در بازی‌های آسیایی گوانگجو کسب کرده بود مرهمی‌ بر زخم‌های این رشته بود، اما عمق این زخم‌ها به اندازه‌ای زیاد است که این دو مدال هم نمی‌تواند گروه منتقد را به عقب‌نشینی وادارد.

محمود میران، کاپیتان سابق تیم ملی و سرمربی این تیم در مقطعی که با ورزش قهرمانی وداع کرده بود، بلافاصله پس از مسابقات قهرمانی آسیا که با کسب 2 نشان برنز توسط اعضای تیم ایران خاتمه یافت دست به انتقاد شدید از تیم ملی زد و مدعی شد کادر فنی تیم کشورمان هیچ تغییری در روند این تیم در قیاس با گذشته ایجاد نکرده است. میران در عین حال گفته است: «به نظر من نتایج یک‌سال اخیر جودو غیرقابل توجیه است و سازمان تربیت بدنی باید در این باره واکنش نشان بدهد، چرا که قرار بود فدراسیون‌هایی که عملکرد ضعیفی دارند دچار تغییر شوند. متاسفانه نتایجی که در رقابت‌های آسیایی امارات رقم خورد از قبل هم قابل پیش‌بینی بود و اگرجودوی ایران همین روال را ادامه بدهد همین 2 مدال برنز را نیز در سال‌های آینده از دست خواهد داد. جودو به نظر من باید تغییر مسیر بدهد و به آنچه که استحقاقش را دارد، برسد.»

میران که هنوز هم از نوع برخورد با خودش به هنگام سرمربیگری تیم ملی دل پری دارد با مطرح کردن تغییر کادر فنی به عنوان یکی از راهکارها، به نوعی می‌خواهد تاریخ را برای کادر فنی تیم ملی تکرار کند! این در شرایطی است که از مدت‌ها قبل بحث استفاده از یک مربی خارجی در تیم ملی به گوش می‌رسید و حاج یوسف‌زاده، سرمربی کنونی تیم کشورمان نیز از سفر یک مربی ایتالیایی به تهران خبر داده که قرار است برای مذاکره با فدراسیون ایران به تهران سفر کند.

وی در عین حال می‌گوید: «مربیان کره‌ای و ژاپنی خوب هستند، ولی این کشورها مربیان درجه یک خود را به ما نمی‌دهند، چرا که می‌ترسند رقیب آنها بشویم. البته با یک مربی ژاپنی و یک ایتالیایی مذاکراتی داشتیم که مربی ایتالیایی قهرمان المپیک شده و اگر با وی به توافق نهایی برسیم خیلی خوب است.»

اگر چه انتقاداتی در خصوص نتایج تیم ملی در رقابت‌های قهرمانی آسیا در امارات مطرح است، اما نتایج کسب شده در این دوره از رقابت‌ها چندان با ادوار قبل تفاوتی نکرده و شاید به نوعی یک گام رو به جلو هم برداشته شده است؛ گامی که البته محکم و بلند نبوده است! تیم ملی جودوی ایران در شرایطی راهی این مسابقات شد که محمدرضا رودکی ستاره کنونی جودوی کشورمان به دلیل مشکلات قلبی که از بازی‌های آسیایی گوانگجو گریبانش را گرفت نتوانست تیم ایران را همراهی کند تا یک مدال مسلم از این طریق از دست برود. با این حال شاگردان حاج یوسف‌زاده که بیش از هر چیزی کسب سهمیه المپیک را مد نظر دارند با کسب 2 نشان برنز و رسیدن روی سکوی ششم آسیا به کار خود پایان دادند.

علی معلومات در وزن منهای 73 کیلوگرم و امیر قاسمی‌نژاد در وزن منهای 81 کیلوگرم 2 نشان برنز ایران را در این مسابقات از آن خود کردند. تیم ملی جودو در شرایطی روی سکوی ششم آسیا ایستاد که در دوره قبل به یک نشان برنز بسنده کرده بود که با احتساب یک عنوان پنجمی در مکان نهم آسیا قرار گرفت. در واقع اگر عملکرد رقابت‌های آسیایی تایوان و امارات مورد قیاس قرار گیرند، باید اذعان داشت تیم ملی جودو در این دوره با صعودی 3 پله‌ای همراه شده است. البته منتقدان چنین رتبه‌ای را هم برای تیم کشورمان نتیجه‌ای ضعیف تلقی کرده و معتقد هستند که تیم ملی جودوی ایران همچنان درجا می‌زند. اما سرمربی تیم ملی در دفاع از عملکرد این تیم می‌گوید: «در طول این مدتی که تیم ملی را در اختیار داشتم هیچ تغییری در ترکیب تیم ملی به وجود نیامد و اگر هم فرد جدیدی به تیم ملی آمد از قبل ملی‌پوش بوده است. ما در گوانگجو یک نقره و یک برنز گرفتیم و این بار هم کسی را نداشتیم که بتواند مقامی بهتر از عنوان پنجمی کسب کند. قبول دارم که کسب 2 مدال برنز و پنجم شدن در آسیا نتیجه خوبی نیست، ولی نسبت به قبل، اوضاع بهتری پیدا کرده‌ایم.»

وی با مطرح کردن این موضوع که جودو پشتوانه خوبی ندارد، یادآور شد: «به نظر من باید یک کار اساسی در رده‌های نوجوانان و جوانان انجام بدهیم، چرا که نفرات خوبی برای آینده نداریم. باید زمینه‌ای ایجاد کنیم که جوان‌ها هم خود را نشان بدهند و تجربه کسب کنند. به عنوان مثال ما از نوری‌زاده که در مسابقات جوانان آسیا قهرمان شده بود به اردوی بزرگسالان دعوت کردیم که حتی مقابل نفرات دوم و سوم، تیم ملی نیز ضربه فنی شد و نشان داد که در پشتوانه‌سازی ضعیف هستیم. به نظرم باید برای تیم‌های پایه مربیان خوب خارجی بیاوریم تا از این شرایط دور شویم.»

مسعود حاجی‌آخوندزاده، عضو پیشین تیم ملی معتقد است که مشکلات جودو با آوردن یک مربی مطرح خارجی رفع نخواهد شد، چرا که امکانات لازم برای این رشته مهیا نشده و این رشته در زمینه ارتباطات بین‌المللی و حضور در تورنمنت‌های اروپایی شرایط خوبی ندارد.

در کنار این اتفاقات، مهم‌ترین نکته‌ای که می‌توان به آن اشاره داشت کسب سهمیه المپیک لندن است که نگرانی‌ها را افزایش داده است. تیم ملی تورنمنت‌های نسبتا زیادی برای این مهم دارد، ولی نمی‌توان به جرات از کسب سهمیه‌های المپیک بعدی با اطمینان صحبت کرد. با وجود این اختلافات تمام‌نشدنی در جودو و میزان آمادگی ملی‌پوشان اوضاع چندان امیدوارکننده را پیش‌روی این رشته رزمی قرار نمی‌دهد.