خنداندن آسان نیست

کیومرث صابری یا همان «گل‌آقا» سال‌هاست مرحوم شده است، اما مردم او و طنزهای مکتوبش را به یاد دارند و همیشه با یادآوری طنزهای او برای روح گل‌آقا طلب مغفرت می‌کنند. اگر کمی دورتر برویم به ملانصرالدین می‌رسیم که لطیفه‌هایش دوره‌های مختلف زمانی را طی کرده‌اند و همیشه هم طرفداران سرسختی داشته‌اند. کمدین‌های رادیو، تلویزیون و سینما هم در بین مردم جایگاه خوبی دارند. زنده‌یاد منوچهر نوذری با شخصیت‌های کمدی رادیویی به شهرت رسید و هنوز هم طنازان رادیو بین مردم طرفداران زیادی دارند.

در تلویزیون فیلم و سریال‌های ملودرام زیادی ساخته و پخش شده‌اند، اما مردم بعد از مدتی حتی بهترین‌های آنها را نیز از یاد برده‌اند، ولی همین مردم کارهای اولیه افرادی مانند مهران مدیری، رضا عطاران، حمید لولایی و... را به یاد دارند. این بازیگران و کارگردانان و نویسندگان در بین مردم به شهرت رسیده و ماندگار شده‌اند، چون توانسته‌اند مردم را بخندانند و آنها را شاد کنند؛ آن‌ هم در روزگاری که برای گریه بهانه‌های زیادی موجود است، اما بهانه‌های خندیدن بسیار اندک هستند.

نوروز بنا به سنت ما ایرانیان زمانی است برای شاد زیستن. قدیمی‌ها بر این باور هستند که اگر در نوروز و ابتدای سال شاد باشیم تا پایان سال این حس همراه ما خواهد بود. شاید همین سنت خوب و حسنه است که باعث شده تلویزیون برای ایام نوروز برنامه‌های شاد تدارک ببیند. این در حالی است که همه ما می‌دانیم شاد کردن و خنداندن ایرانی‌جماعت دشوار است. نوروز امسال همه کسانی که در تلویزیون فعالیت دارند و سال‌هاست در این رسانه تجربه‌اندوزی می‌کنند، سعی کردند دقایق شاد و مفرحی را برای بینندگان تلویزیون فراهم کنند و در این راه گروهی از آنان موفق‌تر از بقیه ظاهر شدند. البته شادی یک امر کاملا نسبی است و کاملا به شرایط روحی، جسمی و حتی مکانی فرد بستگی دارد. شاید یک امر کاملا پیش پا افتاده فردی را در زمان و شرایط خاصی به خنده وادارد، اما همین موضوع در شرایطی دیگر نتواند برای فرد مورد نظر جالب باشد. حالا با در نظر گرفتن این موضوع بیشتر می‌توان به این نکته توجه کرد که خنداندن مخاطبان میلیونی تلویزیون که هر کدام حال و روز خاص خود را دارند و از سلیقه‌های مختلفی برخوردارند چقدر دشوار است.

با این مقدمه بهتر می‌توان به آثار کمدی امسال تلویزیون که در تعطیلات نوروز روی آنتن شبکه‌های مختلف تلویزیون رفت نگاه کرد. سیروس مقدم و گروه سازنده سریال پایتخت همه خلاقیت و شرافت کاری خود را به خدمت گرفتند تا کمدی، اجتماعی و سالمی را در معرض تماشا قرار بدهند. سریالی پرزحمت که تولید آن قبل از عید آغاز شد و تا روز سیزده بدر ادامه داشت و همه عوامل سازنده پایتخت تلاش کردند کاری آبرومند در شأن مردم و رسانه ملی را به روی آنتن بفرستند.

حمید جبلی و ایرج طهماسب هم با عروسک‌های متفاوت به شبکه 2 آمدند تا ثابت کنند که اگر خلاقیت و شناخت رسانه‌ای وجود داشته باشد، می‌توان مخاطبان تلویزیون از هرقشر و طیف سنی را راضی کرد. کلاه قرمزی 90 بنا به گفته همه کسانی که این مجموعه را تماشا کرده‌اند و تعدادشان هم کم نیست به خوبی از پس خنداندن مردم برآمده بود. آنهایی که رسانه تلویزیون را می‌شناسند، می‌دانند که با تمرکز روی چند عروسک برنامه‌ای 15 قسمتی را چرخاندن چقدر دشوار است؛ بخصوص زمانی که این عروسک‌ها موظف به خنداندن مخاطبان هم شوند. شخصیت‌پردازی خوب عروسک‌ها در کلاه قرمزی 90 نشان داد که موفقیت یک مجموعه نمایشی در وهله اول فقط به فیلمنامه آن بستگی دارد و جبلی و طهماسب نشان دادند که فیلمنامه‌نویسان قابلی هستند.

بچه‌ها نگاه می‌کنند، دیگر سریال نمایشی شبکه 2 سیما در ایام نوروز بود. حمیدرضا صلاحمند، کارگردان این سریال تلاش کرده بود با استفاده از بازیگران چهره و مطرح و قراردادن آنان در موقعیت‌های کمیک مردم را بخنداند. آتیلا پسیانی در نقش خان‌بابا بعد از بازی در چند کار جدی و تلخ از جمله رستگاران و زیر هشت در سریال بچه‌ها نگاه می‌کنند سعی کرده بود با طنازی‌های خود هم مردم را بخنداند و هم روحیه خود را تغییر دهد. این بازیگر مطرح از همه تجربیات خود برای بازی در این سریال استفاده کرده بود. حال اگر مردم به این موقعیت‌های طنز به سختی خندیده‌اند دیگر مقصر او نیست. تقصیر زمانه است که خندیدن را گاهی دشوار می‌کند. سارا خوئینی‌ها هم در سریال بچه‌ها نگاه می‌کنند بازی داشت. نوع شخصیت‌پردازی او در این سریال و البته نوع بازی او که کاملا نو و پر از خلاقیت‌های تازه از این بازیگر بود باعث شد او به یکی از بازیگران و چهره‌های موفق نوروزی تلویزیون تبدیل شود.

سعید آقاخانی هم بعد از تجربه ساخت سریال‌های زن‌بابا و خوش‌نشین‌ها، نوروز امسال به سراغ سریال «راه در رو» رفت. این کارگردان هم تلاش کرده بود که لحظات مفرحی را برای مخاطبان تدارک ببیند به همین دلیل به سراغ بازیگران معروف کمدی تلویزیونی رفته بود.از مرجانه گلچین که یکی از پرطرفدارترین بازیگران طنز است بگیر تا حلیمه سعیدی (معروف به سوری‌خانم) تا احمد پورمخبر و غلامرضا نیکخواه و مهران غفوریان و ...

نویسنده سریال راه در رو تمرکز خود را روی دیالوگ‌های این سریال گذاشته بود. او تلاش کرده بود با استفاده از دیالوگ‌هایی که بین عموم مردم، بخصوص جوان‌ها متداول است، سریال خود را به کاری دیدنی و البته کمی فانتزی تبدیل کند. «راه در رو» را می‌توان در ادامه سریال‌های زن‌بابا و خوش‌نشین‌ها دانست. این سریال به دلیل همین سابقه هم توانست مخاطبان خاص خود را داشته باشد؛ مخاطبانی که می‌دانستند با تماشای این سریال باید چگونه خنده‌ای را انتخاب کنند.

طاهره آشیانی 
گروه رادیو و  تلویزیون