در کنار تحولات جاری این کشور و قیام های مردمی رویکرد کشورهای عربی به اعزام نیرو به این کشور و نیز حمایت آمریکا از این روند بر این حساسیتها افزوده است. هر چند که کشورهای عربی بر این ادعایند که این اقدام آنها به دلیل توافقات امنیتی بر اساس توافقنامه شورای همکاری خلیج فارس مبنی بر حمایت از یکدیگر در برابر بحرانها است اما بررسی روند تحولات حقایق دیگری را آشکار می سازد.
اولا، مهمترین مولفه در بحرین را باید حضور اکثریت شیعیان در این کشور دانست. هر چند که قیام مردم برگرفته از اتحاد شیعه و سنی است و اصلا جنبه فرقهای ندارد اما سران عرب به دنبال فرقه ای جلوه دادن آن هستند. آنها از اینکه حضور شیعیان در عرصه سیاسی و اجتماعی پررنگ تر شود در هراس هستند چرا که اجرای این مسئله واهی بودن پروژه شیعه هراسی آنها و غرب را آشکار می سازد. کشورهای غربی نیز به صراحت از این تفکر سران عرب حمایت میکنند چنانکه مقامات آمریکا نیز بارها از افزایش حضور شیعیان بحرین در امور سیاسی ابراز نارضایتی کردهاند.
ثانیا، تحولات لیبی، تونس و مصر در حوزه شمال آفریقا بوده اما تحولات بحرین در خلیج فارس و در قلب کشورهای عربی است که دامنه آن میتواند سراسر این کشورها را فراگیرد. سقوط بحرین یا یمن را باید پیش زمینه سقوط عربستان، امارات و... دانست. آنها با رویکرد به سرکوب در بحرین به دنبال مدیریت تحولات و جلوگیری از تکرار آن در سایر کشورهای عربی هستند. هر تحولی در بحرین چه مثبت و چه منفی تاثیر مستقیم بر سایر کشورها دارد که در آینده نمود آن بیشتر خواهد شد.
ثالثا، نکته مهم جایگاه بحرین برای آمریکا است. حضور پایگاه پنجم دریایی آمریکا در بحرین عملا موقعیتی حساس را برای این کشور به همراه داشته است. هر چند که شرایط بحرین مطلوب آمریکا نمیباشد اما این کشور توان دخالت مستقیم در امور بحرین را ندارد لذا به دنبال ایجاد جنگ نیابتی میان اعراب و مردم بحرین است. به عبارت دیگر اعراب با چراغ سبز آمریکا و تامین منافع آن به بحرین وارد شدهاند در حالی که در ازای آن حمایت آمریکا از حکومتشان را طلب میکنند.
به هر تقدیر میتوان گفت که بحرین دورانی بسیار حساس را سپری میکند که در روزهای آینده نیز تشدید خواهد شد چرا که از یک سو مردم بر ادامه مقابله با دولت تا تحقق خواستههایشان تاکید دارند و از سوی دیگر دولت بحرین، کشورهای عربی و غربی حاضر به امتیاز دهی به مردم نمیباشند. امری که درگیری فرسایشی در بحرین نتیجه آن است.
قاسم غفوری-جام جم آنلاین