کلیه؛ تصفیه‌خانه بدن

کلیه‌ها که در دو طرف ستون مهره‌ها قرار گرفته‌اند یکی از مهم‌ترین و حیاتی‌ترین قسمت‌های بدن هستند که وظایف متعددی را به عهده دارند. کلیه‌ها نقش بسیار مهمی را در تنظیم مقدار آب و مواد معدنی موجود در بدن ایفا و مواد زاید را از بدن دفع می‌کنند.

کد خبر: ۳۹۰۸۵۸

فعالیت کلیه‌ها نقش بسیار مهمی در ایجاد تعادل در مایعات موجود در قسمت‌های مختلف بدن دارد و این در حالی است که هر گونه اختلال ایجاد شده در عملکرد این عضو حیاتی نه‌تنها تنظیم فشار شریان‌ها و سرخرگ‌های بدن را با مشکل مواجه خواهد ساخت، بلکه بدن در تامین مواد ضروری و مورد نیاز خود مانند ویتامین و همچنین اریتروپروتئین که مواد ضروری برای تنظیم میزان تولید گلبول‌های قرمز خونی هستند با مشکل مواجه خواهد شد. شاید برایتان جالب باشد بدانید که در کلیه‌ها هر روز بیش از 1750 لیتر خون تصفیه شده و بیش از 1/5 لیتر ادرار در بدن تولید می‌کنند.

طول هر کلیه حدود 12 سانتی‌متر و عرض آن حدود 6 سانتی‌متر است و اگرچه وزن کلیه‌ها تنها حدود یک درصد از وزن کل بدن ما انسان‌هاست، اما آنها بیش از 25 درصد انرژی تولید شده در بدن را به خود اختصاص می‌دهند.

یکی از ویژگی‌های مهم و منحصر به فرد کلیه‌ها این است که حتی اگر به هر دلیلی یکی از کلیه‌ها بیمار شده و قادر به انجام فعالیت‌های خود نباشد کلیه دیگر قادر خواهد بود به فعالیت خود ادامه دهد و جالب این که بدن ما حتی در صورتی که یکی از کلیه‌ها قادر به انجام وظایف خود باشد بدون این که با مشکل خاصی مواجه شود به فعالیت خود ادامه خواهد داد. به نظر می‌رسد که در هر کلیه بیش از میلیون‌ها نفرون یا واحد دفعی وجود داشته باشد که ادرار در داخل این نفرون‌ها تولید می‌شود. ادرار در ادامه مسیر خود در کلیه وارد لوله‌های مارپیچی می‌شود که در آنجا همه مواد غذایی موجود در آن نظیر گلوکز، اسیدهای آمینه، آب و نمک دوباره جذب شده و وارد خون می‌شوند و به این ترتیب تنها آب اضافی بدن از طریق نفرون‌ها از کلیه خارج خواهد شد.

اگر بخواهیم نگاهی به مجموع فعالیت‌هایی که در کلیه انجام می‌شود بیندازیم باید ابتدا از عروق خونی شروع کنیم. در این مسیر ابتدا خون از طریق سرخرگ‌های کلیوی وارد کلیه می‌شود. خون ورودی به کلیه‌ها در نفرون‌ها که واحدهای دفعی کلیه‌ها هستند تصفیه می‌شود. بخش مشخصی از ادرار که همان آب اضافی بدن است، از آن جدا شده و وارد مجاری ادراری می‌شود و این در حالی است که خون تصفیه شده که مواد زاید و دفعی از آن جدا شده است از طریق سیاهرگ کلیوی به مسیر جریان خون در بدن بازمی‌گردد. به این ترتیب کلیه‌ها به این روش میزان آب موجود در بدن را تنظیم و پس از جداسازی مواد زاید از خون هر 45 دقیقه یکبار خون را در بدن تصفیه می‌کنند و خون تصفیه شده از طریق سیاهرگ کلیوی به بزرگ سیاهرگ که یکی از اصلی‌ترین سیاهرگ‌های بدن است منتقل خواهد شد و این در حالی است که مواد دفعی خون نیز مسیر دیگری را در پیش گرفته و پس از عبور از مجاری کلیوی وارد مثانه شده و از بدن خارج می‌شود.