گیتس میهمان ناخوانده

اسناد و گزارش‌های منتشره و نیز مواضع کرزای رئیس جمهور افغانستان و سایر مقامات افغانی در کنار اظهارات مقامات آمریکایی نشان می‌دهد که آمریکا به دنبال پروژه‌ای بلند مدت در افغانستان است. طرحی که بر اساس آن آمریکا با تاسیس پایگاه نظامی دائمی برای بلند مدت در افغانستان خواهد ماند. هر چند که آمریکا باید از اکنون تا سال 2014 اصل خروج از افغانستان را اجرایی سازد اما واشنگتن به دنبال دست یابی به یک توافقنامه استراتژیک با افغانستان است.

این توافقنامه تاحدودی شبیه توافقنامه امنیتی بغداد واشنگتن است شرایط را برای حضور آمریکا در افغانستان به بهانه مبارزه با تروریسم، امنیت منطقه و آموزش نیروهای افغانی فراهم می‌سازد. البته این توافقنامه یک ویژگی دارد و آن اینکه اجازه تاسیس پایگاه دائمی به آمریکا را می‌دهد.

با توجه به اهمیت این توافقنامه، سفر گیتس به افغانستان را می‌توان نوعی زمینه چینی برای جلب رضایت افغان‌ها برای پذیرش این طرح دانست چنانکه گیتس در ادعاهای خود صراحتا اعلام کرد که افغان‌ها خواستار حضور بلند مدت آمریکا در کشورشان هستند! در کنار آمریکا نقش انگلیسی‌ها را نیز نباید نادیده گرفت چنانکه هفته گذشته هنگام سفر کرزای به لندن، انگلیسی‌ها از مذاکره میان دولت افغانستان و طالبان خبر دادند.

مذاکراتی که در پس آن جلب نظر طالبان برای کاهش حملات به نیروهای خارجی و سکوت همه طرفین (طالبان، دولت افغانستان و غرب) در برابر خواسته‌های آمریکا در توافقنامه امنیتی پیگیری شده است.

به هر تقدیر می‌توان گفت که سفر گیتس به افغانستان  در مقطع کنونی در کنار پیگیری مسائلی قدیمی همچون تقویت روحیه نظامیان در آستانه آغاز عملیات بزرگ مقابله با به اصطلاح طالبان، کاهش اختلاف‌های ایجاد شده میان افغانستان و غرب به دلیل کشتار غیر نظامیان توسط ناتو، بیان موفقیتی اشغالگران در افغانستان برای فریب افکار عمومی و... پیگیری شده است.

در این میان تحولات خاورمیانه و شمال‌آفریقا فرصت مناسبی برای دوری افکار عمومی از توسعه طلبی آمریکا در افغانستان است چنانکه کشتار دهها انسان بی گناه در روزهای اخیر توسط نیروهای ناتو از اذهان عمومی دور  مانده است.

با تمام این تفاسیر آمریکا برای رسیدن به اهداف خود با چالشی بزرگ به نام عدم سلطه پذیری مردم افغانستان و اعتراض‌های منطقه‌ای به پیامدهای امنیتی تاسیس پایگاه نظامی دائمی آمریکا در منطقه مواجه است که میتواند تکرار کننده سرنوشت انگلیس و شوروی برای آمریکا در افغانستان باشد.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین