تخم‌مرغ‌های نورنبرگی

او این ساعت را سال 1510 ارائه کرد تا برای همیشه در تاریخ علم زمان‌شناسی و ثبت آن جاودانه شود. گرچه در حال حاضر فناوری‌های خیره‌کننده در دنیای ساعت‌ها ارائه شده‌اند که در نتیجه آنها ساعت‌هایی بسیار کوچک به دست بسته می‌شوند و انبوهی از اطلاعات را در اختیار صاحب خود قرار می‌دهند، اما در 5 قرن پیش خبری از این فناوری‌ها نبوده است. از این رو می‌توان کارهایی که پیتر هنلین انجام داده است را ارزشمند عنوان کرد. ساعتی که وی طراحی کرده بود نه تنها ساعت، بلکه دقیقه و ثانیه را نیز نشان می‌داد. او طراحی و ساخت ساعت‌های مختلف و متنوع را از زمانی که یک نوجوان دبیرستانی بود آغاز کرد. او در آن موقع هم ساعت‌هایی می‌ساخت که یک نفر براحتی می‌توانست آن را حمل کند. ابداع فنر برای ایجاد نیروی محرکه ساعت، امکان ساخت ابزارهای زمان‌سنجی بسیار کوچک‌تر و پیشرفته‌‌تر را فراهم آورده بود. ساعت‌های مکانیکی قدیمی‌تر بزرگ بودند و برای ایجاد نیروی محرک خود به وزنه‌هایی که سقوط می‌کردند وابستگی داشتند. در حقیقت ابداع تاریخی که پیتر هنلین انجام داد استفاده از فنر مارپیچ در ساختار ساعت بود. البته تا پیش از آن و در ایتالیا ایده‌هایی در این خصوص مطرح شده بود، اما هیچ گاه به مرحله عمل نرسیده بودند. هنلین پس از به پایان رساندن طراحی‌های مورد نظرش بسرعت شروع به تولید نخستین زمان‌سنج‌های قابل حمل نمود که آنها را تخم‌مرغ‌های نورنبرگی نیز می‌نامیدند. این ساعت‌ها تنها یک عقربه ساعت شمار داشتند و صفحه آنها در بالا و در تماس با هوا قرار داشت. یکی از مشکلات این ساعت‌های فنری اولیه این بود که با باز شدن تدریجی فنر اصلی کارکرد آنها کندتر می‌شد. البته پس از هنلین محققان دیگری بر آن شدند تا این نقص را برطرف کنند. در سال 1525 شخصی به نام جیکوب که در پراگ زندگی می‌کرد، نوعی قرقره مارپیچ یا رقاصک را ابداع کرد که کار آن یکسان‌سازی کشش غیرهمگن فنر معمولی بود. اختراع رقاصک باعث افزایش دقت ابزارهای برخوردار از نیروی محرک فنری شد.

سعید حسینی