نگاهی به پرونده زنی که در خانه اش مرتکب قتل شد

جنایت یا دفاع از ناموس؟

دیوان عالی کشور بررسی پرونده اتهامی زن 43 ساله‌ای را که مدعی است در دفاع از دختر نوجوانش دست به قتل زده است در دستور کار قرار داده است. این قتل آبان سال گذشته در استان فارس رخ داد و جوانی به نام بابک با ضربه چاقو کشته شد. پوران ـ متهم پرونده ـ که به قصاص محکوم شده است می‌گوید: مدت‌ها بود می‌دانستم بابک با دختر 13 ساله‌ام رابطه دارد اما نه به خواستگاری می‌آمد و نه دخترم را رها می‌کرد ما حتی علیه بابک شکایت کردیم.
کد خبر: ۳۸۹۱۰۸

در حالی که این شکایت در حال رسیدگی بود روز حادثه من برای خرید بیرون رفتم و وقتی به خانه برگشتم متوجه شدم بابک از دیوار خانه ما فرار کرد. بعد فهمیدم بابک وارد خانه‌مان شده و به دخترم تعرض کرده است.
 ساعتی بعد بابک سعی کرد دوباره به زور وارد خانه‌مان شود من در را گرفته بودم و او با تمام زورش هل می‌داد یک لحظه چاقویی که دستم بود و دقایقی قبل با آن مشغول پاک کردن سبزی بودم به تن بابک فرو رفت.
 من خودم پلیس و اورژانس را خبر کردم چون به هیچ وجه قصد قتل نداشتم و فقط می‌خواستم مانع ورود پسر جوان به خانه‌ام شوم من از دخترم محافظت و دفاع کردم چون او بار اول هم به زور و با تهدید وارد خانه شده بود.

الهه کریمی‌نژاد ، روان‌شناس

زمانی که یک دختر نوجوان از خانواده فاصله می‌گیرد و با جنس مخالف خود رابطه برقرار می‌کند، باید جنبه‌های مختلف فیزیکی، اجتماعی و خانوادگی را مورد بررسی قرار داد. برای پرداختن به همه این موضوعات می‌شود هزاران کلمه نوشت. اما با توجه به اهمیت موضوع خانواده و نقش مهم خانواده در اجتماع ما، بیشتر به این موضوع می‌پردازیم.

این دختر قطعا به خاطر کمبود‌هایی که در خانواده داشته به این سمت رفته. بحران نوجوانی درباره همه نوجوان‌ها وجود دارد اما با توجه به شرایط خانوادگی واکنش نوجوانان به این بحران متفاوت است.

زمانی که وابستگی عاطفی میان اعضای خانواده زیاد باشد نوجوان در مراحل اولیه خانواده را در جریان می‌گذارد چرا که احساس می‌کند پدر و مادرش دوست او هستند.

به خصوص روابط عاطفی با پدر برای دختران بسیار مهم است. چرا که اگر از سوی پدر خود محبت نبینند محبت را در جنس مخالف خود و جایی که ممکن است برای آنها خطرناک باشد خواهند جست.

حال ممکن است این سوال مطرح شود که در چنین شرایطی خانواده‌ها چه باید بکنند تا در مراحل اولیه جلوی چنین مشکلاتی را بگیرند.

خانواده‌ها باید مسوولیت‌پذیر باشند و بدانند بعد از آمدن دخترشان به سراغشان و طرح مشکل وظیفه سنگینی بر دوش آنهاست. والدین به خصوص پدر و مادر باید تمام مشکلات خود را با دختر خود حل کنند. همان طور که در بالا اشاره کردیم روابط بخصوص پدر با دختر باید بسیار خوب باشد. خوب است که پدر محبتش را به دخترش نشان دهد. برای او هدیه بخرد و او را ببوسد. به درد دلش گوش دهد تا دختر گوش دیگری برای خود پیدا نکند. آنها به هیچ وجه نباید فکر کنند این دختر آبروی آنها را برده و حالا باید تنبیه شود و در نهایت حق ندارد در خانه آنها زندگی کند. خانواده‌ها بدانند که از هر جای ضرر برگردند منفعت است.

اگر دخترشان را حمایت نکنند ناخواسته او را به سمت جرم و فحشا سوق داده‌اند. این دختر از ترس بی‌آبرویی به دوستی با این پسر ادامه داده است. در حالی که اگر موضوع را در مراحل اولیه با خانواده خود در میان می‌گذاشت این سرانجام تلخ را نداشت.

دختران در چنین شرایطی معمولا از کتک خوردن یا حتی جان خود می‌ترسند. در خانه‌های خود احساس امنیت نمی‌کنند.

خانواده‌ها به جای این‌که به فکر آبروی خود باشند به این فکر کنند که اگر از دخترشان حمایت نکنند از دست می‌رود و باید سعه صدر داشته باشند.خانواده‌ها معمولا عصبانی هستند اما آنها نباید فراموش کنند که دخترشان آسیب دیده و به حمایت نیاز دارد.

دختر و خانواده‌اش باید تحت نظارت مشاور باشند. آنها باید نسبت به نحوه درست برخورد آگاه شوند. وگرنه احتمال این‌که دختر نتواند تحمل کند و فرار کند بسیار است. و این بار بسیار احتمال دارد که او به اعتیاد، دزدی و فحشا کشیده شود.

عبدالصمد خرمشاهی، وکیل دادگستری

عبدالصمد خرمشاهی، وکیل دادگستری درباره دفاع مشروع و قوانین مربوط به آن در یک گفت‌وگوی کوتاه توضیحاتی داده است

سوال اول این که دفاع مشروع چیست؟

- دفاع مشروع در قانون مجازات اسلامی در مواد 61، 625 تا 629 آورده شده و به این مساله به تفصیل پرداخته شده است. دفاع مشروع استثنایی است که قانونگذار برای کسانی که مرتکب جرم می‌شوند تا از ناموس خود یا دیگری و یا جان و مال خود یا دیگری دفاع کنند، وضع کرده است. قانون این گونه افراد را از مجازات معاف می‌کند.

لطفا درباره شرایط دفاع مشروع بیشتر توضیح دهید.

- در قانون موارد دفاع مشروع به شرح آمده است. اما من خلاصه‌ای در این باره عرض می‌کنم.

در دفاع مشروع شرایط دفاع باید متناسب با آن حمله‌ای باشد که صورت گرفته باشد. قبل از هر چیز دسترسی به قوای انتظامی نباشد. خطر حمله قریب‌الوقوع باشد. یک فرد زمانی می‌تواند بگوید من مشمول دفاع مشروع هستم که همه شرایط را داشته باشد. مثلا اگر به کسی در خیابان متلک بگویند نمی‌تواند از شرایط دفاع مشروع استفاده کند. چون در خیابان مقام انتظامی هست. در خیابان می‌تواند فریاد بزند. فرار کند. دفاع باید متناسب با حمله باشد. فردی که مورد بزه قرار گرفته در ابتدا از وسیله آسان برای مقابله استفاده کند. اگر موفق به نجات نشد بعد دست به کارهای سخت بزند. قضات به سادگی شرایط دفاع مشروع را نمی‌پذیرند و کسی که مدعی است از خود دفاع مشروع کرده باید ثابت کند. مثلا جوان 20 ساله نمی‌تواند ادعا کند یک پیرمرد را به خاطر دفاع مشروع کشته. چون می‌توانسته در ابتدا کارهای دیگری بکند، او را کتک بزند و از خود دور کند. به صرف این‌که کسی مورد حمله و تعرض قرار گرفته نمی‌تواند فرد را بکشد. ابتدا باید داد و فریاد کند و کمک بخواهد، بعد به زور متوسل شود.

اما این زن گفته که در آن شرایط بسیار ترسیده بوده و نمی‌دانسته چه می‌کند.

- بله در بسیاری از این موارد چنین است و قاضی کار سختی دارد. به خصوص وقتی زنی مورد تعرض قرار می‌گیرد آنچنان از نظر روانی تحت فشار قرار دارد که ممکن است به هر کاری دست بزند. همه این موارد باید در نظر گرفته شود.

با توجه به این‌که این زن ادعا کرده که به خاطر دفاع از دخترش دست به این کار زده و بعد از آن خود با پزشکان تماس گرفته تا پسر را نجات دهد، به نظر شما می‌تواند از شرایط دفاع مشروع استفاده کند؟

- با توجه به مسائلی که عنوان می‌شود نمی‌تواند از این شرایط استفاده کند چون این زن می‌توانست سر و صدا کند. ضمن این‌که این پسر را از قبل می‌شناخته و می‌توانسته شکایت خود را پی گیرد.

امان‌الله قرایی‌مقدم، جامعه‌شناس

این‌که دختری 13 ساله در یک شهر کوچک با پسری رابطه بر قرار کرده، شاید به نظر عجیب بیاید اما امان‌الله قرایی‌مقدم، جامعه‌شناس نظر دیگری دارد.

هم بحران‌های روحی و هم تحولات فیزیکی در دختری در این سن رخ می‌دهد. هم مسائل مربوط به دوران بلوغ و هم ضعف اعتقادات به عقیده من در این مساله دخیل هستند.

او اضافه می‌کند: در فرهنگ ما تعصبات خانوادگی بالاست. علاوه بر خانواده جامعه نیز مهم است. خود جامعه برچسب می‌زند و این برچسب خوردن به معنی ننگ خانواده و فامیل است.

دختری که برچسب بی‌سیرت شدن بر او می‌خورد دیگر تا آخر عمر نمی‌تواند ازدواج کند و در بعضی مواقع حتی قربانی قتل ناموسی هم خواهد شد.

این دلیلی است روشن در پاسخ به این‌که چرا این دختر به تهدیدات پسر جوان توجه کرده و خواسته‌های او را عملی کرده است.

این جامعه‌شناس با تاکید بر این‌که هم دختر و هم پسر در این ماجرا مقصر هستند ادامه می‌دهد: تحقیقات نشان می‌دهد که در شهر‌های کوچک و روستاها ارتباط دختر و پسر بیشتر است و خیلی زود هم برملا می‌شود.

چرا که در شهر‌های کوچک ارتباطات نزدیک است و مردم از دل هم خبر دارند. می‌دانند چه کسی به چه کسی علاقه دارد. حتی در بخش‌هایی از کشور مساله گریز دادن یا دزدیدن دختر را داریم که نشان می‌دهد این مساله چه قدر ریشه‌دار است. در بخشی از خراسان گریز دادن به این شکل است که دختر و پسر با هم فرار می‌کنند و زمانی که بر می‌گردند با وساطت بزرگترها در بسیاری از موارد مورد بخشش قرار می‌گیرند و ازدواج می‌کنند.

قرایی‌مقدم به تاثیر گروه همسالان بر این مساله تاکید می‌کند: تاثیر گروه‌های همسالان بر روی این نوع دوستی‌ها غیر قابل انکار است: دوستان و هم سن و سال‌های دختران آنها را با هنجارهای جدیدی آشنا می‌کنند که در چارچوب خانواده جایی ندارد.

ممکن است اعضای گروه فرد را به ترک خانه تشویق کنند و یا حتی با هم دست به فرار بزنند. وسایل ارتباط جمعی مانند ماهواره و اینترنت نیز ممکن است بر روی فرار دختران موثر باشد.

فروریختگی اجتماعی یا آنومی و تغییر هنجارها و فرهنگ جامعه نیز بی‌تاثیر نبوده است.

سارا لقایی

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها