اصل پارتو در وب

قانون 20/80 در اصل توسط اقتصاددان ایتالیایی، ویلفردو پارتو دیده شد و توسط جوزف ام. جوران به نام اصل پارتو نامیده شد. قانون 20/80 ادعا می‌کند تقریبا 80 درصد از تاثیراتی که توسط هر سیستم بزرگی ایجاد می‌شود از 20 درصد متغیرهای آن سیستم نشات می‌گیرد.

این قانونی است که تقریبا به طور طبیعی همواره شاهد رخ دادن آن هستیم. با دانشی که از وجود این اصل یا الگوی وقوع آن داریم، به اطلاعات ارزشمندی مجهز می‌شویم تا تصمیماتی که قابلیت استفاده و تاثیرگذاری طراحی‌هایمان را بهبود می‌بخشند ، بگیریم.

البته منتقدان و افرادی وجود دارند که احساس می‌کنند قانون 20/80 چیزی نیست جز یک فرضیه یا یک نظریه بیش از حد کلی که همیشه هم قابل قبول نیست. ولی اگر آنها را کنار بگذاریم، مفهوم آن قطعا درباره منفعت کسانی است که روی واسط‌های کاربری و عملکرد آنها کار می‌کنند. (حتی اگر قانون بیشتر شبیه 30/70 یا 10/90 باشد!)

در هر وب‌سایت، نرم‌افزار تحت وب یا محیط نرم‌افزاری، قانون 20/80 به ما می‌گوید که 20 درصد عملکرد و قابلیت‌ها در هر محیطی، 80 درصد کل نتایج یا عملیات گرفته شده در آن محیط را باعث می‌شوند. در برخی موارد پیدا کردن این‌که کدام بخش‌ها جزو آن 20 درصد که تاثیر زیادی دارند، آسان است.

آمارهای تحلیلی وب، ارسال‌های فرم‌ها و کوکی‌ها می‌توانند برای این‌که رفتار کاربر را دنبال کنند، استفاده شوند. تحلیل آن آیتم‌ها به ما کمک می‌کند مناطقی از واسط کاربری را که با بیشتر کاربران تعامل زیادی دارند، شناسایی و مشخص کنیم.

عادت‌های جستجو و خواندن الگوی(F-Pattern) کاربران وب، در حال حاضر بخوبی مشخص شده است. البته الگوی F در هر بازاری یک شاخص نیست، ولی یک نقطه شروع بسیار خوب برای فهم این مساله است که وقتی کاربران با طراحی شما تعامل دارند به کدام بخش‌ها بیشتر نگاه می‌کنند.

این الگو، مفاهیم قانون 20/80 را پشتیبانی می‌کند و یک شاخص خوب برای این مساله است که چشم کاربر روی کجا تمرکز بیشتری دارد. نواحی‌ای که در نقشه با رنگ‌های گرم‌تر مشخص می‌شوند نشان دهنده 20 درصد صفحه هستند که چشمان کاربر 80 درصد زمان را با آنها تعامل می‌کنند. با استفاده از این دانش، ما به عنوان طراحان می‌توانیم تصمیماتی بگیریم که به ما در بهبود دادن و بهینه کردن نواحی‌ای که کاربر برحسب عادت در آنها وارد می‌شود، کمک کنند.

البته طراحی، اغلب فاکتورها جایی را که کاربر نگاه می‌کند ، تعیین می‌کند. بنابراین این پیشنهاد فقط یک راهنمایی پایه‌ای است و لزوما راهی نیست که تصمیم بگیرید چه چیزهایی در آن 20 درصد قرار خواهند گرفت.

اخیرا با پیشرفت دستگاه‌های موبایل در سراسر جهان، برخی از طراحان و توسعه‌دهندگان، «طراحی وب اول ـ موبایل» را پرورش دادند. به این معنی که وقتی درحال طراحی و توسعه یک وب‌سایت هستید، برای رسیدن به فواید خاص، قبل از این‌که وب‌سایت در بسترهای دیگر قابل دیدن باشد ابتدا نسخه موبایل آن باید آماده شود.

در وب‌سایت یا نرم‌افزار تحت وب سنتی، مناطق بخصوصی از سایت شما به طور طبیعی جزو آن 20 درصد قرار می‌گیرند که کاربران با آنها بیشترین تعامل را دارند و از آنها بیشتر استفاده می‌کنند. زمانی که یک سایت موبایل طراحی می‌شود، تمرکز اصلی آن دقیقا روی همین 20 درصدهاست.

بنابراین زمانی که نسخه موبایل یک وب‌سایت، 20 درصد گزینه‌های پراستفاده خودش را داشته باشد، در مقایسه با تمام محتویاتی که در یک وب‌سایت سنتی در دسترس هستند، نسخه موبایل اصولا فقط توابع بسیار مهم را خواهد داشت. در مقابل، واسط موبایل بسیار ساده‌تر است و به کاربر کمک می‌کند ابتدا به مناطقی برود که از بقیه مهم‌تر هستند بدون این‌که دنبال آنها بگردد. محتویات و گزینه‌ها هرچه می‌خواهند باشند، آنهایی که در نسخه کامل بیشترین استفاده از آنها می‌شوند، تنها گزینه‌هایی هستند که در نسخه موبایل قرار دارند.

در نتیجه نرم‌افزارهای تحت وب موبایل که خوب طراحی شده‌اند، مثال‌های بسیار خوبی از طراحانی هستند که انرژی خود را روی مهم‌ترین جنبه‌های پروژه‌شان گذاشته‌اند و تمرکز اصلی‌شان روی عملکرد و محتوایی (20 درصد) است که بیشتر اوقات از آنها استفاده می‌شود (80 درصد).

محمدحسین کردونی

منبع: webdesignerdepot.com