این پیکهای شاد غم انگیز

سالها پیش وقتی کم کم برف کوهها آب می شد و طبیعت جان دیگری می گرفت ، درختان شروع به جوانه زدن می کردند.

کد خبر: ۳۸۶۱۹

در آن هنگام روزهای پایان سال به شماره می افتادند و دانش آموزان رسیدن آخرین روز مدرسه را لحظه شماری می کردند.
بچه های مدرسه از سر شوق می کوشیدند که در روز آخر مدرسه غیبت نکنند تا از تکلیف نوروزی معلمشان جا نیفتند. خیلی سال پیش این طور بود، حالا وضع چطور است؛

فاطمه گودرزی ، 28 ساله دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی است.
او می گوید: زمانی که دانش آموز ابتدایی بودم چیزی به نام پیک نوروزی وجود نداشت و بیشتر اوقات معلم ، تکالیف سنگین نوروزی می داد و کسی که تکالیفش را انجام نمی داد از انضباطش کسر می شد؛ ولی حالا چیزی به نام مشق شب عید معنا ندارد و به دانش آموزان پیک نوروزی داده می شود که موظفند آن تکالیف را انجام دهند.
در مقابل ، محمد شیرازی ، دانش آموز مقطع دوم راهنمایی می گوید: فقط بچه هایی که جزو شاگردان زرنگ کلاس هستند می توانند درصد زیادی از این پیکها را انجام بدهند؛ اما بقیه دانش آموزان ، از چند روز دیگر شور و شوقی برای حل آنها ندارند قرار است پیکهای شادی ، تکالیف جذابی باشند که تعطیلات نوروز بچه ها را خراب نکنند. واقعا همین طور است؛

مگر تکلیف هم جذاب می شود؛

دکتر محمدحسن پروند، عضو هیات علمی دانشکده روان شناسی دانشگاه تهران می گوید: اگر تکالیف تعطیلات نوروزی شبیه پیک باشد، ذهن دانش آموز را متوجه مسائل درسی می کند، او از پیکهای نوروزی به عنوان پلی یاد می کند که این پل می تواند وسیله ای باشد برای استمرار یادگرفته های سال پیش و سال جدید.
او درباره چگونگی محتوای پیکهای نوروزی می گوید: مطالب پیک نوروزی باید بیشتر در ابعاد پرورشی باشد تا آموزشی و دانش آموز با حساب 2+2 روبه رو نشود و تفکری خلاق در تدوین آن حاکم باشد.
دکتر پروند بااشاره به این که در پیکهای نوروزی نباید از مطالب درسی زیادی استفاده کرد و از مطالب طنز که جنبه علمی ، تفریحی و فکاهی دارند، بیشتر باید سود جست می گوید: برای بازدهی هرچه بیشتر دانش آموزان باید دوسوم پیکهای نوروزی در قالب پرورشی و فقط یک سوم آن درسی و آموزشی باشد.
دکتر فرخنده مفیدی ، کارشناس علوم تربیتی هم درخصوص تکلیف عید دانش آموزان بهترین شکل انجام تکالیف نوروزی را انجام کارهای هنری ، فکری می داند و می گوید: در بعضی پیکهای نوروزی دیده شده است که از تصاویر مبم ، شعرهای ثقیل و جداولی که برای حل آنها باید به کتاب مراجعه کرد یا از بزرگترها کمک گرفت ، استفاده می شود که دانش آموز از حل آن عاجز است.
وی شعر خوب ، گنجاندن قصه های کوتاه و مسائل ذوقی - هنری را از صفات برتر یک پیک نوروزی می داند.
مفیدی می گوید: اگر قرار باشد در طرح پرسشهای پیکهای نوروزی از کتابهای درسی استفاده شود و دانش آموز را مجبور کند برای حل مسائلش به کتاب مراجعه کند دانش آموز را برای حل تمرین ها وظیفه مند خواهد کرد که در این صورت شبیه تکالیف همیشگی مدرسه خواهد بود، باتوجه به توانایی های دانش آموز، این کار پس از مدت زمان کوتاهی کسالت بار خواهد شد.
وی هدف طرح تکالیف نوروزی را تکلیف مدار نگهداشتن دانش آموزان در حالت استراحت می داند.

عیبش این است که آسان است

دکتر فربد فدایی ، روانپزشک بااشاره به این که در سالهای اخیر نوعی آسان گیری درباره تکالیف درسی کودکان و نوجوانان رایج شده است ، می گوید: منشائ این سیستم آموزش و پرورش به کشور امریکا و فرهنگ ویژه امریکا برمی گردد که نوعی راحت طلبی بر سیستم حاکم است.
وی می گوید: ممکن است افراد بپرسند چرا امریکایی ها با وجود آسان گیری در آموزش در سطح جهان موفق هستند؛
در پاسخ این افراد باید گفت امریکا منابع انسانی ، علم و فرهنگ خود را به صورت مهاجر از کشورهای اروپایی و آسیایی تامین می کند و این راحت طلبی عملا هیچ ضرری به صنعت آنها نمی زند؛ ولی در کشورهایی چون ژاپن ، چین و کره که توجه زیادی به تکالیف درسی دانش آموزان می شود با اقتصاد محکم و پا برجای این کشورها رو به رو هستیم و این را باید مرهون سختگیری های ایام مدرسه آنها دانست.
به اعتقاد دکتر فدایی ، کودکان به آموزش به وسیله بزرگترها نیاز دارند؛ ضمن این که آنها باید با شناختن شخصیت هر کودک و علایق او، کودک را در جهت مناسب تر هدایت کنند. وی با اشاره به این که کودکان به آموزش نیاز دارند و نمی توان آنها را رها کرد، می گوید، با توجه با تحقیقات انجام شده ، الگوهای امریکایی که متاسفانه در برخی کشورها اجرا می شود، نتایج خوبی ندارد و با کمی تامل در نسل های اخیر امریکا و بالا رفتن جرم و جنایت و رفتارهای ضد اجتماعی می توان به این موضوع رسید.

اشکال کار کجاست؛

به گفته دکتر فربد فدایی اشکال کار جامعه کنونی ما این است که فکر می کنیم درس برای مدرسه است.
در حالی که برای پیشرفت ، انسان همواره باید در حال آموزش باشد و اگر با این فکر غلط که تعطیلات برای میهمانی رفتن و استراحت کردن است پیش برویم نوعی روحیه آسان گیری در دانش آموزان ایجاد کرده ایم.

دانش آموزان باید با حل کردن پیک نوروزی احساس لذت کنند و تکالیفشان با توانی هایشان متناسب باشند.

البته دکتر پروند در این باره اعتقاد دارد: در پیک های نوروزی باید سطح مطالب به صورت متعادل رعایت شود و دانش آموز از عهده حل آن برآید؛ زیرا سطح بالای مطالب باعث خستگی و سطح پایین مطالب باعث پیش پاافتادگی دانش آموزان خواهد شد.
دکتر فرخنده مفیدی نیز می گوید: اوقات فراغت دانش آموزان زمانی است برای تمدید انرژی که اگر تکالیف نوروزی برای آنها به صورت یک تکلیف درآید، مسلما مشکل ساز خواهد بود و باید با کار کارشناسی ، احساس آرامش متناسب با سلایق و توانایی ها را برای دانش آموزان به ارمغان برد.

تنش در دانش آموزان

کارشناسان معتقدند اجرای سیستم تنبیه برای حل نکردن تکالیف نوروزی اشتباه است.
اگر حل تکالیف نوروزی در اوقات فراغت ، برای دانش آموز تنش زا باشد، می تواند دانش آموز را به استرس دچار کند و هیچ چیز بدتر از آن نیست که دانش آموز در انجام تکالیفش احساس نقص کند.
دکتر مفیدی هر نوع تنش و اضطرابی را در دانش آموزان زمینه ساز کسالت روحی آنها می داند و می گوید: دانش آموزان باید با حل کردن پیک نوروزی احساس لذت کنند و تکالیف با توانایی های فرد، متناسب باشند.
او ادامه می دهد: آموزش به خانواده ها، طرح پرسش ، دادن اطلاعات خوب به بچه ها و تفکر می تواند کمک زیادی به طرفین کند و بهتر است به خانواده ها شیوه هایی آموزش داده شود که براساس مشاهده ، و برنامه ریزی باشد تا بتوان به دانش آموزان چگونگی مهارت های زندگی را آموخت و در این صورت است که دانش آموزان پیک نوروزی شادی بخشی خواهند داشت.