نظریه رمانتیک آمریکایی

بنا به گفته بارسام، چنین نبوده که این نظریه تنها خود را به تحقیق و بررسی در غرب آمریکا و زبان گشودن به مدح این خطه محدود کند، بلکه نهضت فیلم مستند در آمریکا در ثبت تمام حالات طبیعت، چه در آمریکا و چه در دیگر نقاط جهان، همواره فعال بوده است. برخی فیلم‌های این سبک که بنا به اقتضای رمانتیک بودن، حالتی اکتشافی و سیاحتی داشته‌اند، عبارتند از: «شکار حیوانات بزرگ در آفریقا» 1923 اثر اچ.آ.اسنو، «زیبای وحشی» 1927 ساخته هنری مک ری و «با بیرد در قطب جنوب»1930 ساخته دریادار بیرد. اما شاید مهم‌ترین و مشهورترین مستند رمانتیک آمریکایی، «نانوک شمالی» ساخته رابرت فلاهرتی باشد؛ مستندساز جریان‌سازی که او را پدر نظریه رمانتیک در فیلم مستند آمریکایی دانسته‌اند. فلاهرتی توجه ویژه‌ای به مناظر طبیعی داشته است. در این خصوص نوشته‌اند: «توجه او به اقیانوس منجمد شمالی تا دریاهای جنوب، از سواحل ایرلند تا باتلاق‌های لوئیزیانا، از صخره‌های نیومکزیکو تا اقصی نقاط جهان، طرح‌هایی را به تهیه‌کنندگان فیلم‌های سینه‌راما ارائه کرده است.»

«کن ـ تیکی» 1951، «دریایی که ما را احاطه کرده است» 1953، «دنیای خاموش» 1956، «آب آبی، مرگ سفید» 1971 و «فیل آفریقا» 1971، برخی از فیلم‌هایی هستند که می‌توان آنها را ادامه‌دهنده مسیر مستندهای فلاهرتی بخصوص شاخص‌ترین آنها یعنی «نانوک شمالی» و «مردی از آران» دانست. همین‌طور فیلم‌های آرن ساکسدورف، توهیردال، استودیوهای والت دیسنی و ژاک ایوکوستو که به ثبت زندگی حیوان و انسان پرداخته و قدرت بشر را از زندگی با طبیعت و لذت بردن از آن و غلبه کردن بر آن ـ در صورت لزوم ـ به نمایش می‌گذارند.

برخی ویژگی‌های غالب مستندسازی به روش رمانتیک آمریکایی از این قرارند: فیلمبرداری در محل واقعی، عدم استفاده از سناریوی از پیش نوشته، تدوین بعد از مرحله فیلمبرداری و پرهیز از میزانسن ساختگی و نمایشی در زمان فیلمبرداری، تکیه بر فعالیت‌های روزمره برای تعیین خط داستانی اثر و بالاخره توجه فراوان به مناسبات انسان و طبیعت.