مرهمی برای زخمی قدیمی

بالاتر از آسمان، داستان یک پزشک ایرانی است که در اسارت عراقی‌هاست. او پس از حمله آمریکا به عراق آزاد می‌شود و به ایران برمی‌گردد و زندگی تازه‌ای را در کنار خانواده‌اش تجربه می‌کند.

بالاتر از آسمان را هنوز ندیده‌ایم که خواسته باشیم آن را ارزشگذاری یا نقد کنیم اما نکته‌ای که درباره این فیلم اهمیت دارد، این است که داستان بالاتر از آسمان درباره آزادگان است؛ کسانی که سال‌های زیادی از عمر خود را در زندان‌ها و اردوگاه‌های عراقی به بدترین شکل ممکن سپری کرده‌اند.

آنها در دل خود هزاران واقعیت تلخ از دوران اسارت دارند که روز‌ها و شب‌ها به مرور آنها می‌پردازند و روحشان با مرور این سختی‌ها آ‌زار می‌بیند. تنها مرهم این زخم‌ها داشتن یک همزبان و همدل است.

خانواده‌های آزادگان سنگ صبور آنها هستند اما در بیرون از خانه و خانواده آنها احساس تنهایی می‌کنند و اینجاست که نمایش فیلم‌هایی با موضوع آزادگان می‌تواند به آنها ثابت کند که بیرون از خانه هم کسانی هستند که با آنها و خاطراتشان همدلی و همدردی می‌کنند.

وقتی فیلمنامه‌نویسی تصمیم می‌گیرد فیلمنامه‌ای درباره آزادگان بنویسد حتما درباره آنها و دوران اسارتشان و دوران بعد از آزادی آنها تحقیق می‌کند و داستان خود را بر پایه خاطرات آنها شکل می‌دهد.

خاطرات، حس همذات پنداری را در بین مخاطبانی که درد مشترکی دارند، شکل می‌دهد و دیگران هم که این درد را تجربه نکرده‌اند با دیدن آن داستان که شکلی از واقعیت دارد پی به حقیقت می‌برند و یادشان می‌آید که در بین آدم‌های دوروبر هستند کسانی که آرام از کنار ما می‌گذرند اما زخم اسارت را در ذهن و جسم دارند.

می‌گویند سینمای دفاع مقدس روز به روز کمرنگ‌تر می‌شود. اما در بین موضوعات دفاع مقدس بیشتر از همه در حق آزادگان کم کاری شده است. چند سال پیش ابراهیم حاتمی‌کیا فیلم «بوی پیراهن یوسف» را با موضوع آزادی اُسرا ساخت. این فیلم تاکنون بارها در روز 26 مرداد سالروز، آزادی اُسرا از تلویزیون به نمایش درآمده است.

بوی پیراهن یوسف فیلم ارزشمندی است که داستان آن بیشتر درباره خانواده اُسراست. اما سال‌ها از آزادی اسرا می‌گذرد.

آنها به وطن برگشته‌اند و در ظاهر زندگی معمولی خود را پی می‌گیرند اما آسیب‌های روحی که آنها در دوران اسارت دیده‌اند، چیزی نیست که بسادگی از روان آنان پاک شود. خانواده آنها، تنها کسانی هستند که با صبر و عشق بازتاب‌های این آ‌سیب‌ها را تحمل می‌کنند و سرافراز زندگی خود را ادامه می‌دهند.

اما هر زخمی مرهمی می‌خواهد و مرهم آزادگان یافتن همدل و همدرد است و چه مرهمی بهتر از فیلم‌های تلویزیونی که مخاطبان زیادی دارند و به یاد همه مردم می‌اندازند که روزی، روزگاری در این کشور جنگی به وقوع پیوست، دفاع مقدسی شکل گرفت، رزمندگانی به شهادت رسیدند و رزمندگانی به اسارت گرفته شدند.

آنهایی که امروزه به نام آزاده شناخته می‌شوند هم تجربه جنگ را دارند و هم تجربه اسارت را.پس نباید از دید هنرمندان، نویسندگان و کارگردانان پنهان بمانند.

پخش فیلم بالاتر از آسمان را از این منظر به فال نیک می‌گیریم که تلویزیون آزادگان را می‌بیند، آن‌هم نه تنها به مناسبت 26 مرداد و سالگرد ورود آزادگان.

آنها به تلویزیون می‌‌‌آیند چون شهروندانی هستند که برای دفاع از این مرز و بوم جنگیده‌اند و در ادامه طعم تلخ زندان دشمن را هم تجربه کرده‌اند. آنها برای ما ایرانیان همیشه محترم هستند و به یادآوردن و تجلیل از آنان فقط مخصوص یک روز یا مناسبت خاص نیست.

طاهره آشیانی
گروه رادیو و  تلویزیون