با مشارکت کیهان‌شناس ایرانی

دورترین خوشه کهکشانی کشف شد

کیهان‌شناس بزرگ ایرانی دانشگاه کالیفرنیا و همکارانش در یک تیم ستاره‌شناسان بین‌المللی موفق شدند یک کلانشهر رو به رشد کهکشانی را کشف کنند که دورترین فاصله شناخته‌شده در جهان اولیه را دارد.

کد خبر: ۳۷۹۶۹۷

به گزارش ایسنا، بهرام مبشر ، استاد فیزیک و نجوم رصدی دانشگاه ریورساید کالیفرنیا می‌گوید: این مجموعه قدیمی از کهکشان‌ها احتمالا به یک خوشه کهکشانی مدرن شبیه نمونه‌های عظیمی که امروزه می‌بینیم، تبدیل شده‌اند.

این خوشه در حال رشد موسوم به «COSMOS-AzTEC3» توسط تلسکوپ‌های دارای چند طول موج از جمله تلسکوپ ‌های فضایی اسپیتزر ، چاندرا و هابل ناسا و رصدخانه W.M. Keck و تلسکوپ سوباروی ژاپن کشف و ترسیم شد.

دانشمندان از این توده در حال رشد کهکشان‌ها به عنوان خوشه اولیه یاد می‌کنند.

COSMOS-AzTEC3 دورترین خوشه اولیه عظیم شناخته‌شده و همچنین یکی از جوانترین کهکشان‌هاست چرا که زمانی مشاهده شد که جهان نیز جوان بود.

دکتر بهرام مبشر که پیش از این دورترین کهکشان جهان را نیز کشف کرده بود، اظهار کرد: این یک خوشه کهکشانی در حال شکل‌گیری است که بیش از 12 میلیارد سال پیش بوجود آمده است.

مسئول سابق آشکارساز «Nikmouse» تلسکوپ فضایی هابل افزود: این خوشه اولیه حدود یک میلیارد سال پس از انفجار بزرگ شکل گرفته است. مطالعه ساختارهایی اینچنینی این مساله را آشکار می‌کند که چگونه کهکشان‌ها با هم ادغام شده و کهکشان‌های بزرگ‌تر را تشکیل می‌دهند.

مبشر در این پروژه بین‌المللی در کشف کهکشان‌های عضو این خوشه و اندازه‌گیری فاصله و سرعت سیر آنها مشارکت داشته و همچنین زمان شکل‌گیری خوشه اولیه را محاسبه کرده است.

وی برای اندازه‌گیری اعضای خوشه از تلسکوپ «کک Keck» در هاوایی استفاده کرده است.

این خوشه تقریبا 12.6 میلیارد سال نوری از زمین فاصله دارد.سن جهان ما 13.7 میلیارد سال تخمین زده می‌شود. پیش از این خوشه‌های دیگری با سن بیشتر با فاصله 10 میلیارد سال نوری شناخته شده بودند.

ستاره‌شناسان همچنین دریافتند که در این خوشه انفجارهای شدید در پی شکل‌گیری ستارگان رخ داده و یک سیاه‌چاله عظیم وجود دارد.بیشتر کهکشان‌های جهان در کنار یکدیگر در خوشه‌ها جای دارند که معمولا دور یک کهکشان قدیمی که یک سیاه‌چاله غول‌پیکر دارد جمع می‌شوند.

ستاره‌شناسان گمان می‌کنند نمونه اولیه این خوشه‌ها که هنوز در حال شکل‌گیری و انبوه شدن هستند باید در جهان اولیه وجود داشته باشد اما ثابت کردن این موضوع تاکنون مشکل بوده است.

زمانی که دانشمندان این توده کهکشانی را پیدا کردند، جرم کلی آن را با کمک تلسکوپ اسپیتزر اندازه‌گیری کردند.میزان انبوه جرم حداقل به اندازه 400 میلیارد خورشید بود که گواه روشنی از یک خوشه اولیه عظیم بود.

آنها همچنین از مشاهدات تلسکوپ اشعه ایکس چاندرا برای کشف و ترسیم یک سیاه‌چاله عظیم با جرمی بیشتر از 30 میلیون خورشید استفاده کردند.

سیاه‌چاله‌های عظیم در خوشه‌های کهکشانی امروزی شایع محسوب می‌شوند اما این اولین باری‌است که یک سیاه‌چاله تغذیه‌کننده با این عظمت به یک خوشه بسیار جوان پیوند خورده است.

در انتها محققان میزان گاز یا سوخت برای شکل‌گیری ستارگان آینده را اندازه گیری کردند و به این نتیجه رسیدند که این خوشه در حال رشد به سوی یک شهر مدرن از کهکشان‌هاست.