دلایل دندان درد

درد ناشی از پوسیدگی‌های اولیه: این دندان درد به صورت گذرا است و هنگام مصرف غذاهای سرد و گرم یا شیرین ایجاد می‌شود و به مدت کوتاهی(معمولا چند ثانیه تا حدود یک دقیقه) ادامه دارد. معمولا بیمار می‌تواند دندان مقصر را براحتی تشخیص دهد. این دندان‌ها معمولا به درمان کانال ریشه دندان(عصب کشی) نیاز ندارند و بسته به پیشرفت پوسیدگی ممکن است تنها نیاز به دقت بیشتر در بهداشت دهان داشته یا به ترمیم‌های معمولی نیاز داشته باشند.

درد ناشی از پوسیدگی‌های عمیق: در این موارد درد دندان‌ شدیدتر بوده و به صورت خود به خود (مثلا شب، هنگام خواب) و بدون هیچ محرکی بروز می‌کند یا به صورت دردی است که بعد از مصرف غذاهای سرد یا گرم، به مدت طولانی(چندین دقیقه تا ساعت‌ها) ادامه دارد. به دلیل درد زیاد، معمولا بیمار نمی‌تواند براحتی دندان درگیر را مشخص کند و حتی ممکن است درد به سینوس‌های فکی(در مورد درگیری دندان‌های آسیای بزرگ فک بالا) یا به دندان‌های فک مقابل (بویژه دندان‌های آسیای دو فک) سرایت کند. درمان این دندان‌ها معمولا شامل درمان کانال ریشه دندان است.

درد ناشی از پوسیدگی‌های عمیق و قدیمی: بعد از آن‌که میکروب‌های پوسیدگی از عاج دندان به اعصاب و عروق داخلی دندان نفوذ پیدا کردند، از مسیر کانال داخلی دندان به بافت‌های اطراف دندان (شامل استخوان و بافت‌های نگهدارنده) گسترش می‌یابند. در این حالت به دلیل از بین رفتن اعصاب داخلی دندان، درد ناشی از اعصاب مربوط به بافت‌های اطراف دندان بوده که دچار آبسه شده‌اند و با فشار دادن دندان‌ها روی یکدیگر و نه با محرک‌هایی مانند سرما و گرما، درد احساس می‌شود. در صورت گسترش عفونت و عدم‌درمان، ممکن است بافت‌های دورتر مانند عضلات صورت درگیر شوند که در این موارد موجب تورم صورت شده و بیمار معمولا بشدت بی‌حال می‌شود و نیازمند بستری شدن در بیمارستان است. در مواردی هم عفونت و چرک از طریق لثه اطراف دندان به بیرون تخلیه می‌شود که خود به خود منجر به کاهش درد می‌شود و ممکن است باعث شود بیمار به اشتباه به دنبال درمان نرود. به هرحال چه عفونت تخلیه شود و چه تبدیل به آبسه بزرگ عضلات صورت شود، درمان قطعی آن درمان کانال ریشه دندان است تا منشأ عفونت از بین برود.

دکتر امین امینیان

متخصص ارتودنسی، استادیار دانشگاه