موسیقی سالن ندارد

اگر چه عجیب است، اما واقعیت دارد که نه تنها در تهران، بلکه در دیگر شهرهای کشور نیز هیچ سالن ویژه برگزاری کنسرت موسیقی وجود ندارد.

اگر گروه‌های پاپ در بسیاری از نقاط جهان در فضای باز و ورزشگاه‌ها و دیگر اماکن غیرهنری کنسرت می‌دهند و در ایران هم این رویه جاری است، برمی‌گردد به نوع و حال و هوای این‌گونه موسیقی که پر سروصدا و پرتحرک است و در آن جزئیات و ظرافت‌های هنری چندان مهم نیست.

در مقابل موسیقی پاپ، اجراهای ارکسترهایی چون سمفونیک و فیلارمونیک و تک‌نوازی‌ها و دونوازی‌ها، سالن‌های ویژه‌ای را می‌طلبد که از نظر معماری، آکوستیک، جایگاه تماشاگران و سیستم‌های صوتی براساس اصول دقیق ساخته شده باشند؛ تالارهایی که متاسفانه در ایران وجود ندارند.باتوجه به ویژگی‌های موسیقی ردیف دستگاهی، صدادهی سازهای ایرانی و نقش پررنگ کلام در آواز و تصنیف سنتی، اجرای این‌گونه موسیقایی در سالن‌های مناسب، اهمیت دوچندان می‌یابد.

اگر چه با تجهیز فنی سالن‌های چندمنظوره فرهنگسراها و دیگر مراکز فرهنگی می‌توان آنها را تاحدی برای میزبانی از گروه‌های موسیقی ارکسترال و سنتی آماده کرد، اما بی‌شک اجراهای آثار فاخر و هنرنمایی استادان این هنر، نیازمند تالارهایی است که دقیقا به همین منظور طراحی و ساخته شوند.

موسیقی، هنری ناب و ظریف است که هرگونه سهل‌انگاری و بی‌دقتی در اجرایش، به آن صدمه خواهد زد. همین چند سال پیش بود که یکی از ارکسترهای فیلارمونیک معروف اروپایی با مشکلی در کیفیت صدای سالن روبه‌رو شد.

پس از آن که موارد گوناگون را بررسی کردند، آخر به این نتیجه رسیدند که تغییرات رخ داده در پوشاک تماشاگران حاضر در کنسرت‌ها که دیگر مثل گذشته‌ها لباس رسمی نمی‌پوشند، برآکوستیک فضای تالار تاثیر گذاشته و تغییراتی را هر چند خفیف برصدای برخاسته از سازها ایجاد کرده است.

در واقع اگر چه ارزش آهنگ نوشته شده، توانایی نوازنده‌ها و شرایط سازها همگی در کیفیت یک اجرا تاثیر می‌گذارند اما نباید فراموش کرد که وضعیت سالن میزبان ارکستر هم شاید بیشتر از دیگر عوامل در موفقیت کنسرت نقش دارد.

اگر پیشرفت موسیقی در ایران در بخش‌های آموزش ، ساخت ساز ، تربیت نوازندگان و ارتقاء سطح آهنگسازی بیشتر وابسته به تلاش و همت هنرمندان است اما حمایت از این هنر بویژه در عرصه ساخت و بهره‌برداری سالن ‌های مناسب، وظیفه نهادهای دولتی و شهری است که نباید از آن غفلت کنند.

مهدی یاورمنش
گروه فرهنگ و هنر