در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پرسش و پاسخ حقوقی
به استناد کدام ماده از قانون درخواست اعسار و تقسیط (قسط بندی) مهریه باید خارج از نوبت رسیدگی شود؟
ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 10/8/1377مقرر میدارد هرگاه محکوم علیه مدعی اعسار شود (ضمن اجرای حبس) به ادعای وی خارج از نوبت رسیدگی میشود و... البته به نظر میرسد فقط در مواردی که محکوم علیه در حبس است میتوان رسیدگی خارج از نوبت را درخواست کرد.
خانمی که بیماری صرع داشته، 14 سال پیش با همسرش ازدواج میکند. آیا الان همسرش میتواند به بهانه این بیماری تقاضای فسخ نکاح را مطرح کند؟ البته ناگفته نماند که بیماری این زن مربوط به قبل از ازدواج است.
خیر، خیار فسخ در صورت اطلاع طرف عقد(یعنی شوهر) فوری است به این معنی که اگر پس از اطلاع فورا اقدام نکند ساقط میشود و دیگر نمیتواند به این بهانه نکاح خویش را فسخ کند و در این سوال گویا طرفین با هم 14 سال زندگی کردهاند و شوهر از این بیماری مطلع بوده است. به طور کلی میتوان گفت در صورتی که همسر از وجود بیماری قبل از عقد اطلاع داشته باشد هیچ گونه خیاری در مورد فسخ عقد نکاح ندارد.
باتوجه به اینکه ماده 211 قانون مجازات اسلامی، اکراه در قتل را نپذیرفته است و اکراه شونده (مباشرقتل یا به عبارتی همان شخصی که مقتول را کشته است) به اعدام محکوم میشود، حال اگر اکراهکننده خانواده اکراه شونده را تهدید کند و او را مجبور به ارتکاب قتل کند به طوری که هیچ راهی جز انجام آن عمل نداشته باشد آنگاه حکم چیست و چرا؟
برخلاف برداشت شما قانونگذار در ماده211 قانون مجازات اسلامی اکراه در قتل را پذیرفته لیکن اکراه شونده بنا به دلایلی از مجازات معاف است و در صورت تقاضای اولیای دم میتوان او را قصاص کرد به این دلیل که اگر اکراهشونده مبادرت به قتل کند شخص دیگری کشته میشود در حالی که هردو شخص (اکراه شونده و مقتول) از نظر حرمت خون مساوی هستند به عبارت دیگر خون شخص اکراهشونده رنگینتر از مقتول نیست پس عمل کردن بر طبق اکراه ترجیحی است که مرجح ندارد و در واقع میتوان گفت انسانها با یکدیگر دارای ارزش مساوی هستند، اما طبق نظر قانونگذار اکراهکننده نیز به حبس ابد محکوم میشود و نمیتواند از چنگال قانون رهایی پیدا کند.
آیا دیه شکستگی اعضا هم در ماههای حرام افزایش مییابد یا اینکه این حکم فقط مخصوص دیه کامل و قتل است؟
دوم اینکه: آیا دیه زن و مرد در مورد شکستگی یکسان است؟
تغلیظ یعنی همان دو برابر شدن دیه در ماههای حرام صرفا در مورد قتل مصداق دارد و شامل جراحات و شکستگی نمیشود. در مورد پرسش دوم میتوان گفت، به موجب ماده 301 قانون مجازات اسلامی دیه زن و مرد یکسان است تا وقتی که مقدار دیه به ثلث دیه کامل برسد در آن صورت دیه زن نصف دیه مرد است که این مورد شامل جراحات و شکستگی نیز میشود. یعنی دیه زن و مرد تا زمانی که مقدار آن به یکسوم دیه کامل نرسیده برابر است و اگر از آن مقدار بیشتر شود، دیه زن نصف میشود.
وظیفه دادگاه در مواردی که مورث قبل از فوت اعلام نماید سهمالارث بعضی از فرزندان خویش را در زمان حیات پرداخت کرده است و دیگر سهمی از ترکه نخواهند داشت چیست؟
مطابق ماده 867 و 876 قانون مدنی برای تحقق ارث 2 شرط لازم است:
1ـ فوت مورث (حقیقی یا فرضی)
2ـ زنده بودن وارث در هنگام فوت مورث. بنابراین ارث پس از فوت مورث تحقق پیدا میکند نه در زمان حیات او. حال چنانچه شخصی در زمان حیات خود به هرعلت دارایی خود را معین و محاسبه نموده و میزان سهمالارث یکی از فرزندانش را به طور دقیق مشخص و آن را به وی بپردازد و نامبرده هم با این فرض آن را قبول کند و اعتراضی نداشته باشد، مانند آن است که وی سهمالارث خود را پس از فوت مورث دریافت کرده است. در این صورت دادگاه ماترک را بین سایر وراث طبق مقررات مذکور در بحث ارث تقسیم میکند، به عنوان مثال اگر متوفا دارای یک پسر و 2 دختر بوده و با فرض اینکه بقیه ماترک مساوی حصه پسر باشد، با توجه به مقررات ارث (بند 1 ماده 902 قانون مدنی) بقیه ماترک بین 2 دختر به طور مساوی تقسیم میشود. اما در صورت عدم قبول، ماترک بین تمامی وراث طبق مقررات ارث تقسیم خواهد شد.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
