صدرنشینی در «ملک سلیمان»

فیلم‌های کمدی همواره یکی از گزینه‌های مورد توجه سینمای تجاری بوده‌اند و کمدین‌ها در اغلب اوقات، بازیگران محبوب مردم، اما جریان سینمای تجاری طی یک دهه اخیر به سمت و سویی رفته که دیگر از این نوع کمدی‌ها استقبالی نمی‌شود. حسین فرح‌بخش یکی از تهیه‌کنندگان قدیمی سینمای تجاری است که قصه طولانی اختلافاتش را با منتقدان سینمای ایران همه می‌دانند. در جدیدترین اظهارنظرش نیز بار دیگر به منتقدان تاخت هرچند حرف‌های او با واکنش رئیس شورای مرکزی انجمن منتقدان روبه‌رو شد. منظور از این بحث و مطرح کردن نام فرح‌بخش این است که پس از موفقیت تجاری فیلم‌هایی نظیر «کما» و «شارلاتان»، تلاش این تهیه‌کننده برای ادامه این سبک فیلم‌سازی، ناکام مانده زیرا فیلم‌هایی که پس از این دو فیلم ساخته شده‌اند، هرگز نتوانستند موفقیت قبلی آنها را تکرار کنند و البته رقم فروش‌شان نیز بسیار کم‌تر از مبالغی است که برای یک فیلم تجاری تصور می‌شود. به این ترتیب نه‌تنها 2 فیلم «سلام بر عشق» و «دردسر بزرگ» که 2 ساخته اخیر موسسه «پویافیلم» هستند، نتوانسته‌اند بازگشت سرمایه مناسبی برای سازندگان‌شان داشته باشند، بلکه اغلب فیلم‌هایی که طبق این الگو ساخته شده‌اند نیز با بی‌تفاوتی مخاطبان روبه‌رو بوده‌اند. همین که فیلمی با ویژگی‌های «ملک سلیمان» در راس فهرست پرفروش‌های امسال است و بالاتر از کمدی‌هایی مثل «پوپک و مش‌ماشاالله»، «پسر آدم، دختر حوا» و «سن‌پطرزبورگ» نشان می‌دهد که ذائقه مردم فرق کرده و دیگر آنها تمایل چندانی به دیدن کمدی‌های تکراری ندارند. اخیرا سریال «خوش‌نشین‌ها» به کارگردانی سعید آقاخانی از تلویزیون پخش شد که با وجود بازیگران سرشناسی مانند حمید لولایی، سیروس گرجستانی، مرجانه گلچین و علی صادقی، باز هم نتوانست در ارتباط با بینندگان موفق عمل کند. این‌ها همه نشانه‌هایی از زوال جریان سینمای تجاری به سبک و شیوه قدیمی است. به هر حال سینما یک صنعت است و در ارتباط با تماشاگرانش معنا پیدا می‌کند؛ به همین دلیل زمانی که از سینمای تجاری سخن به میان می‌آید، عده‌ای به غلط تصور می‌کنند که این سینما مترادف است با ابتذال و سطحی‌نگری. در حالی که این‌گونه نیست و حیات سینمای هر کشوری در گرو جریان تجاری فیلم‌ها و ارتباط سالن‌های سینما با تماشاگران است. در ایران نیز بارها و به دفعات دیده‌ایم که پرفروش‌ترین فیلم‌های سال را آثاری خوب و معتبر تشکیل داده‌اند. مثلا در یک دهه اخیر شاهد فروش بسیار خوب «سگ‌کشی»، «دایره‌زنگی» و «درباره الی» بوده‌ایم که هر کدام جزو نمونه‌های موفق سینما هستند که به تایید منتقدان و کارشناسان نیز رسیده‌اند. بر این اساس است که گفته می‌شود فروش بالای «ملک سلیمان» می‌تواند الگوی سینمای تجاری این سال‌ها را عوض کند. همچنان که استانداردهای فنی و قابلیت‌های تصویری این فیلم برای تماشاگران سینما غافلگیرکننده و جذاب است، تمام ایده‌های آن دسته از فیلم‌ها نیز تکراری بوده و به روز نیستند.

اکنون «ملک سلیمان» کماکان روی پرده سینماهای کشور است و فروش خوب آن نیز ادامه دارد. با توجه به این وضعیت، بعید به نظر می‌رسد که نمایش عمومی آن تا زمان برگزاری جشنواره فیلم فجر دچار مشکل شود. این فیلم اولین اثری بود که تاکنون به رقمی بیش از2 میلیارد تومان فروش رسید و هیچ بعید نیست که در ماه‌های پیش‌رو شاهد بالاتر رفتن فروش این فیلم تا 3 میلیارد تومان هم باشیم.