دست اروپا به سوی هند

دیدار کامرون نخست وزیر انگلیس و سارکوزی رئیس جمهور فرانسه از هند، سفر سینگ نخست وزیر هند به بلژیک و‌ آلمان ، تاکید اتحادیه اروپا بر توسعه مناسبات با دهلی نو ، حمایت از برخی کشورهای اروپایی از عضویت هند در جمع اعضای دائم شورای امنیت و.. گواهی بر رویکرد کشورهای غربی به توسعه مناسبات با هند است.این رویکرد در شرایطی صورت گرفته که در باب آن چند نکته قابل توجه است.

الف ) اروپا اکنون با موجی از بحران اقتصادی مواجه است بگونه‌ای که فضایی از ناامنی و بی ثباتی را بر این قاره حاکم ساخته است. اروپا برای فرار از این بحران رویکرد به کشورهای بزرگ اقتصادی را در پیش گرفته است. هند به دلیل برخورداری از بازار مصرف یک میلیارد نفری و نیز تلاش آن برای توسعه اقتصادی از جمله محورهای تحرکات کشورهای غربی است. ورود به بازار نظامی و هسته‌ای هند از پردرآمدترین بازارها برای کشورهای غربی است. کشورهای غربی در حالی به هند به عنوان پلی برای نفوذ به شرق می‌نگرند که برای خوشایند این کشور موج انتقادات از سیاست‌های پاکستان را به راه انداخته‌اند و صراحتا این کشور را تهدید می‌کنند.

ب) نکته مهم برای کشورهای غربی و آمریکا مهار چین می‌باشد. هر چند که آنها به دنبال مولفه‌هایی مانند کره جنوبی و ژاپن هستند اما از ابزارهای خویش را تقویت هند قرار داده‌اند. آنها با برجسته سازی موقعیت منطقه‌ای و جهانی هند برآنند تا از آن به عنوان سدی در برابر چین بهره‌برداری کنند. مواضع ضد چینی مقامات هندی بیش از هرچیز برگرفته از تحریکات و حمایت‌های کشورهای غربی است. غربی‌ها همچنین با تقویت هند به دنبال کاهش نفوذ روسیه در منطقه و استفاده از دهلی نو علیه مسکو در آینده هستند. البته این کشورها در نهایت به دنبال مهار هند بر اساس وابسته سازی این کشور به روابط با غرب می‌باشند.

ج) غرب که در افغانستان گرفتار شده تلاش دارد سایر کشورها را نیز به این جنگ وارد سازد. با توجه به ظرفیت‌های هند ، غرب به دنبال وارد ساختن آن به جنگ است. ناظران سیاسی بحران‌های امنیتی ایجاد شده در هند را نتیجه اقدامات غرب برای سوق دادن هند به جنگ افغانستان می‌دانند.

به هر تقدیر می‌توان گفت که هند اکنون از جایگاهی ویژه برای اروپا و آمریکا برخوردار شده است که محور آن را روابط نظامی ، اقتصادی و هسته‌ای تشکیل می‌دهد. البته غرب در نهایت به دنبال مهار هند با ایجاد چالشهای منطقه‌ای برای این کشور و نیز وابسته ساختن آن به ظرفیت‌های حمایتی اروپا و آمریکا است. با این وجود غرب همچنان با یک چالش بزرگ مواجه است و آن نارضایتی مردم هند از روابط کشورشان با کشورهای غربی است که سبب شده تا این کشورها با احتیاط بیشتری به روابط با هند بنگرند.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین