صنایع دستی یزد در سراشیبی!

به گزارش خبرگزاری میراث فرهنگی، یزد با دارا بودن بیش از 800 سال سابقه مکتوب صنایع دستی و دارا بودن رشته‌های شاخص هنوز از داشتن بازارچه‌ای منسجم محروم است به طوری که گردشگران یزد تنها از آثار تاریخی دیدن می‌کنند. این درحالی است که بازارچه نزدیک مسجد جامع از این قابلیت برخوردار بوده اما روند کند مرمت بازارچه، باعث شده تنها بازاری که در مسیر حرکت توریست‌ها قرار دارد به فراموشی سپرده شود.

 محسن حاجی‌سعید، رئیس انجمن راهنمایان تور یزد گفت: درحال حاضر یزد نیاز به ایجاد بازارچه‌های زنده صنایع دستی دارد. ورک شاپ‌هایی که گردشگرانی که قصد خرید صنایع دستی دارند با نحوه تولید آن نیز آشنا شوند. چرا که همین امر سبب می‌شود خرید صنایع دستی چند برابر شود.

 وی با اشاره به این‌که تعلل مسوولان سبب شده صنایع دستی یزد در اختیار گردشگران قرار نگیرد، افزود: دلیل زنده ماندن بازار اصفهان این است که گردشگران با ورود به این شهر شاهد بزرگترین کارگاه آموزشی بزرگ صنایع دستی هستند. وقتی از مقابل مغازه‌های قلمزنی عبور می‌کنند صدای چکش قلمزنی را هم می‌شنوند اما یزد به عنوان یکی از مقاصد مهم گردشگری کشور، مغازه‌های صنایع دستی‌اش آنقدر پراکنده است که گردشگر ترجیح می‌دهد به جای صنایع دستی، شیرینی بخرد.

 نمودار صنایع دستی یزد در سراشیبی

شعربافی، زیلوبافی، دارایی، سفال و سرامیک و حتی دستمال یزدی که گفته می‌شود تا 30 سال پیش کاربرد داشته اند در حال حاضر روندی افقی را طی می‌کند. با این‌که در حال حاضر مدعی هستیم سفال و سرامیک لالجین و میبد بیشترین تولید کننده را دارد اما عدم نوآوری و استاندارد سازی باعث شده این محصول کیفیت گذشته را نداشته باشد. خورشید خانم لالجین همان طرح برگزیده 20 سال پیش، الان چشمهایش لوچ و گوشه ی ابرویش پریده. گردشگری که 10 سال پیش این طرح را دیده است با سفر دوباره شاهد همین طرح اما با کیفیت تنزل یافته است.

 حاجی‌سعید دراین‌باره ادامه داد: طبق آمار سال 86 افزایش بیکاری را در یزد شاهد بودیم و پس از بررسی‌های انجام شده مشخص شد صنعت قالی بافی در خانه‌ها از بین رفته است. اگر در گذشته هزاران نفر در یزد در خانه‌ها قالی بافی می‌کردند امروزه بدلیل مقرون به صرفه نبودن هیچ کس دار قالی را برپا نمی‌کند.

 وی گفت: با ایجاد بازار و کاربردی کردن صنایع دستی و به طور کل با بازبینی مجدد می‌توان از منسوخ شدن رشته‌های با قدمت جلوگیری کرد. اهرامی بافی و کرباس بافی یزد بیشتر از 1 یا 2 بافنده ندارد. درحالیکه اهرامی بافی در یزد سابقه 700 ساله دارد به طوری که عدم احیاء باعث خواهد شد برای همیشه این صنعت از بین برود.

 حاجی‌سعید همچنین از تغییر کاربری زیلو به عنوان یکی از شاخص ترین صنایع دستی یزد که در حال منسوخ شدن است یاد کرد و افزود: در سفرنامه‌ها آمده که در دوره قاجار و پهلوی هزاران بافنده زیلو وجود داشته است و بدلیل طرح و دوامی که داشته عمدتا در تکیه‌ها و مساجد از آن استفاده می‌شده ولی الان کمتر از تعداد انگشت دست زیلوباف داریم.

 وی در پایان خاطرنشان ساخت: زیلو از جمله رشته‌هایی است که اگر استاد کار آن را از دست بدهیم به هیچ وجه نمی‌توان کسی راجایگزین کرد. زیلو به دلیل دارا بودن مزیت‌های بسیار از جمله جلوگیری از تعرق بدن قابلیت تبدیل به روکش‌های صندلی خوردها را دارد. تغییر کاربری و شناساندن مزیت‌های صنایع دستی منجر به زنده شدن یک صنعت خواهد شد.