شیوع این بیماری در ایران مسیر متفاوتی را طی کرده، موج اول این بیماری از طریق فاکتورهای انعقادی که در میان عامه مردم به «خونهای آلوده» معروف است، وارد ایران شد. سپس در جمعیت معتادان تزریقی شایع شد و حالا موج جدید آن به گفته مسوولان وزارت بهداشت از طریق رفتارهای جنسی پرخطر در راه است. راه انتقالی که بیشتر جمعیت جوان را مورد هدف قرار داده است.
وزارت بهداشت آخرین آمار مبتلایان به ویروس ایدز در کشور را تا پایان شهریور ماه امسال 21 هزار و 890 نفر اعلام کرده که
2/92 درصد آنان را مردان و 8/7 درصد آنها را زنان تشکیل میدهند.همچنین 7/46 درصد از مبتلایان به HIV یعنی چیزی حدود نیمی از آنها، در زمان ابتلا، در گروه سنی 25 تا 34 سال قرار داشتهاند که بالاترین نسبت در بین گروههای سنی را به خود اختصاص میدهند. به این ترتیب در حال حاضر ایدز، قربانیان خود را از جمعیت جوان شکار میکند.
جالب است بدانید که علل ابتلا به HIV در بین کل مواردی که از سال 1365 تاکنون در کشور به ثبت رسیدهاند به ترتیب، تزریق با وسایل مشترک در مصرفکنندگان مواد (9/69 درصد)، رابطه جنسی (3/9 درصد)، دریافت خون و فرآوردههای خونی (1/1 درصد) و انتقال از مادر به کودک (7/0 درصد) بوده است. راه انتقال در 19 درصد از این گروه نامشخص مانده است که به اعتقاد کارشناسان این حوزه بیشتر موارد نامشخص را همان راه انتقال جنسی تشکیل میدهد.
آمارهای جهانی نشان میدهد که آمارهای واقعی مبتلایان به ایدز در کشورها باید 4 برابر آمارهای شناسایی، ارزیابی شوند. با این حساب، بیش از 80 هزار فرد مبتلابه ایدز در کشور وجود دارد. البته این میزان نسبت به آمار دنیا، آمار بالایی نیست، اما میتواند هشداردهنده باشد.
علت این هشدار را میتوان در صحبتهای مسوولان وزارت بهداشت نیز جستجو کرد. چندی پیش نیز وزیر بهداشت در گفت و گویش با ایسنا اعلام کرده بود: در حال حاضر 9 درصد مبتلایان به ایدز را افراد در معرض خطر مسائل اخلاقی و رفتاری تشکیل میدهند، اما با افزایش رفتارهای پرخطر در آینده ممکن است با آتشفشانی از بیماری ایدز در کشور روبهرو شویم؛ بنابراین لازم است در این زمینه اطلاعرسانی لازم به مردم صورت گیرد.
وزیر بهداشت در بخش دیگری از صحبتهایش به این مساله هم اشاره کرده بود که 50 درصد از افراد خیابانی که با «خوداظهاری» به وزارت بهداشت معرفی شده بودند، مبتلا به ایدز بودند.
10 آذر (اول دسامبر) هر سال
به عنوان روز جهانی ایدز نامگذاری شده و هر ساله برای این روز از سوی سازمان جهانی بهداشت شعار خاصی در نظر گرفته می شود
همه این فاکتورها در واقع نشان میدهد که جوانان به عنوان جمعیتی که بیشتر در معرض آسیبهای اجتماعی هستند، باید بیشتر از سایر گروهها نسبت به بیماری ایدز هوشیار باشند.
راه انتقال
ویروس اچ. آی. وی از راه انتقال خونی مانند تزریق فرآوردههای خونی آلوده یا استفاده از سرنگ مشترک در معتادان، راه انتقال مادر به جنین و راه انتقال جنسی قابل انتقال است.
در واقع انتقال جنسی، یکی از شایعترین راههای انتقال برقراری رابطه جنسی حفاظت نشده است که در صورت وجود بیماریهای آمیزشی احتمال انتقال ویروس بیشتر میشود.
برای پیشگیری از انتقال اچ.آی. وی از این طریق، بهترین راه، خودداری از برقراری رابطه جنسی با افراد با رفتارهای پرخطر یا استفاده از کاندوم است.
همچنین معتادان تزریقی میتوانند با خودداری از مصرف سرنگهای مشترک، خطر ابتلا به اچ.آی.وی را کاهش دهند.
تفاوت HIV با AIDS
خیلیها به اشتباه ویروس اچ.آی.وی را همان بیماری ایدز میدانند، در حالی که ویروس اچ.آی.وی (HIV) مخفف ویروس نقص ایمنی انسانی است که سبب صدمه به دستگاه ایمنی بدن میشود.در واقع با ضعیف شدن دستگاه ایمنی، عفونتها و بیماریها براحتی وارد بدن می شوند و به مرور زمان بدن را دچار بیماریهای مختلف میکنند و در نهایت سبب مرگ میشوند.
بر این اساس، وقتی که ویروس اچآیوی در بدن پیشرفت میکند، باعث ایجاد بیماریهایی در فرد میشود که پزشکان نام چنین وضعیتی را ایدز (AIDS) گذاشتهاند.
برخی از این نشانهها و علائم بیماریها، اولین بار سال 1981 میلادی در افراد جوانی دیده شد که دچار نقصهای ایمنی مادرزادی نبودند و این سبب تعجب پزشکان شده بود. به همین دلیل دانشمندان بر مجموعهای از این علائم «نشانههای نقص ایمنی اکتسابی» یا «ایدز» نام نهادند، چون نمیتوانستند آن را به بیماری مشخصی نسبت دهند.
روز جهانی ایدز
ایدز ازجمله بیماریهای خطرناک محسوب میشود که برایش یک روز جهانی هم در نظر گرفتهاند. از سال 1988به منظور افزایش بودجه و حمایتهای دولتی و همچنین افزایش آگاهی، آموزش و مبارزه با تبعیضها نسبت به این بیماران، روز اول دسامبر (10 آذر ماه) هر سال به عنوان روز جهانی ایدز نامگذاری شد و هر ساله برای این روز، شعار خاصی نیز از سوی سازمان جهانی بهداشت در نظر گرفته میشود. در واقع هدف عمده از این کار این است که به عموم مردم یادآوری شود که HIV از بین نرفته و هنوز کارهای زیادی است که باید انجام شود. جالب است بدانید که روبان قرمز نماد ایدز در دنیا محسوب میشود، این روز در کشور ما نیز به شکل گستردهای مورد توجه رسانهها قرار میگیرد. اتفاقا چند سالی است که با توجه به موج جدید انتقال بیماری ایدز در کشور، معمولا مخاطب اصلی برنامههای این روز جوانان هستند. جوانانی که باید ایدز را بشناسند و با روشهای صحیح زندگی، هر چه بیشتر از راههای انتقال آن، دوری کنند.
نسرین قوامی