صدای پای خشکسالی می‌آید

با این حال و با این که ماه نهم سال 89 ـ آذر ـ نیز شروع شده و بیش از یک ماه از آغاز سال آبی گذشته است، هنوز خبری از تصمیمات احتمالی اتخاذ شده برای مقابله با خشکسالی منتشر نشده است. درحالی که در سال 88، اعتبارات لازم در این باره در مهر ماه برای اجرا ابلاغ شده بود. لذا به نظر می‌رسد باید از دولت خواست هر چه سریع‌تر اهم برنامه‌های خود برای مبارزه با خشکسالی را نهایی و اعلام کند تا پس از طی روند و تشریفات اداری، اعتبارات به موقع به بخش‌های نیازمند اختصاص یابد.

وزارت نیرو و سازمان هواشناسی کشور گزارش‌های مختلف و صریحی را درباره وضعیت بارندگی منابع آبی کشور در ماه‌های گذشته و پیش رو اعلام کرده‌اند.

بر این اساس متوسط بارش‌های کشور از ابتدای سال آبی جاری تا پایان هفته اول آذر ماه با 72 درصد کاهش در مقایسه با زمان مشابه سال گذشته به 11 میلی‌متر رسید. این میزان در مقایسه با دوره درازمدت 40 ساله نیز 66 درصد کاهش یافته است. همچنین در هفته گذشته 28 استان، روزهای بدون باران را سپری کردند و فقط دو استان خراسان شمالی و مازندران بارش باران داشتند. استان‌های خراسان شمالی و مازندران هرکدام با یک میلی متر بارندگی در هفته گذشته، بارش‌های خود را به ترتیب به 18 و 126 میلی‌متر رساندند.

استان‌های یزد، بوشهر و خراسان جنوبی از ابتدای سال آبی جاری (مهرماه) همچنان بدون باران گزارش شده‌اند. بیشترین بارش باران از ابتدای سال آبی جاری تاکنون در استان گیلان با 188 میلی‌متر ثبت شده است که در مقایسه با زمان مشابه سال گذشته 27 درصد کاهش نشان می‌دهد. استان‌های فارس، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان، چهارمحال و بختیاری و خوزستان از ابتدای سال آبی جاری تاکنون به ترتیب با کاهش 95، 98، 84، 90 و 76 درصدی بارش در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته مواجه شدند. با کاهش شدید بارندگی‌های کشور که در دوره درازمدت 40 ساله بی‌سابقه بوده، استان تهران نیز با کاهش 18 درصدی بارش‌ها در مقایسه با زمان مشابه سال گذشته مواجه بوده است.

حجم آب ورودی به مخازن سدهای کشور نیز از ابتدای سال آبی جاری تاکنون در مقایسه با زمان مشابه سال گذشته افزون بر 2‌/‌1 میلیارد مترمکعب کاهش یافت.

به گزارش پایگاه خبری وزارت نیرو، حجم آب ورودی به سدهای کشور از ابتدای سال آبی جاری تاکنون دو میلیارد و 600 میلیون مترمکعب گزارش شده است. بر اساس این گزارش، حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور در هفته گذشته و در مقایسه با هفته پیش از آن 200 میلیون مترمکعب کاهش یافته است. حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور در زمان حاضر 16 میلیارد و 200 میلیون مترمکعب است که در مقایسه با زمان مشابه سال گذشته سه میلیارد و 300 میلیون مترمکعب افزایش نشان می‌دهد. همچنین میزان آب خروجی از سدهای کشور با 500 میلیون مترمکعب افزایش افزون بر 4 میلیارد مترمکعب به ثبت رسیده است.

در همین حال، آب 44 سد کشور با کاهش کم‌سابقه بارندگی‌های کشور در سال آبی جاری به کمتر از 20 درصد رسیده که سدهای لار، رئیسعلی دلواری،‌ علویان، زاینده‌رود، جیرفت، ساوه، 15 خرداد، گلپایگان، ملاصدرا و طرق از آن جمله است. تبخیر از سدهای کشور نیز در پایان آبان ماه جاری 183 میلیون مترمکعب گزارش شده است.

وزارت نیرو همچنین دیروز گزارش داد، با تشدید خشکسالی و افت بارندگی‌ها در 2 ماهه نخست سال آبی جاری، حجم جریان‌های سطحی در کشور در مقایسه با دوره بلندمدت 50درصد کاهش یافت. حجم جریان‌های سطحی کشور در پایان آبان ماه جاری، 2 میلیارد و 971 میلیون مترمکعب گزارش شد که در مقایسه با دوره درازمدت 40 ساله افزون بر 50 درصد کاهش نشان می‌دهد.

این میزان در زمان مشابه سال آبی گذشته، 4 میلیارد و 188میلیون مترمکعب گزارش شده بود که در مقایسه با سال آبی جاری 29 درصد بیشتر بوده است. براساس این گزارش کاهش بارش‌های اخیر تاثیر بسیار زیادی بر میزان جریان‌های سطحی در کشور گذاشته است.

هرچند تلاش «جام‌جم» برای گفت‌وگو با محمدرضا عطارزاده، معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا برای آگاهی از برنامه‌های این وزارتخانه در مقابله با خشکسالی با وجود وعده قبلی سرانجام به نتیجه نرسید؛ اما عباس رجایی، رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس، بخشی از این برنامه‌ها را تشریح کرد.

نماینده اراک به خبرنگار ما گفت: تا آنجا که دولت به مجلس اطلاع داده است، اقداماتی برای مقابله با تبعات خشکسالی آغاز شده و بخشی از بودجه این امر نیز در مرحله اول توزیع و به دست استان‌ها رسیده است. وی افزود: این برنامه‌ها در چند محور دنبال می‌شود؛ محور اول واردات آب از کشورهای همسایه مانند تاجیکستان، قرقیزستان، ارمنستان و ترکمنستان است که مذاکرات آن انجام شده و در حال پیگیری است. بخش دیگر اقدامات نیز از طریق بارور کردن ابرها در استان‌های مرکزی ایران مانند یزد، کرمان، سمنان، اصفهان و قم دنبال می‌شود که هدف آنها، تامین آب بیشتر برای کشور است. وی اظهار کرد: بخش دیگر اقدامات در جهت حفظ و صیانت منابع آبی موجود در کشور صورت می‌گیرد که ساماندهی منابع فعلی آب کشور، گسترش شبکه آبخیزداری و آبخوانداری به کل کشور و ساماندهی چاه‌های آب کشاورزی از آن جمله است. در بخش مصرف آب کشاورزی نیز اصلاح بذرهایی که به جای چند بار آبیاری نیاز به یک بار آبیاری داشته باشند، در دستور کار قرار دارد.

رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس افزود: با این حال مجلس آماده هرگونه کمک و همکاری با دولت در زمینه کنترل خشکسالی است و اگر لازم باشد اقدامات ضربتی و فوری در‌این‌باره صورت گیرد، تحرک لازم را از خود نشان خواهیم داد.