بسکتبال وارد می‌شود

بسکتبال ایران از بازی‌های آسیایی خاطرات خوبی دارد. سال 2006 در بازی‌های آسیایی دوحه، جریان موفقیت‌های بسکتبال ایران شکل گرفت. ما تیمی جوان داشتیم و کمتر کسی فکر می‌کرد بتوانیم بعد از 55 سال در بازی‌های آسیایی مدال برنز بگیریم. در بازی‌های 1951 دهلی‌نو که برای اولین بار ایران به مقام سوم بسکتبال آسیا رسید تنها 7 تیم بودند و قابل قیاس با این سال‌ها نیست.

این دوره از نقطه‌نظر تاریخی اهمیت زیادی دارد چون نگاه بسکتبال قاره را به سوی بسکتبال ایران تغییر داد. با این حال تیم ملی سال 2006 واقعا خیلی تفاوت داشت؛ بازیکنان جوان و باانگیزه و البته جنگنده. در آن سال هیچ کس ما را جدی نگرفته بود. تیم‌های حریف، تیم ملی را به چشم همان تیم پنجم تا هشتم آسیا، عنوانی که سال‌ها برای بسکتبال تکرار می‌شد می‌دیدند اما نسل تازه بسکتبال ایران این تصورات را تغییر داد.

سابقه بسکتبال در بازی‌های آسیایی تا قبل از دو جام ملت‌های ژاپن و چین، سابقه روشنی است. یک بار سال 1951 که تیم ملی بسکتبال بازی‌های المپیک 1948 لندن را پشت سر گذاشته بود رتبه سوم بازی‌های دهلی را به دست آوردیم و بار دیگر با فاصله‌ای 55 ساله مقام سوم خود را در بازی‌های دوره قبل تکرار کردیم با این تفاوت که در این 4 سال اتفاقات خوشایندی برای بسکتبال ایران رقم خورد که ریشه در بازی‌های آسیایی دوحه دارد. اگر چه در این دوره بازی‌های آسیایی تعدادی از ستاره‌های بسکتبال ایران همراه تیم ملی نیستند اما با این حال باز می‌توانیم امیدوار باشیم که در گوانگجو مدال بگیریم. این تیم را ابتدا با تیم 2006 مقایسه خواهیم کرد و بعد با شرایط فعلی و در آخر نگاهی به حریفان داریم. در دوحه فردریک اونیکا سرمربی تیم ملی بود که منتقدان زیادی داشت. بسیاری به واسطه کار او در تیم‌های پایه‌ای او را اصولا یک مربی پایه معرفی می‌کردند که شرایط فنی مناسبی برای اداره تیم بزرگسالان ندارد. اونیکا به نسبت مربیانی که الان دارند در راس تیم ملی یا باشگاهی کار می‌کنند پایین‌تر بود اما زحمت کشید. عامل اصلی موفقیت تیم ایران جوانی و تجربیاتی که در سال‌های قبل‌تر در اردوها و باشگاه‌ها به دست آوردند، بود. فدراسیون روی بازی یک تعداد بازیکن جوان ایستاد و هزینه کرد و جوابش را گرفت. بسیاری از بازیکنان تیم 2006 هم اینک تیم ملی را همراهی نمی‌کنند اما در این 4 سال اتفاقات خوشایندی برای بسکتبال به ویژه در رده‌های پایه افتاد که ما را به داشتن پشتوانه امیدوار می‌سازد. ما طی این مدت 4 ساله دو بار قهرمان جام ملت‌ها شدیم، هم در المپیک و هم در بازی‌های جهانی، بنابراین به اعتباری که باید در سطح بین‌المللی داشته باشیم، رسیدیم. تیم‌های آسیایی در هر دو رویداد با تمام‌قوا می‌آیند. درست است که کشورها در ورزش‌هایی که مدال آور هستند سرمایه‌گذاری می‌کنند و ملاک اصلی تعداد مدال است اما مدال ورزش‌های گروهی مثل بسکتبال ارزش زیادی دارد. وقتی تیم ملی بسکتبال در بازی‌های 2006 برنز گرفت همه گفتند کار بسکتبال کمتر از طلا نیست. بنابراین ارزش ورزش‌های گروهی در بازی‌های آسیایی مشخص است. از طرفی در آسیا بازی‌هایی با کیفیت‌های بالا کم برگزار می‌شود، روی این اصل تیم‌ها چه هر چهار سال یک بار در بازی‌های آسیایی و چه هر دو سال در جام ملت‌ها با قدرت می‌آیند. حالا برای قهرمان دو دوره جام ملت‌ها کار سخت است. ما قدرت اول بسکتبال آسیا هستیم، بنابراین تیم‌ها مقابل ما انگیزه دارند. دو سال پیش چین را در خانه‌اش تحقیر کردیم. امسال آنها بیکار ننشستند که راحت شاهد قهرمانی ما در گوانگجو باشند. بازی‌های غیرقابل پیش‌بینی برابر تیم ملی است. با این حال پشتوانه بسکتبال و اعتماد به نفس بالای بازیکنان به همراه کادر فنی و حمایت فدراسیون امید‌ها را زنده نگه داشته است تا موفقیت بزرگ دیگری رقم بخورد.

حریفان ایران در بازی‌های آسیایی شناخته شده هستند. در این چند سال به اندازه کافی بازی برگزار شده و مراودات بین‌المللی به حدی بوده که دست تیمی برای تیم دیگر رو نشده باشد. تیم ملی بسکتبال سفرهای متعددی داشته که شاید بتوان گفت رتبه اول را در این زمینه داراست. در شانزدهمین دوره بازی‌های آسیایی، فدراسیون‌های متعددی قول کسب مدال داده‌اند و بسکتبال نیز از همان دسته است، اما غایبان تیم ملی در نیمه راه آماده‌سازی، دغدغه‌هایی را برای متولیان ورزش و بسکتبال به وجود آورد. تیم اعزامی، تیمی بسیار خوب است و هیچ چیزی کم ندارد. جوانان بسیار خوب و باانگیزه‌ای در آن حضور دارند. نباید اعتمادبه‌نفس آنها را به صرف این که چند بازیکن نیستند، بگیریم. این بازیکنان هم بسیار خوب و بزرگ هستند که اگر بزرگ نبودند، تعیین‌کننده هم نبودند.

در این شرایط دو دیدگاه وجود دارد. عده‌ای معتقدند بسکتبال در این سال‌ها پشتوانه نساخته و جای ستارگان غایب را نتوانسته پر کند، اما در دیدگاه دوم درست عکس این قضیه را می‌بینیم و مخالفان این عقیده می‌گویند با همین تیم و ظرفیت‌های موجود در بسکتبال ایران باز هم می‌توان شاهد موفقیت و فتح سکوهای سه‌گانه بود.

در بازی‌های آسیایی معمولا علاوه بر قهرمانی، توسعه و پیشرفت و مراودات بین‌المللی در ورزش ارزش دارد. برای ورزش ایران که بعد از بازی‌های دوحه توسط مسوولان سازمان تربیت بدنی قول کسب عنوان سوم بازی‌های چین را داده بود، حالا کسب مدال از جنس طلا اهمیت زیادی دارد، بگذریم از این‌که در روزهای اخیر حرف‌های تازه‌تر مسوولان در ارتباط با کسب مدال‌ها تا حدودی خواسته از سطح انتظارات عمومی کم کند، با این وجود ورزش ایران در بازی‌های آسیایی باید محک جدی بخورد. بسکتبال در این سال‌ها امتحان خوبی پس داده و در برخی اوقات که روزگار ورزش ایران به تلخی سپری می‌شد سعی کرد با موفقیت‌ها و حضور در بازی‌های بین‌المللی و جهانی کام تلخ ورزش را شیرین کند. بسکتبال در هیاهوی ورزش در بازی‌های آسیایی بر سر دو راهی ایستاده است. از یکسو انتظارات عمومی بالا رفته و از طرفی تعدادی از بازیکنان غایب و ستاره‌های مصدوم تیم ملی را همراهی نمی‌کنند، بنابراین همه سرنوشت بسکتبال در بازی‌های گوانگجو در هاله‌ای از ابهام است. از سوی دیگر در صورت نتیجه نگرفتن بسکتبال، منتقدان در داخل، حرف خود را به کرسی می‌نشانند و آن این که بسکتبال بدون پشتوانه است. فدراسیون بسکتبال اما در صحبت‌های تازه مسوولانش به گونه‌ای سیاست‌های جدید را برای منتقدان روشن کرده است. آنها بارها گفته‌اند که پیش‌بینی این اتفاقات را کرده بودند. جوانان شایسته تیم ملی ب را در تورنمنت‌های بین‌المللی شرکت دادند که برخی از آنها نتیجه دادند و توانستند تا حدودی خلأ را پر کنند. البته فاصله این بازیکنان با دیگران زیاد است. شاید فاصله 70 درصدی را با میدان دادن به بازیکنان جوان در مدت کوتاهی به 40 درصد رسانده باشند. با این حال بر خود مسوولان فدراسیون هم این امر مشخص است که ما در گوانگجو تیم رویایی بسکتبال را در اختیار نداریم ولی جوانانی را که آمادگی داشتند و تمرینات مستمر و خوبی را پشت سر گذاشتند، در اختیار داریم. ما تیمی داریم که به جز غایبان، بهترین‌های بسکتبال ایران هستند.

با غیبت لبنان در بازی‌های آسیایی حریفان اصلی تیم ملی بسکتبال فیلیپین، قطر، چین و کره جنوبی هستند. فیلیپین قبل از رسیدن به جدول اصلی بازی‌ها باید در دور اول با عربستان بازی کند که پیروزی‌اش محتمل است. آنها در این یک سال بازی‌های متعددی را با تیم‌های ایرانی بر پا کرده‌اند. از اسمارت گیلاس در جام باشگاه‌های آسیا گرفته که همان تیم ملی فیلیپین است تا بازی‌های ویلیام جونز و تورنمنت چین همه جا با تیم رایکو ترومن سرمربی سابق تیم ملی بسکتبال رو در رو شده‌ایم. فیلیپین با کره جنوبی در کلاس بسکتبال شرق آسیا ویژگی‌های مشترکی دارند اگر چه بسکتبال کره در جایگاه بالاتری قرار می‌گیرد. تیم چین در غیاب ستارگان NBA با تیم ناشناخته به میدان خواهد آمد. چینی‌ها در رقابت‌های جهانی، بازی‌های خوبی به نمایش گذاشتند اما تیمی که به بازی‌های آسیایی می‌آورند کاملا متفاوت است. تیم ملی قطر هم حریف خطرناکی برای تیم ملی بسکتبال ایران خواهد بود چون که این تیم از بازیکنان خارجی که تابعیت قطری دارند استفاده می‌کند. تیم ملی بسکتبال ایران قبل از گوانگجو به ترکیه و صربستان سفر کرد تا آمادگی خود را بیشتر محک بزند. این اردوها در هماهنگی و ارتقای آمادگی تیم تاثیر زیادی داشته. در ترکیه با سه تیم بازی کردیم که یکی از آنها گالاتاسرای بود که تماشاگران زیادی داشت. این دیدار به تیم ملی خیلی کمک کرد. در صربستان با تیمی دسته یکی بازی کردیم. تمامی این حریفان ترس را از دل بازیکنان جوان ما بیرون ریختند و تجربیات تازه‌ای برای آنها به همراه داشتند که در بازی‌های آینده به کار خواهد آمد.