بی‌مهری به تالاب بین‌المللی قوریگل

به گزارش فارس، دریاچه قوریگل در 18 کیلومترى بستان‎آباد تبریز قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا یکهزار و 890 متر است. آب این دریاچه بیشتر از رودها و آبراهه‎هاى فصلى و سیلابى از طریق چشمه‎هاى زیردریاچه تأمین می‎شود و شیرین است.

دریاچه و آب راکد قوریگل، در میان کوه‌ها و ارتفاعات شرقی گردنه شبلی در یک گودی واقع شده است. درازا و پهنای قوریگل، 4 کیلومتر و مساحت آن 16 کیلومتر مربع است و ژرفای این دریاچه که تمام سال آب دارد، در عمیق‌ترین نقطه به 13 متر می‌رسد. آب این دریاچه شیرین و در صورت تصفیه قابل شرب است. در حال حاضر این آب برای آبیاری کشتزارهای روستاهای پیرامون دریاچه به مصرف می‌رسد.

تالاب بین‌المللی قوریگل در دهه‌های قبل محل عبور و زیستگاه قوچ و میش ارمنی به عنوان یکی از گونه‌های نادر بوده ولی به دلیل توسعه شهری و ایجاد صنایع، این ویژگی از دست رفته است.

از حیات وحش تالاب قوریگل در زمان حاضر می‌توان به پستاندارانی چون «جربیل ایرانی»، «موش کشتزار»، «موش مغانی»،«گرگ»، «روباه » و «سمور سنگی» اشاره کرد.

حدود 92 گونه پرنده نیز در تالاب بین‌‌المللی قوریگل شناسایی شده که می‌توان از اردک سرسفید، اردک مرمری و اردک بلوطی به عنوان برخی از آنها اشاره کرد که در ردیف گونه‌های جانوری در حال تهدید به انقراض تلقی می‌شوند. همچنین بیش از 280 گونه گیاهی در تالاب بین‌المللی قوریگل تشخیص داده شده که 89 درصد آن در حوزه تالاب روییده و بقیه را گیاهان آبزی و نیمه آبزی تالاب و حوزه بلافصل آن تشکیل می‌دهند.

گیاهان غوطه‌ور در آب تالاب به عنوان یکی از جذاب‌ترین بخش‌ها نیز شامل گونه‌هایی چون بارهنگ آبی، آلاله آبی، قوشاب شانه‌ای، انواع جلبک و فیتوپلانکتون است.

اهمیت تالاب بین‌المللی قوریگل از منظر گردشگری طبیعت به اندازه‌ای واضح است که در اوایل سال 1384 طرح اولیه «تعیین مناطق گردشگری» آن تدوین شد.

اما این تالاب نیز از گزند حوادث در امان نمانده و در سال‌های اخیر دچار کم آبی و بی‌آبی شده است و به مانند دریاچه ارومیه اگر فکری بهنگام برایش نشود پشیمانی به بار خواهد آورد، همان‌طور که در دریاچه ارومیه شاهد آن شدیم به طوری‌که بارور کردن ابرها نیز نتواند کمبود آب این دریاچه را جبران کند، پس وظیفه ماست که تلاش کنیم قوریگل را از مرگ حتمی که در انتظارش است نجات دهیم.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان آذربایجان شرقی درباره این تالاب بین‌المللی گفت: هر سال با ترمیم بهسازی و انتقال آب کانال صبری چای در فصل‌های غیرزراعی، میزان قابل توجهی از کاهش آب تالاب قوریگل رفع می‌شود و با وجود خشکسالی‌های چند سال گذشته با پیگیری اداره کل حفاظت محیط زیست و مساعدت‌های سازمان آب منطقه‌ای آذربایجان شرقی، خللی در انتقال آب به تالاب پیش نیامده بود.

بیوک رئیسی افزود: گاهی مواقع به دلیل عدم اختصاص اعتبار برای اصلاح و بازسازی کانال مذکور و فرسوده شدن دیواره‌های کانال در نقاط مختلف، امکان انتقال آب به تالاب قوریگل مقدور نیست، در صورت نرسیدن آب در فصل غیر زراعی سال بعد بحرانی برای تالاب بوده و احتمال خشک شدن قوریگل وجود دارد.

وی درباره دلیل خشک شدن این تالاب با وجود بارندگی‌های اخیر گفت: مهم‌ترین دلیل این بحران ناشی از مشکلات فنی است که امکان رسیدن آب به تالاب قوریگل را ناممکن کرده است.

مدیرکل محیط زیست آذربایجان شرقی یادآور شد: در سال‌های گذشته با وجود خشکسالی‌های مکرر، با پیگیری این اداره کل و همکاری آب منطقه‌ای استان، آب مورد نیاز این دریاچه به هر نحوی تامین می‌شد، اما در سال جاری به دلیل عدم اختصاص اعتبار لازم برای اصلاح و بازسازی کانال مذکور از سوی آب منطقه‌ای، امکان انتقال آب به تالاب غیرممکن شده است.

رئیسی همچنین تصریح کرد: به دلیل عدم اختصاص بودجه لازم به این امر، دیواره‌های کانال انتقال آب به تالاب قوریگل نیز فرسوده شده و امکان انتقال آب در شرایط کنونی حتی با رفع مشکلات مالی نیز با دشواری صورت خواهد گرفت.

وی با اشاره به اقدامات صورت گرفته برای نجات این تالاب گفت: برای اصلاح و بازسازی کانال و پرداخت حق‌الزحمه میراب‌ها از معاونت عمرانی استانداری آذربایجان شرقی درخواست 3 میلیارد ریال اعتبار شده است که امیدواریم با اختصاص این اعتبار، زیستگاه منحصر به‌فرد قوریگل از خشک شدن نجات یابد.

مدیرکل محیط زیست آذربایجان شرقی یادآور شد: تالاب بین‌المللی قوریگل در وسعتی حدود 200 هکتار در ?? کیلومتری جنوب شرقی تبریز و در حوزه استحفاظی شهرستان بستان‌آباد قرار گرفته ‌است. منابع تأمین‌کننده آب این تالاب علاوه بر کانال‌های احداث شده توسط محیط زیست و آب منطقه‌ای، از آب‌های جاری ناشی از برف و باران و تعدادی چشمه‌های زیرزمینی است که در کف آن جریان دارند.

وی توجه به ثبت دریاچه قوریگل در جمع تالاب‌های بین‌المللی کنوانسیون رامسر، حفاظت از آن به عنوان یک هدف اولیه و اصلی بر سایر بهره‌وری‌های مقدم در منطقه ضروری است.