رقابت سه جانبه

در کنار تصمیمات جاری حاضران در نشست و اهداف و دستاوردهای آنها، حضور همزمان کشورهای آمریکا و چین و روسیه در نشست مذکور از نکات قابل توجه است. در این چارچوب در کنار مقامات ارشد چینی، هیلاری کلینتون و لاورف وزرای  خارجه آمریکا و روسیه نیز در نشست ویتنام حضور یافتند تا نشانگر فاز جدیدی از تحولات در آسه آن باشد.

بسیاری از ناظران سیاسی بر این عقیده‌اند که به دلیل بحران اقتصادی حاکم شده بر جهان و نیز حساسیت موقعیت جغرافیای شرق آسیا، سه کشور مذکور تلاش دارند تا ضمن یافتن متحدان جدید از ظرفیت‌های آسه آن برای غلبه بر دیگری بهره‌برداری کنند. چین خواستار عدم مداخله آمریکا در امور منطقه به ویژه پایان دادن به دخالتهای خود در قبال مالکیت دریای زرد میان چین و سایر همسایگان این دریا است لذا تلاش می‌کند با حفظ روابط با آسه آن به مقابله با سیاستهای توسعه طلبانه آمریکا بپردازد.

 واشنگتن نیز در مقابل توسعه همکاری‌ها با آسه آن را تامین کننده منافع اقتصادی و در حتی ابزاری برای اعمال فشار برچین می‌داند چنانکه این امر را در مواضع تهدید آمیز هیلاری کلینتون در نشست مذکور می‌توان مشاهده کرد. واشنگتن تلاش دارد تا پکن را با چالشهای منطقه‌ای مواجه ساخته تا از آن برای تزلزل موقعیت جهانی و در نهایت همسو ساختن پکن با اهداف خود بهره برداری کند. روسیه نیز که چندان جایگاهی در آسه آن ندارد به دنبال یافتن جایگاهی در این اتحادیه منطقه‌ای است.

روسیه نیز در کنار منافع اقتصادی تلاش دارد تا از این مسئله برای رقابت به چین و آمریکا بهره برداری و منافع منطقه‌ای خود را توسعه دهد. این امر برای روسیه در یافتن متحدان در برابر ژاپن در زمینه مالکیت بر جزایر مورد مناقشه میان طرفین دارای اهمیت است.

 نکته اساسی آنکه آسه‌آن نیز که تلاش باری حضور فعال در معادلات جهانی را در دستور کار دارد با ایجاد فضای رقابت میان چین، روسیه و آمریکا به دنبال تامین منافع بیشتری است. به عبارت دیگر آسه آن با دعوت از سه کشور خواستار برخوردار شدن از ظرفیت‌های آنها در جهت افزایش حضور اقتصادی در جهان به عنوان اتحادیه‌ای بزرگ و کارآمد می‌باشد که تا حدودی نیز در عرصه موفق بوده است هرچند که شرایط ویژه چین تا حدودی این اتحادیه را در کنار این کشور حفظ کرده است.

براساس آنچه ذکر شد می‌توان گفت نشست آسه آن در ویتنام اکنون به نشستی ویژه مبدل شده که اصلی‌ترین مولفه آن رقابت میان سه کشور آمریکا و روسیه و چین است که فضایی پر تنش را در میان اعضای آسه آن به همراه داشته است به ویژه اینکه هر کدام از اعضا گرایشات خاصی به این سه کشو دارند که نتیجه آن ایجاد فضای رقابت در نشست مذکور شده است.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین